Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Land, ho!
De Nederlander Willem Janszoon was in 1606 de eerste Europeaan waarvan het gedocumenteerd is dat hij voet aan wal zette op Australië. Maar de Nederlanders zagen weinig nut in om het woeste land te koloniseren dus gingen weer verder met hun bootjes.
Australië
Zwarte heuvel
De Cerro Negro ontstond in 1850 en is daarmee de jongste vulkaan van Centraal-Amerika. Het magma in deze vulkaan is tamelijk basaltisch, en daardoor donker van kleur. De flanken van de vulkaan kleuren dus zwart, vandaar de naam, en lenen zich uitstekend om vanaf te sandboarden.
Nicaragua
Oxford, the gateway to Downing Street
Sinds de Tweede Wereldoorlog is er maar één premier, Gordon Brown, die zijn opleiding niet aan Oxford University genoot.
VK: Engeland
Prekrasnaya
De metro van Moskou heeft 265 stations. 44 daarvan zijn zo mooi dat ze worden beschouwd als cultureel erfgoed.
Moskou
Idioma de Signos
Nicaraguaanse gebarentaal is een gebarentaal die zich in de jaren tachtig spontaan ontwikkelde onder dove kinderen in Nicaragua. Het is van bijzonder belang voor taalkundigen omdat hier een nieuwe taal werd gemaakt die niets met een andere taal te maken had. Het is nog steeds de officiële gebarentaal van Nicaragua.
Nicaragua
Platanus Vierkantus
Halverwege Panama staat een groep bomen die zijn gegroeid met vierkante stammen. Zelfs de boomringen zijn vierkant. De stam is vierkant aan de basis, maar wordt rond als hij naar boven beweegt en krijgt het uiterlijk van een normale boom.
Panama
Primož Roglič
Slovenië is een topland in het schansspringen én in het wielrennen en Primož Roglič kan het allebei. Hij begon als schansspringer, maar vierde zijn belangrijkste successen als wielrenner. Hij won onder andere drie keer de ronde van Spanje.
Slovenië
Winnaar van de geografie
Ivoorkust heeft geen natuurlijke beschutte havens langs de kustlijn. Daarom konden er lange tijd geen Europese permanente handelsposten gevestigd worden. Daarom was er ook, helemaal vergeleken met de buurlanden, relatief weinig slavenhandel.
Ivoorkust
Pidgin
Een pidgintaal is het voorstadium van een creoolse taal: een gesimplificeerde versie van een verbindingstaal (bijv. Engels of Frans). Soms levert een pidgin ook weer terug aan de verbindingstaal zelf. De uitspraak "long time no see" is hier een voorbeeld van.
Barbados
Criminaliteit loont
Pablo Escobar, een van de beruchtste criminelen ooit, was op zijn hoogtepunt in 1989 de op zes na rijkste persoon ter wereld.
Colombia
Wad zeg je?
Ken je die helft van Nederland die onder NAP ligt? Eigenlijk kun je de Waddenzee daar ook onder rekenen. Alleen biedt de Noordzeekust in het noorden niet genoeg bescherming tegen de zee, waardoor het achterland steeds onder kan lopen. Dat achterland is de Waddenzee.
Friesland
Indo-Fijiërs
De meest voorkomende achternamen in Fiji zijn Kumar, Prasad, Chand en Singh. Maak kennis met de Indo-Fijiërs.
Fiji
Napoleon
De Slag bij de Piramiden vond hier in de buurt plaats. Het was good old Napoleon versus de Mammelukken die daar toen zaten. Duurde precies een uurtje, toen was Napo al succesvol.
Caïro
De paranoia van Hoxha
De Albanese dictator Enver Hoxha wantrouwde iedereen: eerst keerde hij zich af van het westen, maar later ook van communistische bondgenoten: eerst verbrak hij de banden met Joegoslavie, toen met de Sovjet-Unie en uiteindelijk ook met China. Dit maakte Albanië het meest geïsoleerde land van Europa. Uit angst voor zijn rivalen liet Hoxha 173.000 bunkers bouwen, het hele land ondertunnelen en gigantische anti-nucleaire schuilkelders bouwen.
Albanië
De grootste raffinaderij ter wereld
Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de olieraffinaderij van Aruba de grootste ter wereld. Ze verwerkten voornamelijk olie uit Venezuela, die gebruikt werd voor Amerikaanse schepen en vliegtuigen. Daarom was deze plek ook een geliefd doelwit voor de U-Boten van Duitsland.
