Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Honkballand
Panama is een van de sterkste honkballanden in de wereld. Geen enkel land in Midden-Amerika vaardigt meer spelers af aan de Major League Baseball.
Panama
Vol Salvador
Het is het dichtstbevolkte land van de Amerika's, als je de eilanden niet meetelt. Dichter bevolkt dan bijvoorbeeld Vietnam en Pakistan.
El Salvador
Che
De revolutionair Ernesto 'Che' Guevara is geboren noch gestorven op Cuba. Hij werd geboren in Argentinië, en stierf in Bolivia.
Cuba
Volk in ballingschap
Door de aanhoudende oorlog en aanslagen, wonen er op dit moment zo'n 170.000 Sahrawi's die nergens anders heen kunnen in een semipermanent vluchtelingenkamp in Tindouf, over de grens bij Algerije. Hier zitten de scholen, de regering en het hoofdkwartier van de Sahrawi voetbalbond.
Westelijke Sahara
Draaiend gebakken vlees
Dit is de vertaling van döner kebab, een Turkse uitvinding. Broodje döner is overigens Berlijns. De kapsalon komt dan weer uit Rotterdam.
Turkije
Poeprevolutie
Aan het begin van de 19e eeuw was de Theems echt een open riool. Er was geen vis die zich er waagde, en de stad had om de haverklap te maken met cholera-epidemieën. Joseph Bazalgette voorzag Londen daarom van de eerste moderne ondergrondse riolering ter wereld. Hij had een vooruitziende blik, want hij gebruikte enorme diameters voor zijn rioolbuizen, waardoor de afvoercapaciteit tot op de dag van vandaag volstaat.
Londen
Zeegrotten
Bij Capo Greko vind je spectaculaire zeegrotten. Die ontstaan op een andere manier dan druipsteengrotten. Het zeewater golft hier tegen de kliffen aan, waardoor erosie optreedt en diepe holtes ontstaan.
Cyprus
Parlez-vous een beetje Scrabbèl?
De Nieuw-Zeelandse Nigel Richards die geen woord Frans sprak, won in 2015 het Franse WK Scrabble. Hij had in negen weken het Franse woordenboek uit zijn hoofd gestampt. Hij herhaalde dat kunstje later nog eens in 2018 en in 2024 deed hij hetzelfde met het Spaanse kampioenschap.
Nieuw-Zeeland
Toli ma
De Armenen claimen, niet als enige in de regio, dat ze de uitvinden zijn van de Dolma. Ze verdedigen die claim met het feit dat toli Armeens is voor druivenblad en ma opgerold betekent. Toli ma. Dolma.
Armenië
Zwalkend zuiden
De economische tegenstellingen tussen Noord- en Zuid-Italië zijn schrijnend. In het zuiden ligt de werkloosheid zo'n drie keer zo hoog en het inkomen zo'n twee keer zo laag.
Italië
Geen brede definitie
Een Broadway theatre is pas een Broadway theatre als het 500 zitplaatsen of meer heeft en geografisch gelegen is tussen 41st Street en 54th Street en tussen 6th en 8th Avenue in Manhattan. Er zijn er maar liefst 41. Dit deel van Broadway staat bekend als het Theatre District.
New York City
Walloon fries
Er zijn stemmen die beweren dat friet tijdens de Eerste Wereldoorlog door Amerikaanse soldaten in België werd ontdekt en, aangezien de dominante taal in Zuid-België Frans is, ze de frietjes meenamen naar Amerika als "French fries".
België
Moeilijk invoegen
Tot 1993 had Saba zeven rijscholen, allemaal op de enige weg van Saba. Waarom? Omdat je op Saba razendsnel een rijbewijs kon halen en dat om kon ruilen voor een geldig Nederlands exemplaar. In 1993 greep de Nederlandse overheid in, leer maar gewoon rotondes rijden.
Eilanden: Saba
Wereldtentoonstelling
Een klein maar weerzinwekkend stukje van de koloniale geschiedenis van Congo: in 1897 werden er voor de wereldtentoonstelling in Brussel zo'n 300 Congolezen tentoongesteld in nagebouwde dorpen. De hutten waren niet aangepast op het Belgische klimaat en 7 Congolezen stierven door de vrieskou.
