Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Parisii best oud
Parijs ontstond rond de 3e eeuw voor Christus, toen een Keltische stam, de Parisii, zich vestigde op het Île de la Cité. Een natuurlijk eiland in de Seine, dat we nu kennen als de plek waar de Notre-Dame staat.
Parijs
Activistisch logootje
Diyarbakırspor in Turks-Koerdistan is de bekendste Koerdische voetbalclub. Duels met andere Turkse clubs zijn vaak politiek beladen, net als de watermeloen in het logo dat tegenwoordig is.
Koerdistan
Lao-Lao
Lao-Lao is de goedkoopste sterkedrank ter wereld en kost minder dan een euro per liter. Door illegaal stoken kan de veiligheid van het drankje echter niet altijd worden gegarandeerd. Er zijn gevallen bekend waar het drinken van Lao-Lao tot blindheid heeft geleid.
Laos
De eerste der Dominicanen
Het Italiaanse-Amerikaanse stel Gary en Angelica di Silvestri, kochten het Dominicaanse staatsburgerschap en verkregen via laagdrempelige competities een IOC-kwalificatie. Zo kreeg Dominica twee langlaufers op de Olympische Spelen van Sochi. Ze werden het eerste echtpaar dat aan hetzelfde onderdeel deelnam, maar ook de oudste Olympiërs in hun discipline.
Dominica
Diamonds are forever with the Brits
De Cullinan, de grootste diamant ooit gevonden, zit stevig verwerkt in de Britse kroonjuwelen. Net als de Koh-i-Noor, misschien wel de beroemdste diamant ter wereld. Die prijkt pontificaal voor op de Britse kroon.
Londen
Het waren twee fantastische dagen
Arthur Seyss-Inquart is met twee dagen de kortst dienende Bondskanselier die Oostenrijk ooit heeft gehad. De nationaalsocialist realiseerde direct na zijn aantreden in 1938 de Anschluss, waarna zijn functie kwam te vervallen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij Rijkscommissaris van het bezette Nederland.
Oostenrijk
Prullenbak
Jiskefet, van het programma, betekent prullenbak in het Fries.
Friesland
Aartsvader
Mustafa Kemal, de man die het huidige Turkije stichtte, had twee voornamen. Hij voerde naar Europees model de achternamen in, en gaf zichzelf een mooie: Atatürk - Vader der Turken.
Turkije
Zildjian
Avedis Zildjian probeerde goud te maken door andere metalen samen te smelten. Dat lukte niet, maar de goudkleurige schijf waar hij mee eindigde maakte wel een mooi geluid. Dat vond de Sultan ook, en dus begon hij in 1623 in Constantinopel die bekkens te produceren voor de militaire bands van het Ottomaanse Rijk. Inmiddels is Zildjian de oudste producent van muziekinstrumenten ter wereld, en de grootste producent van bekkens ter wereld.
Istanbul
Turbogletsjer
Gletsjers stromen over het algemeen heel langzaam. Maar de gletsjer bij het ijsfjord van Ilulissat beweegt tot wel 40 meter per dag. Ieder jaar verdwijnt hierdoor 35 km3 ijs in zee, verdeeld over duizenden ijsbergen.
Groenland
Bikini
De herkomst van deze naam? De Amerikanen testten een paar atoombommen boven het Bikini-atol. Een Amerikaanse modeblogger noemde de uitvinding van deze zwemkleding, enkele dagen na de kernproef, ‘de atoombom van de mode’. De naam was geboren.
Marshalleilanden
Niet met Kazachstangen
Na het uiteenvallen van de Sovjetunie, erfden de Kazachen ongeveer het hele nucleaire arsenaal van de Sovjets omdat de proeven allemaal op hun grond werden gedaan. Daardoor was het gloednieuwe land in één klap de 4e nucleaire macht ter wereld.
Derussificatie
Kazachstan probeert zich steeds meer te ontdoen van Russische invloeden. Het Kazachs verdringt het Russisch langzaamaan als belangrijkste taal en wordt vanaf 2025 bovendien niet meer in het cyrillische, maar in het Latijnse alfabet geschreven.
Kazachstan
Groeïspurt
Tussen 1947 en 2006 ging de bevolking van Groot-Caïro van ongeveer 3 miljoen naar meer dan 16 miljoen. Deze bevolkingsexplosie leidde tot de opkomst van ashwa'iyyat, ongereguleerde huisvesting. In 2009 woonde ruim 63% van de bevolking van Groot-Caïro in deze wijken, maar dat was slechts 17% van de totale oppervlakte. Dit zijn niet allemaal sloppenwijken, maar alle sloppenwijken zijn wel ashwa'iyyat.
