Kroegfeitjes generator | De Grote Podcastlas

FEIT:

Oman

Te goeder trouw

Oman is zó veilig, dat de meeste mensen hun auto niet op slot doen. Zelfs niet met hun geld en telefoon erin.

Ghana

Mierenhoop

In Kumasi vind je de grootste markt van West-Afrika. Er staan 20.000 kraampjes.

Ierland

Stiffy by the Liffey

De Spire of Dublin, ook wel de Monument of Light genoemd, is een 120 meter hoog kunstwerk in de Ierse hoofdstad Dublin. Het heeft de bijnamen: "Stiletto in the Ghetto," de "Rod to God", de "Erection at the Intersection," en de "Stiffy by the Liffey".

Kazachstan

I like 👍

Door de release van de film "Borat" heeft Kazachstan 10 keer meer toeristenvisa's uitgegeven dan ervoor. De slogan van hun laatste toerismecampagne is "Kazachstan: Very Nice"

Canada

Een 10 op de schaal van diversiteit

Bij de volkstelling van 2021 werden meer dan 450 etnische of culturele afkomsten gerapporteerd. Ter vergelijking, Nederland schijnt er zo'n 200 te tellen.

Griekenland

Pankration

Bij deze vechtsport op de klassieke Olympische Spelen was bijna alles toegestaan. De uitzonderingen waren het gebruik van je tanden of nagels. Je mocht ook geen ogen uitdrukken. Dat mocht in het oude Sparta trouwens wel. Je wint als je tegenstander knock-out gaat of opgeeft, maar als je tijdens de wedstrijd overleed werd je ook postuum als winnaar uitgeroepen. Mooie regel.

Hongarije

Orbán spoorbaan

De Vál-völgyi Kisvasút is een smalspoorbaan die met 2 miljoen aan Europese subsidie werd aangelegd in het dorpje Felcsút. Niet geheel toevallig het dorp waar Viktor Orbán opgroeide. Er wonen nog geen 2000 mensen en de spoorbaan wordt nauwelijks gebruikt. Orbán liet in Felscút ook een voetbalstadion bouwen, waar het dorp ruim twee keer in past. Orbán maakte van Felscút ook in één klap de gemeente met het hoogste gemiddelde inkomen.

Ivoorkust

Leenvlag

Muriëlle Ahoure is een hardloopster die succes had op de 60 meter. Naar goede gewoonte wilde ze graag juichen met de Ivoriaanse vlag, maar die was even niet binnen handbereik. Toen kreeg ze van een Ierse fan een Ierse vlag toegeworpen. Ierland en Ivoorkust hebben in spiegelbeeld dezelfde vlag, dus een oplossing was snel gevonden.

Friesland

Wêr bisto

Met dit nummer bestormde Twarres in 2001 de hitlijsten. Het werd de eerste Friestalige nummer 1-hit in Nederland én Vlaanderen.

Mali

Golddiggers

Goud is goed voor 94% van de opbrengsten uit de export. Niet verwonderlijk dus dat Zwitserland en de Verenigde Arabische Emiraten samen 90% van de Malinese exportopbrengsten ophoesten.

San Marino

David tegen Goliath

De voetballers van San Marino staan steevast laatste op de FIFA-wereldranglijst. Wel een beetje oneerlijk, want ze hebben meestal sterkere tegenstanders dan hun concurrenten in de onderste regionen van die lijst in de Caraïben en Oceanië en halen daardoor minder makkelijk punten. Ze wachten al 20 jaar en bijna 150 wedstrijden op een overwinning. UPDATE: Op 5 september 2024 kwam Liechtenstein op bezoek, de ploeg waartegen ze ruim 20 jaar eerder hun laatste overwinning boekten. En jawel, de geschiedenis herhaalde zich: San Marino won net als 20 jaar eerder met 1-0, en kon eindelijk weer eens juichen.

Armenië

Goed plannen

De grenzen tussen Armenië en Azerbaijan zijn gesloten. De grenzen tussen Armenië en Turkije zijn gesloten. Dat betekent dat je vanuit Armenië over land alleen naar Iran of Georgië kan. Maar via Georgië naar Rusland kan ook niet, want ook die grens is gesloten.

