Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Net te laat
Al voor de Tweede Wereldoorlog werd er gewerkt aan plannen om de kustlijn van Zeeland te verkorten en beter te schermen. Het plan werd eind januari 1953 gepresenteerd, een paar dagen voordat het noodlot toesloeg en honderden Zeeuwen omkwamen. Daarna was de politieke wil om het plan uit te voeren wel snel gevonden en werden de Deltawerken gebouwd.
Zeeland
Demografische decimering
Ashgabat was in 1948 het toneel van een van de zwaarste aardbevingen in de geschiedenis. Ongeveer 100.000 mensen kwamen om, destijds 10% van de Turkmeense bevolking.
Turkmenistan
Schoon volk
Volgens sommige lijstjes brengt Estland de meeste topmodellen per hoofd van de bevolking voort.
Estland
Wolkenkraker
Een onafgebouwde wolkenkrabber in Caracas werd in 2007 gekraakt door 5000 mensen. Het werd daarom vaak de hoogste sloppenwijk ter wereld genoemd.
Venezuela
Burgeroorlog op kokosvezelschoenen
In de 19e eeuw vochten de twaalf stammen van Nauru tien jaar lang een burgeroorlog uit, tot de Duitsers ingrepen. De strijders droegen harnassen van geweven kokosvezels en soms zelfs van haaientanden. Om de oorlog te beëindigen, leverde het eiland in één dag 765 wapens in.
Nauru
Wat
Wat is het nationale gerecht uit Ethiopië.
Ethiopië
Stiffy by the Liffey
De Spire of Dublin, ook wel de Monument of Light genoemd, is een 120 meter hoog kunstwerk in de Ierse hoofdstad Dublin. Het heeft de bijnamen: "Stiletto in the Ghetto," de "Rod to God", de "Erection at the Intersection," en de "Stiffy by the Liffey".
Ierland
Triple junction
De Afar-driehoek, ook wel Danakil-depressie, is waar Djibouti ligt. Het is de enige plek boven de zeespiegel waar drie tektonische platen aan elkaar trekken. Dit noemen we een triple junction.
Djibouti
Fun times at Eekhoorn high
Zo’n 8000 jaar geleden kon een eekhoorn – in theorie – zonder de grond te raken van Lissabon naar Moskou slingeren. 80% van Europees grondgebied was toen bos.
Europa
Maizelawi
Malawi is na Lesotho het land met de grootste maïsconsumptie per hoofd van de bevolking. Ze eten er zo’n 300 gram per dag.
Malawi
Peperkoekhuisjes
Wil je peperkoekhuisjes in het echt zien? Dan moet je naar Sanaa. Het oude centrum staat er vol mee en is niet voor niets werelderfgoed.
Jemen
Madurodatl
Bij de bouw van metrostation Pino Suarez werd in 1967 de kleinste archeologische vindplaats van Mexico ontdekt: een oude Azteekse piramide van 8 bij 10 meter, en nog geen 4 meter hoog. Elk jaar lopen er zo’n 54 miljoen metropassagiers voorbij, wat dit waarschijnlijk de meest bezochte piramide ter wereld maakt.
Mexico-Stad
Uppie
Tijdens de renovatie van Utrecht Centraal bleek dat er een hoogwerker was achtergebleven, die er niet meer weg kon. Uiteindelijk adopteerde de NS hem en noemde hem Uppie. Anderhalf jaar later kon Uppie toch worden bevrijd.
Utrecht
Schots en scheef met veel beton
Het oude Brussel werd in de naoorlogse decennia aardig overhoop gehaald en ingeruild voor veel asfalt en betonnen kolossen. Er is zelfs een speciale naam voor deze ontwikkeling: verbrusseling.
Brussel
Emirati paspoort
Het paspoort van de VAE is met afstand het krachtigst van de hele Arabische Wereld. Ze staan op nummer 15, dan pas gevolgd door Qatar op plek 53. Dat betekent dat VAE'ers overal meer welkom zijn of makkelijker visa kunnen aanvragen dan hun Arabische streekgenoten. Wat wil je, ze zijn vrienden met China, Frankrijk, India, Israël, Pakistan, Rusland, Saudi-Arabië én de Verenigde Staten.
Verenigde Arabische Emiraten
First
In 1917 werd de Argentijnse film El Apóstol de eerste geanimeerde bioscoopfilm ter wereld. Het was een stopmotion waarbij ze gebruikmaakten van uitgesneden figuurtjes.
