Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Ver van ons bed
De oorlog in Jemen is een ver van ons bed show. Voor de doorsnee Nederlander kwam de oorlog nooit dichterbij dan tijdens de Grand Prix van Saudi Arabië in 2022. Max Verstappen klaagde toen over de boordradio over een brandlucht, nadat er 10 kilometer van het circuit een oliedepot was beschoten door Houthi's.
Jemen
Nederlands Malakka
De stad Malakka is lange tijd een Nederlandse kolonie geweest, zelfs toen de rest van het gelijknamige schiereiland al onder Britse invloed stond. Op Sumatra was het tegenovergestelde aan de hand: dat was grotendeels Nederlands, op een kleine Britse kolonie na. In 1824 werden de gebieden uitgeruild en werd Malakka Brits en heel Sumatra Nederlands.
Maleisië
Groen van jaloezie
Myanmar produceert meer dan 70 procent van 's werelds aanbod van hoogwaardige jadeïet, vooral gewild door de Chinezen voor het maken van bijvoorbeeld medailles bij de Olympische Spelen.
Myanmar
Ze verstaan je
Het is op Aruba de norm om 4 talen te spreken: Papiaments, Nederlands, Engels en Spaans.
Eilanden: Aruba
Entire Coast Path
The Wales Coast Path werd rond 2010 aangelegd en gaat langs de kustlijn van Wales. Het is ook het eerste wandelpad dat de gehele kustlijn van een land volgt. Gemiste kans voor een heel lijstje landen dat jij nu in je hoofd af gaat.
VK: Wales
Watte?
Thailand telt meer dan 44.195 boeddhistische tempels (wat). Alleen al in Bangkok zijn er meer dan 400 wat.
Thailand
Land, ho!
De Nederlander Willem Janszoon was in 1606 de eerste Europeaan waarvan het gedocumenteerd is dat hij voet aan wal zette op Australië. Maar de Nederlanders zagen weinig nut in om het woeste land te koloniseren dus gingen weer verder met hun bootjes.
Australië
Limburg maakt ons minder saai
Zonder Limburg zou ons hoogste punt in Gelderland liggen, 110 meter boven zeeniveau. Van alle Europese landen zouden we dan alleen Vaticaanstad verslaan, en eindigen onder saaie landen als Letland en Denemarken. Thanks, Limburg!
Limburg
Roofbouw
Nauru werd door de kolonialen begin 20e eeuw opgericht als fosfaatmijn, omdat 80% van het eiland uit fosfaat zou bestaan. Inmiddels zijn de voorraden op, is het eiland uitgeput en is 80% van de begroeiing verdwenen. Het land is totaal onvruchtbaar geworden. Nogal wrang, gezien fosfaat wordt gebruikt voor kunstmest in de rest van de wereld.
Nauru
Bride kidnapping
Een tamelijk wijdverspreid gebruik in Kirgizië is het kidnappen van je toekomstige bruid. Dat is soms een gezamenlijk plan van een verliefd stel, om de vrouw te onttrekken aan haar ouderlijk gezag. Helaas is er in veel andere gevallen sprake van dwang en verkrachting van minderjarige meisjes door de man.
Kirgizië
Blokuur schaken
Armenië heeft een van de meeste schaakgrootmeesters per hoofd van de bevolking. Sinds het schooljaar 2011-2012 zijn schaaklessen verplicht op elke openbare school in Armenië, waarmee het het eerste land ter wereld is dat schaken verplicht stelt op scholen.
Armenië
Bolshoi Imperiya
De vorming van de Sovjet-Unie werd in 1922 beklonken in het Bolsjojtheater.
Moskou
Geen anders dan Andes
49 van de 50 hoogste vulkanen ter wereld liggen in Zuid-Amerika. Alleen de Kilimanjaro in Afrika weet zich in het lijstje te wurmen op plek 36.
Zuid-Amerika
Meer meer in Malawi
Dankzij het Malawimeer bestaat een vijfde van Malawi’s grondgebied uit water. Dat is meer dan elk ander ‘landlocked’ land.
Malawi
Qatarkleur
Is de Qatari vlag rood? Of bordeauxrood? Of bruin? Of paars? Of paarsbruin? In het Engels heeft het zelfs een eigen naam: 'Qatar maroon'.