Democratische Republiek Congo
Schuld van Thomas
In 1841 nam Thomas Cook, oprichter van Thomas Cook & Son, 500 passagiers per trein mee op een terugreis van Leicester naar Loughborough. Dit was zijn eerste excursie en de start van de Britse toeristenindustrie. Dus al die stagparties en all-inclusive package deals kun je aan Thomas danken.
VK: Engeland
Karibameer
Het Karibastuwmeer in de Zambezirivier is, gemeten naar watervolume, het grootste stuwmeer ter wereld. Tijdens het onderwater zetten van het gebied, zijn tijdens Operatie Noach duizenden dieren van de verdrinkingsdood gered door parkwachters. Het enorme gewicht van het water zorgde al voor meer dan 20 aardbevingen van meer dan 5 op de schaal van Richter.
Zimbabwe
Vaderland van de eerwaardige mensen
De landsnaam Burkina Faso is een mooie afspiegeling van de meertaligheid. De woorden Burkina en Faso komen namelijk uit verschillende talen. Burkina betekent ‘eerwaardige mensen’ in het Mooré, en Faso betekent ‘vaderland’ in het Dioula.
Burkina Faso
Out of place
Geloof het of niet, maar Libanon is een populaire wintersportbestemming. Voor de burgeroorlog werden hier zelfs wereldbekerwedstrijden alpineskiën gehouden. Op de pistes eet je braadworst en rook je waterpijp, en later op de dag kun je zelfs nog een duik nemen in de Middellandse Zee.
Libanon
Houdoe en bedankt
Groenland is meerdere keren volledig ontvolkt geraakt omdat kolonisatoren hun biezen pakten en het land verlieten. De laatste keer was na de tijd van Noorse nederzettingen, rond de 15e eeuw. Groenland werd kouder en hun exportproducten waren niet meer in trek.
Groenland
Massatoerischme
Precies 100 jaar geleden leden de Belgische kust en de Vlaamse steden ook al onder het massatoerisme. Na WOI lag de Belgische economie totaal op z’n gat en stond de Belgische frank er extreem slecht voor. Gevolg: het werd een goedkoop vakantieland voor alle buurlanden.
West-Vlaanderen
Grappen en Groli
Ooit maakte Grolsch ook limonade, onder de naam Groli. De fabriek brandde in de jaren ‘70 af en men besloot hem niet te herbouwen.
Overijssel
Entire Coast Path
The Wales Coast Path werd rond 2010 aangelegd en gaat langs de kustlijn van Wales. Het is ook het eerste wandelpad dat de gehele kustlijn van een land volgt. Gemiste kans voor een heel lijstje landen dat jij nu in je hoofd af gaat.
VK: Wales
Proefschrift voor proefdruk van de Koude Oorlog
Henry Kissinger, zo’n beetje een halve eeuw Amerika’s belangrijkste diplomaat, schreef zijn proefschrift over Klemens von Metternich. Dat was de Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken, die het Congres van Wenen organiseerde. In dat congres regelde Oostenrijk een bijzonder royaal grondgebied in een post-Napoleontisch Europa.
Oostenrijk
Paparazzi
We hebben allemaal dit woord in onze vocabulaire dankzij de film La Dolce Vita uit 1960.
Rome
God van de Noordenwindjes
Wie Lapland zegt, zegt bos. Of eigenlijk Taiga. Ook wel het boreale bos genoemd. Boreaal komt van Boreas, de Griekse god van de Noordenwind. Taiga is een Mongools woord en betekent zoiets als ‘naaldbos’.
Lapland
Persen met Perzen
Rond 480 v.Chr. viel maar liefst 44% van de wereldbevolking (zo’n 50-55 miljoen van de geschatte 112 miljoen mensen) onder het Perzische Rijk. Een record dat zelfs het Britse of Spaanse Rijk nooit heeft kunnen evenaren.
Iran
Buitenaards groot
Rusland is groter dan dwergplaneet Pluto.
Rusland
The falls
Wij kennen ze onder de naam Victoria Falls, maar steeds gangbaarder is Mosi-Oa-Tunya: Shona voor Donderende Rook. En wat heet: je kunt het opspattende water zien vanaf 50 kilometer afstand.