Argentinië
Ere wie ere toekomt
Jerzy Franciszek Kulczycki is de Oostenrijks-Hongaarse officier die na een veldslag met de Ottomanen een zak bonen in handen kreeg. Men dacht: dit is kamelenvoer. Hij identificeerde het als koffie. Hij brandde de bonen en begon de koffie te serveren - een regelrechte hit. In veel Weense koffiehuizen hangt zijn portret nog steeds aan de muur.
Oostenrijk
Voodoo schepping
Benin geldt als een van de belangrijkste geboorteplaatsen van de voodoo (vodou/vodun). In het scheppingsverhaal reist de god Nana-Buluku rond in de bek van de mythische regenboogslang Aido-Hwedo, om de wereld te vormen.
Benin
Binnenlandse delta's
Turkmenistan is zo droog, dat de rivieren die vanuit nattere buurlanden binnenstromen allemaal opdrogen voordat ze een zee of meer bereiken. Ze eindigen als binnenlandse delta. Bekijk de satellietkaart en je snapt het principe.
Turkmenistan
Krimpende bevolking on steroids
Er zijn drie landen met minder inwoners dan in 1950. Vaticaanstad, Bulgarije en Letland.
Letland
Ethiopisch schrift
Het Ethiopisch schrift werd ooit bedacht voor het Ge'ez, nu het alfabet van onder andere het Amhaars en het Tigrinya. Het is het enige inheemse schrift in sub Sahara Afrika. Elders arriveerde het Latijnse schrift, voordat men de lokale talen ging opschrijven.
Ethiopië
Ondersteboven kiiken
Kiiken is een sport die uitgevonden is in Estland. Het is de extreme sports variant van schommelen. Je zit niet, maar je staat. Je hebt geen buigbare kabels vast, maar stokken. En je moet over de kop. Hoe goed je het doet, hangt af van hoe lang de stokken van je schommel zijn.
Estland
Voetbaldwergen
Luxemburg is de enige provincie die nog nooit een club in de hoogste voetbalcompetitie van België heeft gehad. Momenteel is Royal Excelsior Virton de hoogst spelende club, op het derde niveau. Opvallend feitje: Excelsior Virton is in eigendom van N'Golo Kanté. Dus misschien weten ze met wat Franse miljoenen binnenkort de weg omhoog te vinden.
Luxemburg
Rubber
In de 19e eeuw was Manaus in Brazilië de mondiale rubberhoofdstad. Totdat de Brit Henry Wickham 70.000 zaden van de rubberboom Brazilië uitsmokkelde. Via Londen belandden de zaden in Maleisië, waar de rubberbomen het nog beter bleken te doen. Binnen no time viel het doek voor Braziliaans rubber en werd Maleisië de grootste producent ter wereld. Ze produceren het nog steeds: Maleisië is bijvoorbeeld de grootste condoomproducent ter wereld.
Maleisië
Theetje?
Tadzjieken houden van thee en van watermeloen. En dus bouwden ze een enorm theehuis in de vorm van een watermeloen. Dit prestigeproject van president Emomalii Rachmon is 43 meter hoog en biedt plaats aan 2000 gasten.
Tadzjikistan
Hilti
De gereedschapsfabrikant Hilti is verreweg het grootste bedrijf van Liechtenstein. In het land werken 2.000 mensen voor Hilti, op een totale bevolking van 40.000 inwoners. Stel dat er daarvan 20.000 in de werkzame leeftijd zijn, dan werkt dus 1 op de 10 voor Hilti. Oké, er forenzen ook nog eens dagelijks 20.000 Zwitsers en Oostenrijkers naar Liechtenstein, waarvan ook een deel voor Hilti werkt, maar toch.
Liechtenstein
Ecotoerisme
Costa Rica trekt de meeste toeristen van Midden-Amerika en is een pionier op het gebied van ecotoerisme. Veel toeristen komen voor de natuur en veel opbrengsten worden gebruikt voor natuurbeheer.
Costa Rica
Bonobo
De bonobo is endemisch voor Congo en samen met de chimpansee de aap die het meest op mensen lijkt. Als een van de weinige dieren ter wereld, hebben bonobo's niet alleen seks om zich voort te planten, maar ook voor het plezier. Bonobo's doen het daarom in meerdere standjes, hebben orale seks, gaan homoseksuele relaties aan en masturberen.
Democratische Republiek Congo
Adwaitya
Seychellenreuzenschildpadden zijn reusachtig: ze kunnen meer dan 300 kilo wegen en heel oud worden. Het bekendste exemplaar is Adwaitya. Hij werd rond 1750 gevangen op de Seychellen en cadeau gedaan aan een bestuurder in Brits-Indië. Adwaitya overleed pas in 2006, in een dierentuin in Calcutta. Hij is daarmee een van de oudste dieren ter wereld.