Libië

Aandeelhouder in de selectie

Al-Saadi al-Qadhafi, zoon van, was aandeelhouder van Juventus en haalde zo de Italiaanse supercup naar Tripoli. Hij kon zelf ook een aardig balletje trappen. Maar het was vooral zijn bankrekening die hem een contract opleverde bij Perugia, Udinese en Sampdoria. In totaal kwam hij maar 25 minuten uit voor die drie clubs, en hij werd ook nog eens geschorst voor het gebruik van doping. Maar de clubs konden aardige sommetjes Libische oliedinars tegemoet zien.

Rusland

Niet alleen Joeri

De Sovjets hadden ook de eerste satelliet in een baan om de aarde, de Spoetnik 1 in 1957. Het eerste levende wezen in de ruimte, hond Laika, de eerste vrouw in de ruimte, Valentina Tereshkova, de eerste ruimtewandeling, de eerste onbemande landing op de maan, het eerste ruimtestation en de eerste koppeling van ruimtevaartuigen.

Verenigde Arabische Emiraten

Immigranten

Bijna 90% van de bevolking in de VAE is immigrant. Het merendeel hiervan is afkomstig uit Zuid-Azië en werkt hier als gastarbeider. Om die reden heeft de VAE ook veel meer mannen dan vrouwen: voor iedere vrouw zijn er 2,5 mannen. Alleen in Qatar is die verhouding nog schever.

Djibouti

Triple junction

De Afar-driehoek, ook wel Danakil-depressie, is waar Djibouti ligt. Het is de enige plek boven de zeespiegel waar drie tektonische platen aan elkaar trekken. Dit noemen we een triple junction.

Madagaskar

Madagaskarplan

Voordat werd overgegaan tot de Holocaust, hadden de nazi's een ander plan. Joden en andere ongewensten zouden massaal gedeporteerd worden naar Madagaskar. Adolf Eichmann is Madagaskar in 1938 hoogstpersoonlijk gaan verkennen. Door tegenwerking van Vichy-Frankrijk en door de Britse maritieme overmacht ging het plan uiteindelijk niet door.

Haïti

Ontbossing

Na de onafhankelijkheid eiste Frankrijk een vergoeding van 90 miljoen Franc voor gebiedsverlies verlies van tot slaaf gemaakten. Haïti exporteerde op grote schaal hout om deze schuld af te betalen. Hierdoor is er nog maar weinig bos over in het land, met enorme bodemerosie op de steile hellingen tot gevolg.

Cyprus

Zeegrotten

Bij Capo Greko vind je spectaculaire zeegrotten. Die ontstaan op een andere manier dan druipsteengrotten. Het zeewater golft hier tegen de kliffen aan, waardoor erosie optreedt en diepe holtes ontstaan.

Panama

Mooi uitzicht

Vanaf de hoogste berg van Panama, de Volcán Barú (3.474 meter) kun je op een heldere dag zowel de Caraïbische Zee als de Grote Oceaan zien.

Belize

Guatemalize

Op Guatemalteekse kaarten bestaat Belize niet. Sterker nog, Belize is gewoon onderdeel van Guatemala. Guatemala vond dat een deel van Belize van hen was, maar wist eigenlijk niet zo goed welk deel dus claimden ze maar gewoon heel Belize. Google Maps kiest voorlopig geen kant en hanteert de stippellijn.

Zweden

Bonusfakta

Omdat wij fan zijn, vijf bonusfeitjes over IKEA. 1: Elk product is vernoemd naar een gewoon Zweeds woord. Dat komt omdat Ingvar Kamprad dyslectisch was, en hij zo zijn producten beter kon onthouden. 2: Badkamerproducten dragen bijvoorbeeld namen die te maken hebben met water. 3: Eén van de tien Europanen is verwekt in een IKEA-bed. 4: Er zijn wereldwijd meer IKEA-catalogussen geprint dan Bijbels en Korans. 5: In 2017 publiceerden ze een advertentie die je kon gebruiken als zwangerschapstest. Als ie positief was, kreeg je 50% korting als je je ondergepiste velletje inleverde bij de winkel.

Gelderland

Biddeveld

Van de vijf grootste kerken in Nederland staan er twee in Barneveld, een plaats met amper 35.000 inwoners.

Kenia

Verstandshuwelijk

In 2014 was Uhuru Kenyatta het eerste zittende staatshoofd ooit dat voor moest komen bij het Internationaal Strafhof in Den Haag. Samen met zijn vicepresident William Ruto. Beiden voor misdaden tegen de menselijkheid tijdens de tribale onrust in Kenia in 2008. Tegen elkáárs bevolkingsgroepen. Maar ze gooiden het op een akkoordje, gooiden elkaar niet voor de bus en ontsprongen de dans.