Caïro
Paard van Troje
Tijdens de Tachtigjarige Oorlog verzonnen de Staatse troepen een briljante list om Breda op de Spanjaarden te veroveren. Soldaten verstopten zich onderin een turfschip en kwamen hiermee ongemerkt de stad binnen. Eenmaal binnen overvielen ze de poortwachters en lieten ze de rest van het leger binnen.
Noord-Brabant
Een mengelmoesje
Kijk je een Bollywoodfilm en word je steeds totaal verrast omdat het genre continue wisselt? Dat komt omdat je kijkt naar een ‘masala film’, de aanduiding voor het constant mixen van stijlen. Bijna alle Bollywoodfilms bedienen zich van deze tactiek.
Mumbai
Omstreden
Bijna de hele grens tussen Ethiopië en Somalië is omstreden. Alleen de grens tussen Ethiopië en Somaliland is dat niet. Het de facto onafhankelijke Somaliland zelf is dan weer wel behoorlijk omstreden.
Somalië
Vlaamse en Hollandse meesters
Etnisch gezien is er eigenlijk geen onderscheid tussen de Vlaamse en Hollandse meesters tussen de 15e en 17e eeuw. Eerst lag het centrum van de schilderkunst in Vlaanderen, en had dat gebied een grote aantrekkingskracht op schilders uit de hele lage landen. Zo was de Vlaamse meester Pieter Bruegel een geboren Hollander. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog draaiden de rollen om en trokken veel schilders naar Holland. De Hollandse meester Frans Hals was bijvoorbeeld een geboren Vlaming.
België
Hanzesteden
De middeleeuwse centra van de Nederlandse Hanzesteden zijn goed bewaard gebleven. Dat komt omdat ze na de neergang van de Hanze zo arm waren, dat er geen geld was voor stadsvernieuwing en de oude meuk dus maar bleef staan. Het hielp ook mee dat ze, in tegenstelling tot de Duitse Hanzesteden, in de Tweede Wereldoorlog gespaard werden van bombardementen.
Overijssel
John Canoe?
Tweede Kerstdag op de Bahama’s is een soort turbocarnaval: Junkanoo. Kostuums, dansen, parades, alles. Vroeger kregen tot slaafgemaakten maar 1 dag vrij en dat moesten ze natuurlijk uitbundig vieren. Het hele gebeuren schijnt vernoemd te zijn naar een legendarische Akan-krijger uit Ghana wiens naam is verwesterd tot John Canoe, oftewel Junkanoo.
Bahama's
Neutraal
Na de onafhankelijkheid werd Burundi een eenpartijstaat, met UPRONA als enige toegestane partij. Dat is een syncretische partij: niet links of rechts, en dus ook neutraal in de koude oorlog. Klinkt mooi, is het niet. Want syncretische partijen zijn vaak super nationalistisch. In Burundi waren de hutu's het kind van de rekening, aangezien de dictator van dienst een tutsi was.
Burundi
Heidens ritueel
De klassieke Olympische Spelen werden in 393 na Christus verboden door de Romeinen. Want de Olympische Spelen waren een verering van Zeus, de Griekse oppergod. En dat was tegen de zin van de inmiddels streng christelijke Romeinen. Dat alle sporten naakt werden beoefend, was natuurlijk al helemaal onheus.
Griekenland
Pay-As-You-Throw
In Seoul vind je bijna geen openbare prullenbakken. Dit is een bewuste politieke keuze en noemen ze Pay-As-You-Throw. Zo willen ze dat mensen dingen zelf thuis weggooien in speciale, belastbare afvalzakken. Met andere woorden, neem een tas mee voor je troep als je daar rondjes gaat lopen, want anders duurt het lang voordat je dat flesje kwijt kunt.
Seoul
Het zeventiende Bundesland
Per jaar komen er 5 miljoen Duitse toeristen naar Mallorca. Dat is bijna net zoveel als er Duitse toeristen naar Nederland komen, alleen heeft Mallorca maar 900 duizend inwoners. Mallorca wordt dan ook gekscherend "het zeventiende Bundesland (deelstaat)" genoemd.