Qatar
Ooit een meer, nu steeds minder water
Mexico-Stad is een van de grootste steden ter wereld. Op dezelfde plek waren Teotihuacán en Tenochtitlan ook al eens een van de grootste steden ter wereld. Niet dat de stad op een handige plek ligt, de hele stad ligt op een drooggelegd meer en de bodem daalt op sommige plekken met een halve meter per jaar.
Mexico
Verstrengeling van kerk en staat
In 2016 werd Jezus Christus in Krakau door de nationale regering uitgeroepen tot koning van Polen.
Polen
Manhattan aan de Wisla
In Warschau staat het hoogste gebouw van de EU: Varso, met 310 meter. Het lijstje met hoogste gebouwen in Europa is trouwens best een bizarre. In de top 20 is Varso het enige gebouw dat in de EU staat. Van die andere 20 staan er 2 in Londen, 2 in Istanboel, 1 in Sint Petersburg en liefst 14 in Moskou.
Polen
Pearl River Harbor
7 december 1941 staat in de geschiedenisboeken als de dag van de Japanse verrassingsaanval op de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbor. Veel minder bekend is het feit dat Japan gelijktijdig een verrassingsaanval uitvoerde op de Britse kolonie aan de Pearl River: Hong Kong.
Hongkong
Opper-Volta
In 1919 werd Burkina Faso een aparte kolonie van Frankrijk met de epische naam Opper-Volta. Normaal zijn we geen fan van koloniale benamingen, maar zelfs een kapotte klok heeft twee keer per dag gelijk.
Burkina Faso
Boomden
Er zijn ongeveer net zoveel bomen in Londen als mensen.
Londen
Klein geëvenaard
Sao Tomé & Principe is het kleinste land waar de evenaar doorheen loopt.
Sao Tomé en Principe
Mierenhoop
In Kumasi vind je de grootste markt van West-Afrika. Er staan 20.000 kraampjes.
Ghana
Speltip #1
De recentste politieke crisis in Chili, compleet met grote onlusten op straat, kwam door het plan om metrokaartjes 0,30 euro duurder te maken. Daarmee is Chili niet uniek. Tipje van De Grote Podcastlas: regeringsleiders, verhoog nooit uw OV-prijzen als het even tegenzit.
Chili
The Heroes
In 1993 stortte een vliegtuig neer met bijna de hele Zambiaanse mannenvoetbalselectie. In 2012 haalde Zambia voor het eerst de finale van de Africa Cup en speelden ze de finale op slechts een paar honderd meter afstand van de crashlocatie. Ze wonnen.
Zambia
Blauwe mensen
Toeareg-mannen gaan gesluierd door het leven. Hun favoriete kleur is indigo of een vergelijkbare blauwtint. De verf geeft nog wel eens af op het gezicht van de drager. Daarom worden de Toearegs ook wel ‘Blauwe Mensen’ genoemd.
Mali
Suburbanisatie tegen de Sovjets
In de Koude Oorlog werd urban sprawl een nationale planologische strategie, om de impact te verkleinen van een eventuele Sovjet-aanval. Hoe minder mensen er opeengepakt leven, hoe minder schade.
Los Angeles
Fietsland
De fysieke infrastructuur van Burundi laat flink wat te wensen over, maar dat weerhoudt de Burundezen er niet van om massaal de fiets te pakken. Fietsen worden gebruikt worden om van alles mee te vervoeren. Koeriers sjezen met hele trossen bananen keihard de berg af, en houden zich terug om hoog vast aan vrachtwagens.
Burundi
Wachtend op de reünie
Toen Spaans Centraal-Amerika in 1821 onafhankelijk werd, bestond het aanvankelijk uit één land: de Verenigde Staten van Centraal-Amerika. In de jaren daarna stapten steeds meer landen uit de federatie, totdat El Salvador nog als enige overbleef. Dat hebben ze nog twee jaar volgehouden, twee jaar waarin de Verenigde Staten van Centraal-Amerika dus alleen bestonden uit El Salvador. Toen de rest niet terugkwam, heeft El Salvador de federatie maar opgedoekt.
