Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Lochland
Schotland heeft meer dan 31.000 zoetwatermeren. Loch Lomond is de grootste van Schotland en meteen de grootste van het VK. Het grootste meer qua volume is Loch Ness: daar passen alle meren van Engeland én Wales in.
VK: Schotland
Muzikaal bootje
In 1968 verdween een schip met een lading vol Korgs, Moogs en Hammond-orgels onderweg van Baltimore naar Rio de Janeiro. Maanden later dook het plotseling op… op het Kaapverdische eiland São Nicolau. De bemanning was spoorloos, maar de lading werd door Amílcar Cabral verdeeld over de muziekscholen van de eilanden. Gevolg? Een generatie Kaapverdianen groeide op met synthesizers, wat direct leidde tot de explosie van elektronische muziek op de archipel.
Kaapverdië
Seculuruguay
Slechts 46% van de mensen is katholiek. Daarmee zijn ze een van de minst religieuze landen in Latijns-Amerika. Dat heeft te maken met de Franse, Zwitserse en Engelse migranten die klassiek anti-religieus waren. Daardoor woonden in 1900 zo'n 10% van alle seculiere mensen ter wereld in Uruguay. De liberale overheid droeg ook een steentje bij: zo zijn er officieel geen christelijke feestdagen.
Uruguay
Ontspannen woningmarkt
Behalve in Rusland en Oekraïne kun je in geen Europese stad goedkopere huizen huren dan in Niš.
Servië
Almeloooo
De naam Almelo komt uit de naam van de beek in de buurt: de Aa. “Lo” is een bos op de zandvlakte, zo maken de “Aa” en de “lo” samen de naam Almelo.
Overijssel
Duivenmest
Iran staat vol met duiventorens: hoge gebouwen, met duizenden holletjes voor duiven, als een soort bijenkorf. Niet om ze te domesticeren als postduiven, maar om hun poep te verzamelen. Dat werd namelijk gebruikt als meststof voor de teelt van meloenen en komkommers.
Iran
Kosmopoliet
Monica Seles heeft de Hongaarse én de Amerikaanse nationaliteit, maar de in Servië geboren tennister werd onder Joegoslavische vlag de jongste grandslamwinnares ooit. Ze was 16 jaar en 189 dagen toen ze in 1990 Roland Garros won. In 1997 pakte de Slowaaks-Zwitserse Martina Hingis dit record van haar over.
Servië
Herinnering
In Sarajevo wordt de herinnering aan de burgeroorlog in leven gehouden. Schade die mortieren hebben aangericht aan het straatwerk is opgevuld met rode hars: deze herdenkingsplekken worden de 'rozen van Sarajevo' genoemd. Ook is er een bunkerhostel, waar je kunt overnachten zoals burgers van Sarajevo dat deden tijdens de oorlog. De tunnel onder het vliegveld, die het omsingelde Sarajevo verbond met het vrije Bosnië, is nu een museum.
Bosnië-Herzegovina
Dit doe jij sowieso fout
Everest werd voor het eerst erkend door de westerse wereld in 1841 door Sir George Everest. De naam Mount Everest werd vervolgens in 1865 geïntroduceerd, ter ere van deze man. Maar hij is Welsh, en dus moet je zijn achternaam uitspreken als 'Eve-rest' en niet als 'Ever -est'.
Nepal
Albanese olie
In Albanië ligt het grootste olieveld van continentaal Europa. Albanese bitumen zijn van hoge kwaliteit en worden veel toegepast in asfalt over de hele wereld.
Albanië
Voor als je de ANWB belt
De Nijl is opgedeeld in zogeheten cataracten. Dat zijn stroomversnellingen die je onderweg passeert. Als een soort hectometerpaaltjes bij een snelweg dus, weet je altijd waar je zit.
Soedan
Pijlwortel
Het kleine Saint Vincent is wereldwijd de grootste producent van pijlwortel. Je kunt uit de wortelknol een poedervormig zetmeel winnen, dat supergoed werkt als bindmiddel en geleermiddel. Het is de betere variant van aardappelzetmeel, cassavemeel en maïzena en wordt dan ook vaak vervalst. Toch niet het eerste waar je aan denkt bij wit poedervormig smokkelwaar in deze hoek van de wereld.
Saint Vincent en de Grenadines
Bluf
De hoogste berg van Kirgizië, de Jengish Chokusu, is notoir moeilijk te beklimmen. Je moet 12 kilometer afleggen over een graad op meer dan 7.000 meter hoogte. In 1938 claimde een team van Sovjet-alpinisten 'm te hebben beklommen. Ze vertelden dat de top op 6.900 meter lag. Toen later bleek dat de top ruim 500 meter hoger was, vielen ze door de mand. Die hebben dus waarschijnlijk gewoon halverwege gedacht: fuck dit.