Guinee

De geschiedenis herhaalt zich

De politieke geschiedenis van Guinee is tamelijk makkelijk samen te vatten: leider komt aan de macht, organiseert geen vrije verkiezingen, onrust, militaire staatsgreep, nieuwe leider. En dan begint het hele verhaal weer van voren af aan.

Letland

Karwijzaad

Als je naar Letland gaat, kun je maar beter van karwijzaad houden. Dat zit echt óveral in: van speka piragi (deegballetjes met spek en ui), tot sklandrausis (pasteitje met wortel en aardappel) en jani (kaas met ei en boter).

Equatoriaal-Guinea

Eric the Eel

Op de Olympische Spelen van 2000 in Sydney mocht Eric Moussambani Malonga (bijnaam Eric the Eel) mocht namens Equatoriaal-Guinea de 100 meter vrije slag zwemmen. Hij had nog nooit in een 50 meterbad gezwommen. De twee andere zwemmers in de serie hadden blijkbaar nog minder ervaring. Die begonnen namelijk gewoon met zwemmen, toen het startschot nog niet eens in aantocht was. Er volgde diskwalificatie en Eric moest alleen zwemmen. Hij deed bijna 2 minuten over de 100 meter, maar won dus de serie. Zijn tijd was helaas te langzaam om door te gaan naar de volgende ronde.

Saint Lucia

Pigeon Peninsula

In het noorden van Saint Lucia ligt Pigeon Island, waarvandaan de Engelsen de Franse haven op Martinique bespioneerden. Echt een eiland is het alleen niet meer, want in 1972 besloot men om het met het hoofdeiland te verbinden door er een enorme berg aarde tussen te storten.

Caïro

Afvalmensen

De Zabbaleen, letterlijk ‘afvalmensen’, zijn bewoners van een wijk die omgedoopt is tot Garbage City. Ze halen in heel Caïro het afval op, huis aan huis. Ze verwerken dat in eigen wijk en 90% van wat ze binnenhalen wordt gerecycled. Er woonden ooit ook 350.000 varkens die etensresten opaten, maar die zijn geruimd door de varkensgriep in 2009.

Europa

Bandenmerk maakt restaurantgids

Gekke crossover hè? Het Michelinmannetje heet Bibendum. Van het Latijnse 'nunc est bibendum' - 'nu moet er gedronken worden'.

Tadzjikistan

Talco

Talco is de grootste aluminiumfabriek van Centraal Azië en wordt persoonlijk geleid door president Emomalii Rachmon zelf. De winst vloeit via een brievenbusfirma op de maagdeneilanden terug naar diezelfde president.

Moskou

Europa's grootste

Moskou is qua inwoners de grootste stad die geheel in Europa ligt. Dat laatste moet je erbij zeggen, anders gaat Istanboel er met de prijs vandoor.

Seoul

Olympisch vredesvuur

Fidel Castro opperde om de Spelen van 1988 niet alleen in Zuid-Korea, maar ook in Noord-Korea te laten plaatsvinden. Als verzoening. Het kwam helaas niet van de grond en Noord-Korea en Cuba boycotten de Spelen, die dus alleen in Seoul gehouden werden. Als reactie op het nieuwe Olympische stadion in Seoul bouwde Pyongyang nog wel even een van de grootste stadions ter wereld, met een capaciteit van 150.000 man.

Afghanistan

Het meisje met de groene ogen

In de jaren '80 maakte Steve McCurry in Afghanistan voor National Geographic de beroemde coverfoto van het meisje met de groene ogen. Ze werd wereldberoemd, maar niemand wist wie ze was en wat er van haar geworden was. In 2002 reisde McCurry terug naar Afghanistan om haar te zoeken, met succes. Ze bleek Sharbat Gula te heten en had de foto zelf nooit gezien, en wist niets van de cultus rondom haar persoon.

Bangladesh

En jij krijgt een seizoen, en jij krijgt een seizoen!

Het kalenderjaar van Bangladesh is traditioneel verdeeld in niet vier, maar zes seizoenen: Grisma (zomer), Barsa (regenachtig), Sarat (herfst), Hemanta (late herfst), Shhit (winter) en Basanta (lente).

Chili

Bloemenzee

Toen in 2015 plots veel regen viel in de Atacamawoestijn, trad een bijzonder fenomeen op. In de bodem van de woestijn zitten namelijk zaden van planten die een soort winterslaap houden. Toen er water bij was gekomen, zijn die zaadjes ontkiemd en kleurde de hele woestijn roze van de bloemen.

