Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Even wat cijfers
Nederland was goed voor zo’n 5% van de totale internationale slavenhandel. De helft daarvan ging naar Suriname: 300.000 mensen. Tegen 1863, toen de slavernij werd afgeschaft, was dat aantal afgenomen tot 33.000. Hoe zou dat komen?
Suriname
Megaco
Toen Mexico in 1821 onafhankelijk werd, was het nog ruim twee keer zo groot als nu. Het besloeg grote delen van de huidige Verenigde Staten en bijna heel Centraal-Amerika.
Mexico
Dé Argentijn bestaat niet
Slechts 9% van de Argentijnen beschouwt zichzelf van gemengde afkomst. Recent DNA-onderzoek wees echter aan dat ruim de helft van de bevolking niet alleen Europese, maar ook inheemse voorouders heeft.
Argentinië
Bijzondere bondjes
Ook in Oostenrijk was in de jaren '20 en '30 een extreemrechts geluid te horen. Maar de aanhangers van de Oostenrijkse Heimatsblock waren geen nationaalsocialisten, maar Austrofascisten. Zij en de andere Oostenrijkse partijen moesten niks hebben van Adolf Hitler, die hintte op een Anschluss. De Oostenrijkse NSDAP werd zelfs verboden, en de Oostenrijkers zochten steun bij Benito Mussolini om zich te beschermen tegen Adolf Hitler. Denk voortaan dus nog even twee keer na voordat je heel extreemrechts over één kam scheert.
Oostenrijk
Al-Revolución!
De politieke partij die strijdt voor een onafhankelijk Westelijk Sahara heet Polisario Front. Dat staat voor Frente Popular para la Liberación de Saguia el-Hamra y Rio de Oro. Zei iemand socialisme?
Westelijke Sahara
IJstrein
Kolmanskop, een oud mijnstadje, werd in 1912 de eerste plek ter wereld die aangesloten werd op elektriciteit, telefoon én ijskast. Water werd per trein aangevoerd, ter plekke bevroren tot ijsblokken, en vervolgens per minitrein afgeleverd bij de huizen.
Namibië
Trekpleister
In 2019 trok Griekenland 34 miljoen buitenlandse toeristen, op een eigen bevolking van ruim 10 miljoen. Het is dat je op lijstjes van toeristen per hoofd van de bevolking altijd klopt krijgt van Vaticaanstad, Andorra en eilandstaatjes in de Caraïben, maar van de serieuze landen is Griekenland wel echt de koploper.
Griekenland
Er is maar één Ireen
Sportfeitje voor beginners: Ireen Wüst is de eerste sporter die individuele gouden medailles won op vijf Olympische Spelen achter elkaar. Groot fan.
Noord-Brabant
Squashing the competition
Jahangir Khan is de squashmeester. Tussen 1981 en 1986 won hij 555 wedstrijden op rij. Dat is nog steeds de langste ononderbroken zegereeks ooit in de topsport, volgens Guinness World Records.
Pakistan
El Dorado
El Dorado was de naam van de mythische goudstad die een heuse goudkoorts teweeg bracht. Iedereen ging er zoeken, zelfs Alexander von Humboldt. Het is alleen nooit gevonden. El Dorado is later wel verworden tot een metafoor voor welvaart (in aantocht).
Colombia
Theetje mineetje
In Myanmar eten ze Lahpet Thoke – oftewel theesalade genoemd. Dat zijn gefermenteerde of ingemaakte (groene of zwarte) theebladeren geserveerd met limoen, garnalen, tomaat, pinda's, bonen en andere smaakmakers. Daar drinken ze dan thee bij.
Myanmar
Verrekijker mee
De Nanga Parbat is de meest westelijkste 8000’er, en is te zien vanuit de Indusvallei op 1100 meter hoogte. Je ziet dus 7000 hoogtemeters, vooral door de zuidelijke Rupal Face, de hoogste bergwand ter wereld. De Nanga Parbat zal tevens over 250.000 jaar de hoogste berg ter wereld zijn, omdat hij harder groeit dan de anderen.
Pakistan
Een boom van een kroegfeit
Van de naar schatting 3 biljoen bomen op aarde staan er 400 miljard in de Amazone: 13% van alle bomen ter wereld.
Zuid-Amerika
Revolusi!
Indonesië was het eerste land dat na de Tweede Wereldoorlog een succesvolle onafhankelijkheidsstrijd voerde tegen een Europese koloniale macht. Soekarno werd de eerste president. Na vier jaar bloedige strijd met Nederland werd het land in 1949 onafhankelijk.
Indonesië
Nageslacht afgeslacht
Ivan de Verschrikkelijke kreeg 8 kinderen, waarvan 5 zonen. 2 daarvan stierven heel jong. 2 anderen werden vermoord, waarvan 1 door hemzelf in een driftbui. De enige overgebleven jongen, Fjodor, werd daarom tsaar. Hij was gehandicapt, kreeg na veel moeite een dochter die op 2-jarige leeftijd overleed. Hij stierf daarom zonder opvolger, waardoor de familielijn eindigde.