Kirgizië
Rampjaren
1665-1666 waren rampjaren voor Londen. Eerst brak de pest uit, waarbij 100.000 Londenaren het leven lieten. Daarna brandde de stad af, waarbij 70.000 van de 80.000 overgebleven Londenaren dakloos werden. En tegelijkertijd verloor Engeland een oorlog van Nederland.
Londen
Paralelle koning
In 1846 raakte de koning (de Shah) de daadwerkelijke macht kwijt aan de premier (de Rana). Die maakten het premierschap erfelijk. Een soort parallel koningshuis dus. De koning helemaal afzetten was geen optie, want die werd door de bevolking gezien als een reïncarnatie van Vishnoe, dus dat zou gezeik opleveren.
Nepal
Ouedraogo
De witte hengst is het nationale dier van Burkina Faso, en dat willen ze weten ook: het staat op het wapenschild, ze dienen als bijnaam voor het nationale voetbalteam én het is de letterlijke vertaling van de populairste achternaam: Ouedraogo.
Burkina Faso
Sint Thomas
Sao Tomé en Principe waren onbewoond toen de Portugezen voet aan wal zetten. Men weet niet precies in welk jaar dat was, vermoedelijk rond 1470. Wat men wél precies weet is de dag waarop dat gebeurde: 21 december, de sterfdag van de apostel Sint Tomas. São Tomé dus.
Sao Tomé en Principe
Klein geëvenaard
Sao Tomé & Principe is het kleinste land waar de evenaar doorheen loopt.
Sao Tomé en Principe
Land der volksmenners
Er is geen EU-land waar populistische partijen zoveel zetels hebben als in Italië. Verdeeld over vier partijen hebben de populisten bij elkaar 58% van de zetels in handen (2022). Na Hongarije en Polen heeft radicaal-rechts ook nergens in de EU zoveel invloed als in Italië.
Italië
Sodabi
Sodabi is een likeur op basis van palmwijn. Toen de Beninese soldaat Bonou Kiti aan Franse zijde meevocht in de Europese loopgraven van de eerste wereldoorlog, maakte hij kennis met de manier waarop in Europa drank werd gedistilleerd. Hij overleefde de oorlog, keerde terug naar Benin en legde samen met zijn broer de basis voor wat nu de nationale drank van Benin is.
Benin
Snel, sneller, snelst
Ondanks de bedenkelijke reputatie als voetballand, had San Marino lange tijd het record voor de snelste goal in een WK-campagne. In 1993 lag de bal na 8,3 seconden in het net, nota bene tegen Engeland. Ze verloren daarna wel met 1-7. In 2016 heeft België het record overgenomen: die scoorden nog 0,2 seconden sneller, tegen Gibraltar.
San Marino
Bijbelse naamgeving
Lebanon staat op de zevende plaats van de meest voorkomende plaatsnamen in de VS. 36 keer.
Libanon
Nijlpaarden Pablo Escobar
Drugsbaron Pablo Escobar hield nijlpaarden op zijn landgoed. Het was teveel gedoe om ze weg te halen na de dood van Escobar, dus ze leven er nog steeds en vormen een heuse plaag, waardoor ze onlangs zijn gesteriliseerd.
Colombia
Sanhattan
Het financiële district van Santiago heet natuurlijk Sanhattan. De hoogste toren van Zuid-Amerika, de Gran Torre Santiago, staat daar.
Chili
Aardbevingdiplomatie
In augustus 1999 vond in Turkije bij Izmit een verwoestende aardbeving plaats. De Grieken haalden alles uit de kast om de Turken te helpen. Drie weken later was er een zware aardbeving bij Athene, en schoten de Turken te hulp. Deze gebeurtenissen hebben het ijs tussen de landen plots gebroken, na eeuwen van animositeit, en leidden tot een revolutie in de onderlinge betrekkingen. Wetenschappers noemen dit fenomeen 'earthquake diplomacy'.
Griekenland
The world's greatest
Op de Walk of Fame liggen bijna 3000 sterren. Er is er nog nooit een weggehaald, want de ster wordt onmiddellijk na de aanleg tot monument verklaard. Er is één ster die niet in de stoep ligt, maar in een muur: die van Muhammad Ali. Hij wilde namelijk dat er niet over hem heen gelopen werd.