Duitsland
Zuidelijke kou
New York City ligt ongeveer op dezelfde breedtegraad als Madrid en ligt daarmee een stuk zuidelijker dan we meestal denken. In New York zijn de winters immers een stuk strenger dan in Nederland. De overheersende zee- en windstromen zijn de belangrijkste oorzaak: Europa staat onder invloed van de warme golfstroom, terwijl de oostkust van de Verenigde Staten te maken heeft met een koude poolstroom.
New York City
Ooit een meer, nu steeds minder water
Mexico-Stad is een van de grootste steden ter wereld. Op dezelfde plek waren Teotihuacán en Tenochtitlan ook al eens een van de grootste steden ter wereld. Niet dat de stad op een handige plek ligt, de hele stad ligt op een drooggelegd meer en de bodem daalt op sommige plekken met een halve meter per jaar.
Mexico
Sakartvelo
Georgiërs noemen hun land Sakartvelo.
Georgië
In beide goals
In een van de meest krankzinnige voetbalwedstrijden ooit, Grenada tegen Barbados, ontstond de situatie waarbij Grenada in twee doelen tegelijk probeerde te scoren en Barbados twee doelen tegelijk verdedigde.
Grenada
Tåpitån
De Perzische tapijten bij Ikea zijn natuurlijk... helemaal echt! Sterker nog, het zijn tapijten die er al een heel leven op hebben zitten als vloerbedekking in een Iraans huis, voordat ze daar werden afgedankt, schoongemaakt en gerepareerd. Je vindt ze dus ook niet in hun webshop, want elk tapijt is uniek.
Iran
Lutzelburg
Luxemburg stond vroeger bekend als Lutzelburg: een samentrekking van de Germaanse woorden lutila (denk aan luttel of little, met andere woorden klein, onbeduidend), en burg (burcht). Later is Lutzelburg verfranst tot Luxembourg.
Luxemburg
Hoofdstadwijziging
Burundi is het land met de meest recente hoofdstadwijziging ter wereld. In 2018 was het Gitega’s beurt om hoofdstad te worden, ten koste van Bujumbura.
Burundi
Koesj
Het oude Soedanese koninkrijk Koesj is naamgever van de familie van koesjitische talen. Verwarrend, want in het koninkrijk Koesj werd een hele andere taal gesproken. Koesjitische talen vind je verder naar het oosten, in de hoorn van Afrika.
Soedan
Football was home
In 1875 werd de eerste interlandwedstrijd ooit gespeeld tussen Engeland en Schotland. Het werd 0-0.
VK: Engeland
Sorry
We hebben geen leuke feitjes over de fysische geografie van Denemarken. Next.
Denemarken
Wafelijzerpolitiek
Wafelijzerpolitiek betekende dat tegenover iedere investering in Vlaanderen een even grote investering in Wallonië moest staan. Dat heeft geleid tot de mooiste, lelijkste, ongebruikte of onafgewerkte projecten in Europa: De Grote Nutteloze Werken.
België
Onderwaterkloof
Tussen de eilanden van de Bahama's ligt een van de grootste onderwaterkloven ter wereld. The Great Bahama Canyon zou de Grand Canyon echt kleineren als ie boven water zou liggen. De bodem van de kloof is namelijk 4.000 meter diep. De kloof is 225 kilometer lang en gemiddeld 37 kilometer breed.
Bahama's
Three little birds
Het eiland Jamaica is de thuisbasis van 28 endemische vogelsoorten. Daaronder zijn drie verschillende kolibries: een zeer kleine vogelsoort.
Jamaica
Gustave de Verschrikkelijke
De beruchtste inwoner van Burundi heet Gustave, en is een 900 kilo zware krokodil met drie schotwonden. Hij zou al zo’n 300 mensen verschalkt hebben en is al jaren op de vlucht. Wie ‘m vindt mag ‘m houden.
Burundi
Sugar Sugar
Jamaica was in de 18e eeuw de grootste producent van suiker ter wereld.
Jamaica
Het fantastische Pantheon
Het Pantheon (pan = alle, theon = goden) is het best bewaarde gebouw uit de Romeinse tijd. Het is een tempel en de blauwdruk voor zo’n beetje alle koepelgebouwen ter wereld. Het werd gebouwd in 126 na Christus, en is daarmee met afstand het oudste nog bestaande koepelgebouw. Én het grootste koepelgebouw waar geen gewapend beton bij gebruikt is.
Rome
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