Moskou
Golden Girls
Bijna alle hockeykanshebbers boycotten de Spelen van 1980 in Moskou. En dus mocht Zimbabwe invallen, met een team vol witte amateurhockeysters die nog nooit met elkaar samengespeeld hadden. Ze vlogen naar Moskou met een vrachtvliegtuig dat normaal gebruikt werd voor vleestransport. Ze zaten op de grond, in de stank. Eenmaal in Moskou zagen ze voor het eerst kunstgras. En toen wonnen ze Olympisch goud.
Zimbabwe
Nyiragongo
De zeer actieve vulkaan de Nyiragongo is ook de thuisbasis van het grootste permanente lavameer ter wereld.
Democratische Republiek Congo
Chaturanga
Het moderne schaakspel stamt af van het Indiase Chaturanga, dat nog steeds fanatiek wordt gespeeld. Er zijn een paar subtiele verschillen. Zo zijn er geen lopers, maar olifanten. Ze bewegen diagonaal, maar hebben maar een bereik van twee vakjes. Daarbij mogen ze wel over een stuk heen springen. En de koning mag één keer per spel een paardensprong doen. Mooie twist.
India
De religieuze wereld in het klein
In Sri Lanka is bijna driekwart boeddhist, en de rest wordt bijna evenredig gevuld door het hindoeïsme, de islam en het christendom. Dat maakt Sri Lanka een van de meest religieus diverse landen ter wereld.
Sri Lanka
Hup Holland Hup
Uit angst voor het binnendringen van westerse invloeden en het christendom, voerde Japan in 1640 de Sakoku in, een beleid van zelfisolatie. Ze joegen de Portugezen weg en de Nederlanders hielpen ze daarbij. Als beloning kreeg Nederland toestemming om als enige westerse natie via Deshima, een klein eiland bij Nagasaki, handel te blijven drijven met Japan: een exclusief recht dat bijna twee eeuwen zou duren.
Japan
Zeegrotten
Bij Capo Greko vind je spectaculaire zeegrotten. Die ontstaan op een andere manier dan druipsteengrotten. Het zeewater golft hier tegen de kliffen aan, waardoor erosie optreedt en diepe holtes ontstaan.
Cyprus
Duivenmest
Iran staat vol met duiventorens: hoge gebouwen, met duizenden holletjes voor duiven, als een soort bijenkorf. Niet om ze te domesticeren als postduiven, maar om hun poep te verzamelen. Dat werd namelijk gebruikt als meststof voor de teelt van meloenen en komkommers.
Iran
Witte kerst
Felisa Rincón de Gautier is de beroemdste burgemeester van San Juan. Ze bekleedde het ambt 22 jaar. In 1992 was ze met haar 95 jaar de oudste gedelegeerde op de Democratische Conventie. Maar ze is vooral bekend vanwege het feit dat ze in 1952, 1953 en 1954 een paar vliegtuigen vol sneeuw bestelde om de inwoners van haar snikhete stad een witte kerst te bezorgen.
Puerto Rico
Getting caught in the rain
De Piña Colada komt van Puerto Rico. Het meest gangbare verhaal is dat de Piña Colada is uitgevonden in 1954 door Ramón “Monchito” Marrero, een barman in het beroemde Caribe Hilton Hotel in San Juan. Hij kreeg de opdracht om een unieke tropische cocktail te creëren die de essentie van Puerto Rico zou vangen en kwam hiermee aankakken.
Puerto Rico
Guadala-wadi
In Bahrein zijn de enige ‘rivieren’ droge rivierbeddingen: wadi’s. Alleen bij zeldzame stortbuien lopen die ineens vol, wat kan leiden tot gevaarlijke overstromingen. Het Arabische woord wadi is tijdens de Moorse overheersing geëxporteerd naar Spanje, de Spanjaarden namen het weer mee naar Mexico en zo is Guadalajara afgeleid van wadi al-hajarah: Rivier met Stenen.
Bahrein
Overkantstyle
Gangnam was tot de jaren ‘70 een plek van prachtige boomgaarden, rijstvelden en boerengebied. Maar dat veranderde door verschillende stedelijke ontwikkelingsprojecten. Gangnam betekent “overkant”.
Seoul
Veeltaligheid
In Tanzania worden ongeveer 100 talen gesproken en zijn alle vier de Afrikaanse taalfamilies vertegenwoordigd: Bantoetalen, Koesjitische talen, Nilotische talen en Khoisantalen.
Tanzania
Schmutzströmming
Surströmming is haring die in het blik fermenteert. Als het blik bol staat kun je het eten. Het stinkt natuurlijk een uur in de wind. In Duitsland is een Zweed ooit uit zijn woning gezet door de verhuurder, omdat hij vocht uit het blik had gelekt in het trappenhuis, met enorme stank tot gevolg. De Zweed vocht het aan bij de rechter, maar de verhuurder trok in de rechtszaal een blik open om de stank te illustreren. De rechter gaf de verhuurder vervolgens onmiddellijk gelijk.