El Salvador
Livingstone, Johnson, Khan
Dit zijn alle burgemeesters die Londen ooit heeft gehad. Want de positie van burgemeester bestaat pas sinds 2000. Daarvoor was het bestuur in handen van een soort gemeenteraad. De piepkleine City of London is weer eens de uitzondering: die hebben al bijna 1000 jaar eigen burgemeesters.
Londen
Overal tijgers
Slowakije heeft de overgang van planeconomie naar vrijemarkteconomie vrij soepel doorstaan. Dat leverde ze de titel ‘Tatra Tiger’ op. Ze zijn daarmee niet het eerste land dat een economische tijger is. Ken je de Baltische, Keltische en Aziatische Tijgers nog?
Slowakije
Koud op de top zeker?
Record: Lakpa Tharke Sherpa stond ooit 3 minuten poedelnaakt op de top van de Mount Everest.
Nepal
Vertaalfaal
In verdrag van Waitangi maakten de Maori's en de Engelsen afspraken over de verdeling van het land. Hoe die afspraken luidden, hing alleen wel af van welke versie van het verdrag je had. In de Maori versie hielden de Maori's de zeggenschap over al het land. Maar in de Engelse versie kon je het zo interpreteren dat dat alleen gold voor het kleine beetje land dat de Maori op dat moment al bewoonden of bewerkten.
Nieuw-Zeeland
Al Jazeera
Nieuwszender Al Jazeera is in 1996 opgericht en wordt volledig gefinancierd door de emir van Qatar. Dat zorgt voor enige achterdocht, maar Al Jazeera heeft door de jaren heen bewezen een onafhankelijk en zeer betrouwbaar nieuwsmedium te zijn. Het speelde een belangrijke rol in de wereldwijde verslaggeving van de Arabische lente.
Qatar
Murder she wrote
Jamaica staat op 1 qua moorden per hoofd van de bevolking. In 2022 werden er zo'n 1.500 mensen vermoord: dat komt neer op 53 moorden per 100.000 inwoners.
Jamaica
Winterspelen 1984
De Olympische Winterspelen van 1984 werden gehouden in... Sarajevo. Wist je niet he? Misschien komt dat omdat dit de enige Spelen zijn sinds 1956 waarop Nederland geen enkele medaille behaalde. De concurrentie was ook niet mals: Joegoslavië had in de koude oorlog een neutrale status en dus deden alle grootmachten mee. De bobsleebaan lag in de burgeroorlog in de frontlinie en is nu een ruïne die populair is bij toeristen.
Bosnië-Herzegovina
Bougie
In de Berberse stad Béjaïa staan ze bekend om het maken van kaarsen. Het Franse woord voor kaars, bougie, is hiervan afgeleid. En daar komt dan weer onze benaming voor dat ontstekingsmechanisme in je auto vandaan.
Algerije
Plastic bottle village
In de toeristische archipel Bocas del Torro staan een paar wel heel bijzondere gebouwen. De Canadees Robert Bezeau heeft in zijn leven miljoenen petflessen uit de oceaan gevist en bouwt daarmee nu plastic bottle village, om bewustzijn over afval te vergroten.
Panama
Bonusfakta
Omdat wij fan zijn, vijf bonusfeitjes over IKEA. 1: Elk product is vernoemd naar een gewoon Zweeds woord. Dat komt omdat Ingvar Kamprad dyslectisch was, en hij zo zijn producten beter kon onthouden. 2: Badkamerproducten dragen bijvoorbeeld namen die te maken hebben met water. 3: Eén van de tien Europanen is verwekt in een IKEA-bed. 4: Er zijn wereldwijd meer IKEA-catalogussen geprint dan Bijbels en Korans. 5: In 2017 publiceerden ze een advertentie die je kon gebruiken als zwangerschapstest. Als ie positief was, kreeg je 50% korting als je je ondergepiste velletje inleverde bij de winkel.
Zweden
Kreukelzone
Het Kaukasus-gebergte zijn er eigenlijk twee: de Noord-Kaukasus en de Zuid-Kaukasus. De vorming van Zuid heeft de vorming van Noord veroorzaakt. In Zuid vind je vulkanen, Noord is eigenlijk een grote geplooide zeebodem.
Armenië
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