Liechtenstein

Kasteel Li(e)chtenstein

Liechtenstein staat bekend om zijn mooie kastelen, maar let op: kasteel Liechtenstein ligt in Oostenrijk en kasteel Lichtenstein ligt in Duitsland.

Armenië

Politieke vlag

De vlag van de republiek Nagorno-Karabach is behoorlijk politiek. Het is eigenlijk de Armeense vlag met een afgescheiden deel dat de republiek voor moet stellen.

Fiji

Fijiwater

Het belangrijkste exportproduct van Fiji is... water. Veel gasten in luxe Amerikaanse restaurants zweren erbij.

Los Angeles

Een bont gezelschap

Los Angeles is gesticht door Spaanse kolonisten vanuit het hedendaagse Mexico. 11 families, bestaande uit 44 mensen. Het waren vooral mensen van gemengde afkomst: Europees met oorspronkelijke bevolking, en Europees met Afro-Amerikaanse bevolking.

Noord-Brabant

Draai de tookjes los in het sprookjesbos

De Efteling had in 2018 een recordaantal van 5.351.572 bezoekers. De tweede meestbezochte toeristenattractie van Nederland, het Rijksmuseum, heeft een record van 2,7 miljoen. Mensen gaan lekker op sprookjes.

Cambodja

Sihanouk City

Ooit in het slaperige kustplaatsje Sihanoukville geweest? Dat is in drie jaar uitgegroeid tot Zuidoost-Aziatische steunpilaar van de Nieuwe Zijderoute. De plaats ging in minder dan drie jaar van 60.000 naar 300.000 inwoners, waarvan 200.000 Chinezen. Alleen voor liefhebbers.

Mongolië

Mongolian barbecue

Mongolian barbecue heeft niks met de Mongoolse keuken te maken. Het concept is bedacht door een Chinees uit Beijing die naar Taiwan was gevlucht. Hij wilde zijn restaurantformule eigenlijk Beijing barbecue noemen, maar die naam lag in Taiwan te gevoelig.

Moskou

Twee paspoorten

Russen hebben twee paspoorten: een internationaal paspoort en een binnenlands paspoort. Die laatste heb je nodig om te reizen door Rusland en houdt ook bij waar je staat ingeschreven. Op deze manier kunnen de autoriteiten controleren of je niet illegaal in Moskou bent komen wonen. Die illegale bewoning is een groot probleem voor de uitpuilende stad.

Thailand

Rode Gaur

In 1976 bedacht de Thaise ondernemer Chaleo Yoovidhya het energiedrankje Krating Daeng. Letterlijk vertaald: rode gaur (een gaur is een groot Aziatisch rund). Toen de Oostenrijker Dietrich Mateschitz in 1982 Thailand was en iets zocht om zijn jetlag mee te bestrijden, stuitte hij op dit drankje. De twee ondernemers namen het concept mee naar Oostenrijk en richtten daar Red Bull op. In grote delen van Azië wordt het drankje nog steeds verkocht als Krating Daeng.

San Marino

Il più vecchio

Op 3 September 301 werd San Marino gesticht. San Marino is dus de oudste republiek ter wereld.

Indonesië

Tegendrasi

Indonesië is het beste voorbeeld van een oude kolonie die meteen na de onafhankelijkheid de taal van de kolonisator bij het grofvuil zet. Ze zijn nog in iets anders dwars: samen met Suriname zijn ze een van de beste voorbeelden van landen die links rijden terwijl ze nooit bij het Britse Rijk hebben gehoord.

Saint Vincent en de Grenadines

First

Op Saint Vincent (of all places) vind je de oudste botanische tuin van het westelijk halfrond. Hij beslaat 8 hectare, niet niks voor zo'n klein Caribisch eiland.

Puerto Rico

Elke Puerto Ricaan heeft een snor

Geen gebied in de wereld is zo lang gekoloniseerd geweest door Spanje als Puerto Rico. Maar liefst 390 jaar. Het is ook de enige Spaanse kolonie in de Amerika’s die geen onafhankelijkheid heeft verworven.

Luxemburg

Autoverlaafden

In Luxemburg rijden 650 auto's voor elke 1000 inwoners: meer dan waar ook ter wereld. Omdat er ook een heleboel mensen met de auto komen werken of tanken, heeft Luxemburg de hoogste CO2-uitstoot per hoofd van de bevolking in Europa. Om uitstoot en files tegen te gaan, hebben ze het openbaar vervoer helemaal gratis gemaakt. Als eerste land in de wereld. Lekker bezig.