Zweden
Nachtwacht
De Nachtwacht is hét topstuk van het Rijksmuseum. Het is een reusachtig doek en was ooit nóg groter: in 1715 hebben ze van alle zijden een stuk afgesneden zodat het in een nieuwe ruimte paste. Het is daardoor ook moeilijk te verplaatsen. In 1898 is het voor het laatst in bruikleen geweest bij het Stedelijk Museum. Daarna is het nog één keer buiten het Rijksmuseum geweest: tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen het werd verstopt in een Limburgse mergelgrot.
Noord-Holland
Feit
Kirgizië heeft de mooiste vlag ter wereld.
Kirgizië
Denk hieraan als je een hartje post onder onze social-post
Het oude Libië, in de Griekse en Romeinse tijd, was de enige plek ter wereld waar silphium verbouwd werd. Het was een heerlijk kruid, rook heerlijk, was heerlijk geneeskrachtig. En was een anticonceptiemiddel én een lustopwekker. De vraag was zo groot dat het nu uitgestorven is, en niemand weet nog hoe het smaakte. Eén erfenis heeft het plantje wel nagelaten: de vorm van de huls van het zaadje is nog steeds het symbool van de liefde. Jawel, het hartje komt uit Libië.
Libië
Xander wie?
Goede kans dat je nog nooit van hem had gehoord, maar de Arubaanse honkballer Xander Bogaerts is de op één na best verdienende topsporter in ons koninkrijk. Hij verdient een slordige 25 miljoen per jaar in de Major League Baseball. Alleen Max Verstappen strijkt nog meer salaris op.
Eilanden: Aruba
Olympisch vredesvuur
Fidel Castro opperde om de Spelen van 1988 niet alleen in Zuid-Korea, maar ook in Noord-Korea te laten plaatsvinden. Als verzoening. Het kwam helaas niet van de grond en Noord-Korea en Cuba boycotten de Spelen, die dus alleen in Seoul gehouden werden. Als reactie op het nieuwe Olympische stadion in Seoul bouwde Pyongyang nog wel even een van de grootste stadions ter wereld, met een capaciteit van 150.000 man.
Seoul
Buitenstaat
Je verwacht het niet, maar Somalië heeft de langste kustlijn van Afrika. Het omringt Ethiopië, wat daardoor een van de grootste binnenstaten ter wereld is.
Somalië
Moldarmië
Moldavië heeft het laagste inkomen per hoofd van de bevolking van Europa.
Moldavië
Sorry man, komt even niet uit
Het Koerdische voetbalelftal is veroordeeld tot toernooien als de VIVA world cup en het International Tournament of Peoples, Cultures and Tribes. Maar onlangs hebben de Koerden het in dat wereldje aardig verbruid. Ze trokken zich in 2024 namelijk een paar weken voor de Conifa World Cup terug als organisator, terwijl de andere deelnemers hun reis en verblijf al hadden geboekt. Het leverde Koerdistan een schorsing op voor onbepaalde tijd. Ze mogen pas weer meedoen nadat ze een boete hebben betaald om de gedupeerde deelnemers te compenseren.
Koerdistan
Hup natuur
Tijdens de overstromingen in 2021, is 80 tot 85% van de gevallen neerslag in het Nederlandse deel van het Geuldal niet direct afgestroomd naar de beken en de Maas. Het water werd vertraagd door de vegetatie en kwam daardoor later of niet in de Maas waardoor deze niet nog verder vol raakte en overstroomde.
Limburg
Tangonorroe
De Argentijnse tango is razend populair over de hele wereld, maar dat was 100 jaar geleden wel anders. In Europa had de tango toen veel tegenstanders: van de katholieke kerk, maar zelfs van artsen. Het werd gezien als een ordinaire, vulgaire dans waarmee je soa's zou kunnen overdragen.
Argentinië
Aardbevingdiplomatie
In augustus 1999 vond in Turkije bij Izmit een verwoestende aardbeving plaats. De Grieken haalden alles uit de kast om de Turken te helpen. Drie weken later was er een zware aardbeving bij Athene, en schoten de Turken te hulp. Deze gebeurtenissen hebben het ijs tussen de landen plots gebroken, na eeuwen van animositeit, en leidden tot een revolutie in de onderlinge betrekkingen. Wetenschappers noemen dit fenomeen 'earthquake diplomacy'.
Griekenland
Quotes Stalin
Stalin kun je het best begrijpen aan de hand van zijn eigen quotes. "De dood van één iemand is een tragedie, de dood van miljoenen een statistiek." "Zij die stemmen beslissen niets, zij die de stemmen tellen beslissen alles." "Kwantiteit is een kwaliteit op zich." "De dood is de oplossing van alle problemen. Geen mensen, geen problemen."
Georgië
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