Eilanden: Aruba
Een mengelmoesje
Kijk je een Bollywoodfilm en word je steeds totaal verrast omdat het genre continue wisselt? Dat komt omdat je kijkt naar een ‘masala film’, de aanduiding voor het constant mixen van stijlen. Bijna alle Bollywoodfilms bedienen zich van deze tactiek.
Mumbai
Koesj
Het oude Soedanese koninkrijk Koesj is naamgever van de familie van koesjitische talen. Verwarrend, want in het koninkrijk Koesj werd een hele andere taal gesproken. Koesjitische talen vind je verder naar het oosten, in de hoorn van Afrika.
Soedan
De één z'n dood...
De Sami leefden in het binnenland, volstrekt geïsoleerd van de Noren die aan de kust neerstreken. Die isolatie kwam ze in 1349 goed van pas: de builenpest ging vrijwel volledig langs ze heen, terwijl de Noorse handelscentra aan de kust er compleet aan onderdoor gingen. Dus de Noorse kust ontvolkte, en dat was voor veel Sami aanleiding om de verlaten Noorse kustplaatsen in te nemen. Hier is het onderscheid ontstaan tussen de Berg-Sami, die in de binnenlanden bleven en nomadisch bleven leven, en de Zee-Sami, die zich vestigden aan de kust en gingen leven van de visserij.
Lapland
Megali idea
Toen het Ottomaanse Rijk viel, speelden de Grieken met het megali idea: een rijk dat alle Grieken in het Middellandse Zeegebied verenigde, van Bulgarije tot Cyprus. Niet Athene, maar Constantinopel moest de hoofdstad worden. Zo sterk was de heimwee naar het Byzantijnse Rijk.
Griekenland
Bifurcatie
De Orinoco heeft een aftakking, de Casiquiare, die uitkomt in de Río Negro, die dan weer uitkomt in de Amazone. De stroomgebieden van de Amazone en de Orinoco zijn dus van nature met elkaar verbonden. Zo'n bifurcatie is heel zeldzaam, en dit is de grootste ter wereld. Afhankelijk van de waterstand in de twee rivieren, stroomt het water in de Casiquiare soms de ene kant en soms de andere kant op. Orinocodolfijnen gebruiken de Casiquiare om van het ene naar het andere stroomgebied te komen.
Venezuela
Dubai eat your heart out
De Flevopolder is het grootste kunstmatige eiland ter wereld.
Flevoland
Bodø Glimt weer
In 2010 was de arctische voetbalclub Bodø/Glimt op een haar na failliet. In 2016 vielen ze uit het professionele voetbal. Toen kwam er een actie op gang waarin de lokale vissers hun vangst doneerden aan de club en locals de straat op gingen om statiegeld in te zamelen. En het balletje bleef rollen. Onder de nieuwe coach Kjetil Knutsen werkten ze zich op tot de top van het Noorse voetbal. Nu is het een van de rijkste clubs van het land en spelen ze verdienstelijk mee in de Champions League.
Lapland
Dwingeloo
Rijksmonument De Dwingeloo Radiotelescoop (DRT) heeft in de geschiedenis twee kleine sterrenstelsels ontdekt in de buurt van de Melkweg. Die heten nu voor altijd, ook internationaal, Dwingeloo 1 en Dwingeloo 2.
Drenthe
David tegen Goliath
De voetballers van San Marino staan steevast laatste op de FIFA-wereldranglijst. Wel een beetje oneerlijk, want ze hebben meestal sterkere tegenstanders dan hun concurrenten in de onderste regionen van die lijst in de Caraïben en Oceanië en halen daardoor minder makkelijk punten. Ze wachten al 20 jaar en bijna 150 wedstrijden op een overwinning. UPDATE: Op 5 september 2024 kwam Liechtenstein op bezoek, de ploeg waartegen ze ruim 20 jaar eerder hun laatste overwinning boekten. En jawel, de geschiedenis herhaalde zich: San Marino won net als 20 jaar eerder met 1-0, en kon eindelijk weer eens juichen.
San Marino
Linksom of rechtsom?
De Self-Transcendence 3100 is officieel de langste marathon in de wereld met 4.988 kilometer. Maar niet zomaar. Renners lopen constant, hetzelfde rondje rond hetzelfde blok in Queens. Dit doen ze 5.649 keer. Het record is van een Finse postbode. Die liep in 40 dagen gemiddeld 123,559 kilometer per dag. Slechts 22 mensen hebben deze marathon ooit voltooid.