Irak

Oerak

De stad Uruk ontstond al rond 4000 voor Christus langs de oevers van de Eufraat. Volgens velen is het daarmee de oudste stad ter wereld én de naamgever van het land Irak.

Rome

Veel gekke jongens op de banken

Circus Maximus, het oude wagenrennenstadion uit de Romeinse tijd, was het grootste sportstadion uit de geschiedenis. Er was plek voor 250.000 toeschouwers. Tegenwoordig is het voornamelijk een kale vlakte. Das war einmal.

Zimbabwe

Dan verbieden we het toch gewoon?

Om de hyperinflatie tegen te gaan in Zimbabwe verklaarde de dictator Mugabe inflatie ooit als "illegaal". Deze inflatie bereikte in 2008 op jaarbasis een verbazingwekkende 89,7 sextiljoen procent.

Tunesië

Hannibals olifanten

De Carthaagse bevelhebber Hannibal jaagde in de oudheid de Romeinen de stuipen op het lijf. Hij stak met zijn leger met krijgsolifanten de Alpen over en wist op een haar na Rome te veroveren.

Grenada

Diaspora

Er wonen bijna drie keer zoveel Grenadianen buiten Grenada als op Grenada zelf.

Bosnië-Herzegovina

Drie presidenten

In Bosnië vullen drie mensen samen het presidentschap in: een Bosniakse afgevaardigde, een Kroatische afgevaardigde en een Servische afgevaardigde. Ze worden gekozen voor een termijn van vier jaar. Het voorzitterschap rouleert tussen de drie presidenten, in zes rondes van acht maanden. Elke president is in zijn termijn dus twee keer voorzitter van het land.

Hongarije

Knappe kernkoppen

Niet minder dan vijf geboren Hongaren behoorden tot de absolute top van het Amerikaanse Manhattan-project, dat in het teken stond van de ontwikkeling van de atoombom.

Malawi

Meer meer meer feitjes

Het Malawimeer is het vierde grootste zoetwatermeer ter wereld qua volume, het negende meer ter wereld qua oppervlakte en het zevende diepste meer van de wereld.

Belize

Queen Belizabeth

Belize is het enige Engelssprekende land van Centraal-Amerika.

Kazachstan

Derussificatie

Kazachstan probeert zich steeds meer te ontdoen van Russische invloeden. Het Kazachs verdringt het Russisch langzaamaan als belangrijkste taal en wordt vanaf 2025 bovendien niet meer in het cyrillische, maar in het Latijnse alfabet geschreven.

Somalië

$omali€

Ongeveer 85% van de Somaliërs maakt gebruik van mobiel geld. En ze hebben de ambitie uitgesproken om het eerste cashloze land van de wereld te worden.

Oeganda

Rolex

Oegandezen zijn dol op rolex. Niet de horloges, maar de van de Indiërs overgenomen snack waarbij je een omelet oprolt in een chapati: rolled eggs dus, wat al snel verbasterde tot rolex.

Nigeria

Begrotingstekortje

Olie is in Nigeria goed voor 5-10% van het BBP, maar ook voor 80-85% van de overheidsinkomsten. Omdat de informele sector zo gigantisch is, zijn er veel sectoren die het land Nigeria veel geld opleveren maar die tegelijkertijd geen belastinggeld in het laatje brengen.

Rusland

Imperium

In de tsarentijd groeide Rusland uit tot het enorme land dat het nu is. Tussen 1550 en 1700 groeide het land gemiddeld met 35.000 kilometer per jaar. Dat is elk jaar één Nederland erbij.

Utrecht

De Nieuwe Hollandse Waterliniet werkt

85 kilometer lange linie met 45 forten, 6 vestingen en 2 kastelen, ooit bedacht om buitenlandse troepen buiten de deur van Utrecht en Amsterdam te houden. Een Duits spionagerapport uit de Eerste Wereldoorlog geeft aan dat de waterlinie toen heeft voorkomen dat Duitsland ons heeft aangevallen. In de Tweede Wereldoorlog bleek het systeem jammerlijk verouderd: de Duitsers vlogen er gewoon overheen.

Lesotho

Basothokleden

Basothokleden worden in Lesotho gedragen als een soort poncho, over de schouders. Er zijn verschillende soorten kleden voor verschillende gelegenheden en levensfases.