Zimbabwe
Gold Medal Brand
In de jaren '30 won een inwoner van het district Sri Racha een gouden medaille met haar pittige saus. Ze mocht het alleen niet vernoemen naar haar district, en koos in plaats daarvan de merknaam Gold Medal Brand. Niet zo catchy, en dus brak later iemand anders ermee door, die de autoriteiten overtuigde om de saus wel als Sriracha te mogen verkopen.
Thailand
Wispelturig
Iran en haar voorlopers hebben 30 keer van hoofdstad gewisseld. Een wereldrecord.
Iran
Dwingeloo
Rijksmonument De Dwingeloo Radiotelescoop (DRT) heeft in de geschiedenis twee kleine sterrenstelsels ontdekt in de buurt van de Melkweg. Die heten nu voor altijd, ook internationaal, Dwingeloo 1 en Dwingeloo 2.
Drenthe
El Baqt
Noord-Afrika islamiseerde in de 7e eeuw. De Soedanezen sloten een langdurig pact met de islamieten en hielden de islam tot de 14e eeuw buiten de deur. Naar sommige maatstaven, was dit pact (El Baqt) het langstlopende pact in de wereldgeschiedenis.
Soedan
Merv gebeukt
In Turkmenistan stond ooit de grootste stad op aarde: Merv. Daar wonen in de 12e en 13e eeuw zo'n 500.000 mensen voordat het met de grond gelijk werd gemaakt door de Mongoolse horde. Nu staan er nog een paar ruïnes.
Turkmenistan
Etymologisch wonder
In de Griekse en Romeinse tijd was Libië de benaming voor niet alleen het huidige Libië, maar voor heel Noord-Afrika ten westen van de Nijl. Later werd Libië het grootste deel van de Romeinse provincie Africa, waar later weer een heel continent naar vernoemd zou worden. Niet naast je schoenen gaan lopen nu, Libië.
Libië
Gamegemonie
De grootste twee gamefranchises ter wereld zijn allebei Japans: Super Mario en Pokémon. Ook de markt voor spelcomputers wordt gedomineerd door twee Japanse merken: Nintendo en Playstation. Niet op die lijst, wel in ons hart: de Tamagotchi. Rust zacht.
Japan
Naval law be like...
Het eiland Kiritimati is de enige plek waar cruiseschepen aanmeren. Niet omdat het daar nou zo heel bijzonder is, maar om een andere reden: cruiseschepen uit de Verenigde Staten zijn namelijk wettelijk verplicht om onderweg minimaal één buitenlandse bestemming aan te doen. Dus een cruiseschip dat vaart tussen de westkust van de VS en Hawaii, moet ergens een extra stop maken. Dat kan in Mexico, in Canada, of op Kiritimati, het stukje buitenland dat het dichtst bij Hawaii ligt.
Kiribati
Perfectie
Vulkanen veranderen bij uitbarstingen nog wel eens in hoogte. Het is te hopen dat La Soufrière nooit meer uitbarst, want die meet nu precies 1234 meter boven zeeniveau.
Saint Vincent en de Grenadines
Doudh el-Zakh
De Omaanse sultan Qaboes diende een tijdje in een Schots militair regiment. Hij hield er onder andere een grote liefde voor doedelzakken aan over. De Omani Royal Guard Military Band is een overblijfsel uit die tijd en toert nog steeds de wereld rond.
Oman
Grote Onvoltooide Werken
De metro van Charleroi werd er een van indrukwekkende omvang, dankzij de beruchte wafelijzerpolitiek. Het project bleek alleen een tikkeltje groter en ambitieuzer dan wenselijk. Er werden 54 tramstellen aangeschaft, terwijl ze aan 15 genoeg hadden gehad. Van de 8 geplande lijnen werden er maar 3 operationeel. Alles kwam bijeen in een centraal gelegen cirkel die maar voor driekwart werd afgebouwd. Maar, volgens de planningen wordt 2026 hét jaar voor deze metro, compleet met een hele nieuwe lijn. Stay tuned.
Henegouwen
Marketing geeft je vleugels
Red Bull is een Oostenrijks/Thais bedrijf. Ze verkopen miljarden blikjes energiedrank per jaar en marketing is goed voor eenderde van de begroting.
Oostenrijk
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