Seychellen
Spijkerbroeken
Spijkerbroeken zijn uitgevonden door de Let Jākobs Jufess. Hij emigreerde naar de Verenigde Staten, waar hij de eerste was die klinknagels gebruikte om naden van spijkerstof te verstevigen.
Letland
Duisterste feitje van de site?
De voormalige president van Equatoriaal-Guinea, Francisco Macias Nguema, heeft in 1975 tijdens kerst 150 van zijn tegenstanders in een voetbalstadion laten executeren door soldaten verkleed als kerstman terwijl de versterkers het lied van Mary Hopkin "Those Were the Days" op repeat speelden.
Equatoriaal-Guinea
Biercoup
In 1981 vond op de Seychellen een couppoging plaats. Vanuit Zuid-Afrika vlogen huursoldaten naar de Seychellen, vermomd als vakantievierend rugbyteam en leden van biersociëteit 'Ye Ancient Order of Froth-Blowers'. Hun als speelgoed vermomde kalasjnikovs werden gevonden in de bagage, ze namen gijzelaars, kaapten een vliegtuig en vlogen terug naar Zuid-Afrika. Coup mislukt.
Seychellen
Bonusfakta
Omdat wij fan zijn, vijf bonusfeitjes over IKEA. 1: Elk product is vernoemd naar een gewoon Zweeds woord. Dat komt omdat Ingvar Kamprad dyslectisch was, en hij zo zijn producten beter kon onthouden. 2: Badkamerproducten dragen bijvoorbeeld namen die te maken hebben met water. 3: Eén van de tien Europanen is verwekt in een IKEA-bed. 4: Er zijn wereldwijd meer IKEA-catalogussen geprint dan Bijbels en Korans. 5: In 2017 publiceerden ze een advertentie die je kon gebruiken als zwangerschapstest. Als ie positief was, kreeg je 50% korting als je je ondergepiste velletje inleverde bij de winkel.
Zweden
Disco inferno
In 1971 boorden de Sovjets halverwege de Karakum woestijn een gat om olie te vinden. Ze vonden vooral giftig gas en ze staken het in de fik, want zo dachten ze er makkelijk vanaf te komen. Wat ze niet wisten is dat er vlak naast een gasbel vol methaan zat en daarom brandt het gat nog steeds. We kennen het tegenwoordig als de Gates of Hell of the Shining of Karakum.
Turkmenistan
Tóch geen goud
De eerste Luxemburgse Olympische titel stamt uit 1900. De winnaar van de marathon - Michel Théato - was weliswaar een Luxemburger, maar hij woonde destijds in Parijs en daarom is de eerste plek nooit officieel aan Luxemburg toegekend. Doen ze zelf wel trouwens.
Luxemburg
Landlocked?
België ligt aan zee, en dat maakt het land goed bereikbaar voor internationale handel. Toch? Nou, dat valt tegen. De grootste rivieren in België stromen namelijk via Nederland in zee (Schelde en Maas). Alleen het miezerige stroompje van de IJzer mondt in eigen land uit in zee. Het achterland van België is via de eigen kust dus van nature zeer slecht ontsloten.
België
Troubles
Ieren zijn dol op eufemismen. Het bloedige conflict tussen katholieken en protestanten in de tweede helft van de 20e eeuw kostte 3.500 mensen het leven, maar wordt aangeduid als The Troubles.
VK: Noord-Ierland
Senegal first
In de koloniale geschiedenis was Senegal er vroeg bij. Het was een van de eerste plekken waar de Europeanen aan land gingen (Portugezen, in 1444), en het was het eerste deel van koloniaal West-Afrika.
Senegal
Johann Ludwig Burckhardt
Johann Ludwig Burckhardt was een Zwitserse geoloog, die begin 19e eeuw belast werd met de taak om de oorsprong van de Niger te vinden. Wel handig als je dan eerst Arabisch spreekt, dus hij ging in Syrië op taalles. In een proefexpeditite herontdekte hij pardoes de stad Petra, nu een van de zeven nieuwe wereldwonderen.
Jordanië
Merv gebeukt
In Turkmenistan stond ooit de grootste stad op aarde: Merv. Daar wonen in de 12e en 13e eeuw zo'n 500.000 mensen voordat het met de grond gelijk werd gemaakt door de Mongoolse horde. Nu staan er nog een paar ruïnes.
Turkmenistan
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