Limburg

Hup natuur

Tijdens de overstromingen in 2021, is 80 tot 85% van de gevallen neerslag in het Nederlandse deel van het Geuldal niet direct afgestroomd naar de beken en de Maas. Het water werd vertraagd door de vegetatie en kwam daardoor later of niet in de Maas waardoor deze niet nog verder vol raakte en overstroomde.

Malta

Mag ik 1 Malta alstublieft?

De Orde van Malta is een eeuwenoude soevereine katholieke ridderorde die zich inzet voor humanitaire hulp en medische zorg, met diplomatieke betrekkingen en een internationale aanwezigheid, maar zonder eigen grondgebied. Ze kregen in 1530 het eiland Malta van Vriend van de Show Karel V. Toen hebben ze overal hun kruis achtergelaten: het Maltese kruis. Tegenwoordig zitten ze in Rome.

Albanië

Koffiehuizen

Albanezen zijn dol op koffie. Nergens in de wereld vind je meer koffiehuizen per hoofd van de bevolking dan in Albanië.

India

Hurry hurry chicken curry

India telt talloze gerechten die nogal sauzig zijn. Die werden pas door de Britten ondergebracht in dezelfde culinaire familie. Het woord ‘curry’ is via het Portugees ontleend aan het woord ‘kari’, wat saus betekent in het Tamil.

Uruguay

Montewiedeo

Uruguay is het eerste land ter wereld waarin het gebruik, de productie en de distributie van cannabis zijn gereguleerd door de overheid.

Roemenië

De blaffers en bijters van Boekarest

Lange tijd stond Boekarest bekend als gevaarlijke stad, en het gevaar kwam uit onverwachte hoek. Begin jaren ‘10 van deze eeuw woonden er zo’n 64.000 straathonden in de stad, en in 2012 werden er meer dan 16.000 aanvallen gemeld. Grondige maatregelen volgden, nu zijn ze bijna allemaal dood, opgenomen in asielen of ondergebracht bij mensen thuis.

Papoea-Nieuw-Guinea

Monsieur Cannibale

Papoea's zijn kannibalen, toch? Nou... Er is spaarzaam bewijs dat kannibalisme op hele kleine schaal voorkwam bij een beperkt aantal groepen op Nieuw-Guinea. Maar de mythe is veel groter dan de werkelijkheid. Dat komt vooral door hoe de koloniale machten de verhalen over kannibalisme gebruikten om inheemse volkeren als minderwaardig te bestempelen. Hiermee verdedigden ze hun eigen barbaarse praktijken jegens deze volkeren.

Estland

Apps-land

In Estland is veel digitaal. Ze hebben een e-⁠Residency waarbij niet-Esten toegang tot Estse diensten krijgen als bankieren, betalingsverwerking en belastingheffing. Estland was dan ook het eerste land dat een Digital Nomad Visa aanbood.

Vaticaanstad

Ambassades

Vaticaanstad is zo klein dat de ambassades van andere landen in Italië mogen staan. Dat maakt de Italiaanse ambassade voor Vaticaanstad de enige ambassade ter wereld die in eigen land staat.

Filipijnen

Do they know it's not Christmas time at all?

Kerstmis of de Filipijnen heet Pasko en is de langste viering van kerst ter wereld. Ze beginnen al in augustus met kerstliedjes en de feestperiode begint in september met als hoogtepunt natuurlijk 25 december en gaat daarna door tot Driekoningen.

Irak

Iraaks vlagvliegen

Fareed Lafta is de eerste gekwalificeerde kosmonaut uit Irak en staat 10 keer in het Guinness Book of Records. Hij deed mee aan de eerste skydive boven de Mount Everest én hij heeft de grootste vlag ter wereld gesky-dived. Uiteraard een Irakese vlag.

Nieuw-Zeeland

Statenland

Toen Abel Tasman in opdracht van de VOC Nieuw-Zeeland ontdekte, noemde hij het eiland Statenland. Hij dacht namelijk dat hij de westkust van Statenland had ontdekt: een eiland dat de Nederlanders 16 jaar eerder hadden ontdekt, bij de zuidpunt van Zuid-Amerika. Hij bleek er een kleine 8.000 kilometer naast te zitten.

Denemarken

Sorry

We hebben geen leuke feitjes over de fysische geografie van Denemarken. Next.