New York City
Als een olifant
in eSwatini wordt de marulavrucht gebruikt voor wijn. En het verhaal gaat dat olifanten dronken worden van deze vrucht. Toch blijkt na heerlijk onderzoek dat een olifant zo’n 1.500 flink gefermenteerde marula’s moet eten om écht aangeschoten te raken. Dus ja, het kán, maar dan moet je wel flink doorpeuzelen. Gelukkig maken mensen er gewoon Buganu-wijn van, waar je minder van nodig hebt om tipsy te worden.
eSwatini
What's in a name
In veel Turkse talen betekent Kyrg veertig, Yz stam, en Stan land. Land van de veertig stammen dus.
Kirgizië
Montewiedeo
Uruguay is het eerste land ter wereld waarin het gebruik, de productie en de distributie van cannabis zijn gereguleerd door de overheid.
Uruguay
Fietspad
Qatar is nou niet echt een fietsland, maar toch ligt er het langste ononderbroken fietspad ter wereld: het is 32 kilometer lang en 7 meter breed. Het kronkelt door heel Doha, is compleet vrijliggend en kruist autowegen met tunnels en bruggen.
Qatar
Saluut!
Toen Abel Tasman met zijn mannen de kust van Nieuw-Zeeland naderde, voeren de Maori's hem tegemoet. De Nederlanders leek het een goed idee om de Maori's te begroeten met saluutschoten, maar de Maori's dachten dat ze werden aangevallen en sloegen terug. Er vielen enkele doden en Abel Tasman besloot daarop om snel weg te varen, om nooit meer terug te keren.
Nieuw-Zeeland
Openlucht menselijke wasmachine
Dhobi Ghat is dé openlucht menselijke wasmachine van Mumbai. Een oude sloppenwijk waar dagelijks 100.000 kleren gewassen worden. Ze staan ook in het Guinness Book of World Records met het record 'de meeste mensen wassen kleding met de hand op één locatie'.
Mumbai
Qui hoc legit insanus est
De Universiteit van Parijs was een van de eerste in Europa en staat in wat we nu kennen als Quartier Latin. Deze wijk dankt haar naam aan het feit dat er in de Middeleeuwen Latijn werd gesproken door studenten en docenten.
Parijs
Chicken tikka masala
De zeer waarschijnlijke plaats van herkomst van de tikka masala is niet India, maar Glasgow.
VK: Schotland
Slachting
Nergens in Europa heeft de burgerbevolking tijdens de Tweede Wereldoorlog zo zwaar geleden als in Polen. Er vielen bijna 6 miljoen doden. Dat zijn er ongeveer net zoveel als in Duitsland, maar daar waren het natuurlijk vooral militairen. Voor je perspectief: Nederland verloor slechts 200.000 mensen in de Tweede Wereldoorlog. Het merendeel van de slachtoffers waren Poolse joden. Polen had voor de oorlog de grootste Joodse bevolking van Europa.
Polen
Jai ai ai
Jai alai is de radicaalste variant van pelota, de Baskische nationale sport. Jai alai wordt vaak de gevaarlijkste sport ter wereld genoemd, omdat er nogal eens ballen met 300 kilometer per uur om je oren vliegen.
Baskenland
Politiek geëngageerde Dua Lipa
De Britse zangeres Dua Lipa is van Albanees-Kosovaarse afkomst. En dat steekt ze niet onder stoelen of banken. Ze postte ooit een kaart van Greater Albania op haar socials, en plaatste een bericht "Why Kosovo will never be Serbia".
Albanië
Staak je zoektocht maar
Op zoek naar de bron van de Nijl? Houd óf Ethiopië aan (voor meeste watertoevoer), óf Oeganda (vanaf Victoriameer), óf Rwanda (verste toevoer stroomopwaarts). Hoef je niet lopend met een kapmes door de Afrikaanse bossen.
Oeganda
Het Rondste Land
Komt ie, onze fav: Sierra Leone is het rondste land ter wereld.
Sierra Leone
Rode Gaur
In 1976 bedacht de Thaise ondernemer Chaleo Yoovidhya het energiedrankje Krating Daeng. Letterlijk vertaald: rode gaur (een gaur is een groot Aziatisch rund). Toen de Oostenrijker Dietrich Mateschitz in 1982 Thailand was en iets zocht om zijn jetlag mee te bestrijden, stuitte hij op dit drankje. De twee ondernemers namen het concept mee naar Oostenrijk en richtten daar Red Bull op. In grote delen van Azië wordt het drankje nog steeds verkocht als Krating Daeng.
Thailand
Rise comrad
Van de 20 hoogste gebouwen in Europa, staan er 13 in Moskou. Van de top 10 zelfs 7.
Moskou
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