Los Angeles
Oud geleerd, oud gedaan
Werner Höger, ja een Venezolaanse rodelaar, was bij de Olympische Spelen van 2002 de oudste deelnemer: 49 jaar. Hij was een jaar daarvoor pas begonnen. Zijn 17-jarige zoon stond ook aan de start, wat de Högers het eerste vader-zoon-duo maakte dat ooit meedeed aan hetzelfde onderdeel op de Spelen.
Venezuela
Twin Capital of the World
In Igbo Ora is 1 op de 20 geboortes een meerling. Dus staat deze plek bekend als de tweelinghoofdstad van de wereld. Het wereldwijde gemiddelde geboortecijfer voor tweelingen ligt rond de 12 per 1.000 geboorten, maar in Igbo-Ora ligt dat rond de 50 per 1.000.
Nigeria
Belmopan
Belmopan, de hoofdstad van Belize, is met 12.000 inwoners een van de kleinste hoofdsteden ter wereld. Het dorp werd gesticht in 1961 nadat de oude hoofdstad, Belize City, flink geleden had onder het geweld van een tropische storm.
Belize
Joe ken spiek Inglish wid mie
Het Engels en het Fries zijn nauw verwant aan elkaar en hoe verder je teruggaat in de tijd, hoe nauwer de verwantschap wordt. Zie bijvoorbeeld woorden als kei, swiet en tsiis, die betekenen key, sweet en cheese.
Friesland
Correlatie is geen causatie
Als je kijkt naar de ondergrond van Manhattan, dan valt op dat Lower en Midtown Manhattan zijn gebouwd op vast gesteente en de rest van Manhattan op zachter sediment. De wolkenkrabbers concentreren zich op de plekken met vast gesteente. Wij geografen hadden heel erg gehoopt dat er een causaal verband is tussen de hardheid van de ondergrond en de maximale bouwhoogte, maar helaas: het verband berust op toeval en is een hardnekkige mythe op hop-on-hop-off-bussen.
New York City
Canama’s en Bahada
In 1911 is er een serieus plan geweest om de Bahama’s op te laten gaan in Canada. Beide gebieden kwamen steeds meer los van het VK en verkenden de mogelijkheden om samen op te trekken. Maar, je raad het al, ze waren toch te verschillend voor een serieuze relatie.
Bahama's
Steintjes
Het is niet duidelijk of kunstenaar Roy Lichtenstein ooit in Liechtenstein is geweest. Voetballer Stephan Lichtsteiner zeker wel.
Liechtenstein
Alaskanada
Alaska is niet van Canada omdat de Russen het in 1867 liever aan de VS verkochten dan aan Canada, een niet-onafhankelijk onderdeel van hun grote rivaal: het Verenigd Koninkrijk.
Canada
TPOK Jazz
TPOK Jazz is de bekendste Congolese rumbaband en heeft tussen de jaren '50 en '90 maar liefst 87 verschillende leden gehad. Alle bekende Congolese artiesten hebben er dus wel een tijdje in gezeten. De band is dus een beetje de Goede Tijden, Slechte Tijden van de Congolese muziekwereld.
Democratische Republiek Congo
Disney in de Sahara
De Amerikaan Jeremiah Heaton vloog in 2014 naar Egypte, reisde veertien uur door de woestijn en claimde Bir Tawil voor zichzelf. Hij doopte het: The Kingdom of North Sudan. Met zichzelf als koning. Waarom? Zijn 7-jarige dochtertje wilde altijd al eens een echte prinses zijn, en was bang dat het er nooit van zou komen.
Soedan
Afmeerpiek
De piek van het Empire State Building was oorspronkelijk bedoeld als afmeerpaal voor zeppelins.
New York City
Discuswatte?
De eerste moderne Olympische Spelen in 1896 moesten zoveel mogelijk op de klassieke versie lijken. Maar discuswerpen werd sinds de klassieke oudheid niet meer gedaan. En dus gingen ze op oude Griekse vazen kijken hoe dat eigenlijk moest.
Griekenland
Langeafstandsspeelplaat
Het album Introduction van de zamrock-band WITCH was het eerste commercieel uitgebrachte muziekalbum van Zambia. De industrie was daar zo niet klaar voor, dat de elpees geprint moesten worden in Nairobi. Dat was de dichtstbijzijnde plek.
Zambia
Voor hier of …
Hij moest gemaakt worden, maar het gebeurt echt: in Togo bloeit de maaltijdbezorging. Vooral dankzij Gozem, de Togolese alles-in-één app die begon als taxiapp en nu ook boodschappen, maaltijden én geldtransfers regelt. #nospon
Togo
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