Peru

Andes

De Andes doorloopt Peru van noord naar zuid en zorgt voor een enorme tweedeling in klimaatgebieden. Ten oosten van de Andes ligt de Amazone, een van de natste gebieden ter wereld. Ten westen van de Andes ligt het Peruviaanse kustgebied, dat juist een van de droogste plekken op aarde is.

Afrika

De Pan-Afrikaanse Olympische Spelen

De Pan-Afrikaanse Spelen zijn ooit bedacht door Pierre de Coubertin in 1920, maar door angst voor een sterker gevoel van zelfbestuur bestaan ze pas écht sinds 1965.

eSwatini

Net geen doorbraak

Het toenmalige Swaziland en Zuid-Afrika hadden in 1982 bijna een deal: Swaziland zou een stuk land van Zuid-Afrika krijgen waarmee Swaziland toegang zou krijgen tot de kust. Het apartheidsregime van Zuid-Afrika wilde het land met liefde weggeven, omdat er bijna alleen maar zwarte Zuid-Afrikanen wonen en ze met deze donatie hun land etnisch ‘witter’ zouden maken. Het is op het nippertje niet doorgegaan.

Guatemala

Protestantisme

Het protestantisme is bezig aan een enorme opmars in het traditioneel katholieke Guatemala. Het wedijvert met Honduras om de status van land met het grootste aandeel protestanten in Latijns Amerika.

Panama

Panamericana

Tot slechts 3 miljoen jaar geleden lag op de plek van Panama nog een zeestraat die Noord- en Zuid-Amerika van elkaar scheidde. Toen kwam het land omhoog en ontstond de landbrug die Panama is. Noord- en Zuid-Amerika raakten aan elkaar verbonden en de Grote en Atlantische oceaan van elkaar gescheiden. Je kunt zelf bedenken wat voor een gamechanger dit was voor bijvoorbeeld de biodiversiteit en de zeestromen.

Oostenrijk

De Schande van Gijón

Op het WK voetbal van 1982 speelde Oostenrijk het laatste duel van de groepsfase tegen West-Duitsland. De andere twee landen in de groep, Algerije en Chili, waren toen al klaar en dus wisten de Duitsers en Oostenrijkers precies wat er nodig was om allebei door te gaan. Na 10 minuten was de gewenste stand bereikt, en de 80 minuten daarna werd de bal doelloos rondgetikt. Het was zo slecht dat de Duitse commentator weigerde nog iets te zeggen, de Oostenrijkse commentator vroeg mensen om weg te zappen, en een Spaanse krant deed verslag van de wedstrijd in de katern misdaden. Sindsdien worden de laatste groepswedstrijden altijd tegelijkertijd gespeeld.

Brazilië

Capoeira

Capoeira is een typisch Braziliaanse sport. Het is een soort vechtdans op muziek, die oorspronkelijk werd beoefend door tot slaaf gemaakte Afrikanen. Er wordt gezegd dat zij het beoefenden als gevechtstraining, maar tegenover hun eigenaren deden alsof ze gewoon een dans uitvoerden.

Zambia

Langeafstandsspeelplaat

Het album Introduction van de zamrock-band WITCH was het eerste commercieel uitgebrachte muziekalbum van Zambia. De industrie was daar zo niet klaar voor, dat de elpees geprint moesten worden in Nairobi. Dat was de dichtstbijzijnde plek.

Afghanistan

Bijnamen

Afghanistan zag vele rijken komen en gaan. Zijderoute, pogingen tot verovering, alles kwam langs. Het leverde Afghanistan de bijnaam “the roundabout of the ancient world” op. Al die rijken die Afghanistan probeerden te veroveren of koloniseren kwamen van een koude kermis thuis. Dus volgt bijnaam nummer twee: “the graveyard of empires”.

Tuvalu

Te Ano

Te Ano is een populaire sport op Tuvalu. Het lijkt een beetje op volleybal, maar dan met twee ballen tegelijk. Het is meer een folkloristisch fenomeen dan een hele fanatieke sport. Het winnende team mag na afloop een lied en dans opvoeren, terwijl het verliezende team toekijkt.

Maleisië

Nasi

Nasi is Maleis voor gekookte rijst en is dus een ingrediënt, geen gerecht. In Nederland bedoelen we met nasi eigenlijk nasi goreng: gekookte én gebakken rijst. Kijk dus niet raar op als je in Maleisië of Indonesië nasi besteld en vervolgens alleen een bord kale witte rijst krijgt. Het nationale gerecht in Maleisië is overigens niet nasi goreng maar nasi lemak: in kokosmelk gekookte rijst met sambal, ansjovis, pinda en ei, geserveerd op een bananenblad.

Tonga

Not so friendly islands

Toen kapitein James Cook kwam, organiseerde het opperhoofd Finau een groots feest voor hem en zijn bemanning. Eigenlijk was het plan om de bemanning naar een geschikte locatie te lokken en ze vervolgens te vermoorden, maar door onderlinge onenigheid en slechte timing, kwam het er niet van en daardoor werd er alleen een feest voor Cook georganiseerd zonder moorden. Daarna noemde Cook Tonga ironisch genoeg "The Friendly Islands", een titel die ze nog steeds met trots dragen.

Parijs

Qui hoc legit insanus est

De Universiteit van Parijs was een van de eerste in Europa en staat in wat we nu kennen als Quartier Latin. Deze wijk dankt haar naam aan het feit dat er in de Middeleeuwen Latijn werd gesproken door studenten en docenten.

Venezuela

Flatiezuela

Venezuela heeft zóveel last gehad van hyperinflatie dat ze meermaals de munt hebben moeten devalueren. In 2008 gingen er drie nullen van de munt af, in 2018 nog eens vijf, maar het hielp geen snars. In 2018 liep de inflatie op tot ruim 1,7 miljoen procent. Een kip kopen in Caracas kostte op een gegeven moment vijftien kilo aan bankbiljetten. En voor een wc-rol? Bijna drie kilo. Papier was letterlijk meer waard dan het geld dat erop gedrukt stond.

Bahrein

Ben ik van vreemden bloed

Van alle acht sporters die onder de vlag van Bahrein een olympische medaille hebben gewonnen, is er niet een in Bahrein geboren. Het zijn geïmporteerde sporters uit andere landen, om de medaillespiegel van Bahrein wat op te krikken. Die lui zullen gepassioneerd hebben meegezongen tijdens het volkslied.

Suriname

Even wat cijfers

Nederland was goed voor zo’n 5% van de totale internationale slavenhandel. De helft daarvan ging naar Suriname: 300.000 mensen. Tegen 1863, toen de slavernij werd afgeschaft, was dat aantal afgenomen tot 33.000. Hoe zou dat komen?

Armenië

The Wings of Tatev

Dit is de langste omkeerbare kabelbaan ter wereld. De rit duurt 11-15 minuten (5.752 meter lang) en de cabine biedt plaats aan maximaal 30 personen. Het bereikt een hoogte van 320 meter. Neem je een boek mee voor onderweg?

Nauru

Aardig palmares

Gewichtheffer Marcus Stephen is de beste sporter die Nauru ooit heeft gehad. Hij is zevenvoudig gouden medaillewinnaar op de gemenebestspelen en wilde in 1992 naar de Olympische Spelen, maar toen had Nauru nog geen Olympisch comité. En dus deed hij toen maar mee namens Samoa. Vanaf 1996 kon hij uitkomen voor Nauru. Na zijn carrière werd hij in 2007 president van het land.

Filipijnen

Grof in de mond

Rodrigo Duterte was misschien wel de minst diplomatieke wereldleider ooit. Hij noemde Barack Obama een hoerenzoon en Paus Franciscus een klootzak. Maar dat kan niet tippen aan wat hij zei over een Australische vrouw die in Davao City was verkracht en vermoord: hij zei lachend dat hij het verschrikkelijk vond dat hij als toenmalige burgemeester van die stad niet de eer had om als eerste aan de beurt te zijn.

Friesland

Afsluitdam

Eigenlijk heeft de Afsluitdijk de verkeerde naam. Een dijk scheidt namelijk het land van het water. Aangezien het IJsselmeer nooit volledig is ingepolderd, loopt de Afsluitdijk dwars door het water. Afsluitdam was dus een betere naam geweest.

Nieuw-Zeeland

Vertaalfaal

In verdrag van Waitangi maakten de Maori's en de Engelsen afspraken over de verdeling van het land. Hoe die afspraken luidden, hing alleen wel af van welke versie van het verdrag je had. In de Maori versie hielden de Maori's de zeggenschap over al het land. Maar in de Engelse versie kon je het zo interpreteren dat dat alleen gold voor het kleine beetje land dat de Maori op dat moment al bewoonden of bewerkten.

Genereer feitje

Liever alle feitjes op een rij? Klik dan hier.

FEIT:

Vriend van de show 🎙

Luister op 👂