Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Bob de bouwer
In Blantyre staat de St Michael and All Angels Church: de oudste kerk tussen de Zambezi en de Nijl. Hij werd gebouwd door een Schotse missionaris zonder kennis van architectuur, die niet eens vooraf een tekening maakte. Hij keek op de bouwplaats gewoon welke constructies werkten en welke niet en moest het ook nog eens doen met een team van lokale arbeiders zonder enige ervaring met bakstenen gebouwen. Dat gezegd hebbende: de kerk is werkelijk prachtig geworden, én staat nog altijd fier overeind.
Malawi
Londen Eye maar dan anders
The City of London, kortweg The City, is het oog van de storm. Een financieel zakenhart dat volledig omsloten wordt door 32 ‘boroughs’, die samen een county vormen. Maar The City is zelf een eigen county en geen borough. Sterker nog, het is de kleinste county van het hele VK en heeft een unieke bestuursvorm.
Londen
Muzikale machthebbers
De familie van Omar Bongo ging wel lekker op muziek. Zoon Ali bracht een funkalbum uit, dochter Pascaline had een relatie met Bob Marley en ex-vrouw Patience tourde als zangeres samen met James Brown door Europa.
Gabon
SLM-ramp
In 1989 stortte een toestel van de Surinaamse Luchtvaartmaatschappij bij de landing in Paramaribo neer in dichte mist. Aan boord was vrijwel de voltallige selectie van het Kleurrijk Elftal, een team van Surinaams-Nederlandse profvoetballers. Stanley Menzo ontsnapte aan de ramp omdat hij een vlucht eerder had genomen. Diezelfde Stanley Menzo staat nu aan het roer van het Surinaamse nationale team in een poging om voor het eerst het WK te bereiken. Het is hem zeer gegund.
Suriname
Geef deze uitvinder een nobelprijs
Innovatie is de Zweden op het lijf geschreven. Zo speelde Volvo (Latijn voor 'ik rol') een grote rol in de evolutie van airbags en kinderzitjes. Bovenal bedachten ze in samenwerking met elektriciteitsbedrijf Vattenfall de driepuntsgordel. Ze stelden het patent vrij beschikbaar, zodat iedere fabrikant zijn auto's er veiliger mee kon maken. Lekker bezig.
Zweden
Kookbananen
Volgens sommige lijstjes is Oeganda, met bijna een kilo per persoon per dag, de grootste bananenconsument en één na grootste bananenproducent ter wereld. Het hangt er vanaf of je de kookbanaan meetelt als banaan. Je stoomt of kookt deze banaan en pureert hem voordat je hem opeet: de hoeksteen van de Oegandese keuken. Het deel van de banaan dat je niet opeet, is zo vezelrijk dat het kan worden verwerkt. Mooi staaltje upcyling.
Oeganda
Senegal first
In de koloniale geschiedenis was Senegal er vroeg bij. Het was een van de eerste plekken waar de Europeanen aan land gingen (Portugezen, in 1444), en het was het eerste deel van koloniaal West-Afrika.
Senegal
Poulette Bicyclette
Ze zijn hier gek op kip en heel trots op hun kipstijl. Die noemen ze "Poulette Biciclette", oftewel fietskip. Want de kippen rennen hoe mensen fietsen, maar het slaat ook op dat je het met de fiets kunt halen, zo "vers" is de kip. Deze kippen hebben een behoorlijk vrij leven en worden dan ook relatief oud.
Burkina Faso
Wintersportland?
Is Denemarken beter op de Olympische zomer- of winterspelen? Op de zomerspelen haalden ze 48 keer goud, 78 keer zilver en 79 keer brons. Op de winterspelen? Eén keer zilver.
Denemarken
Lake of Flames
Het Malawimeer staat ook wel bekend als het Nyasameer, maar het woord nyasa betekent in het Yao 'meer', dus Nyasameer is Meer Meer. Maar Malawi betekent vlammen. Dus eigenlijk is Malawimeer dus een stuk leuker: Vlammenmeer.
Malawi
Eenzaam aan de top
Andorra is qua gemiddelde hoogte het hoogste land van Europa. Op wereldwijde schaal staan ze op nummer 6.
Andorra
Het Canadees Schild
Deze epische naam is eigenlijk de ondergrond van meer dan de helft van Canada. Het zijn Precambrische rotsen die meer dan een miljard jaar oud zijn, waardoor het een van de oudste en meest stabiele geologische formaties ter wereld is.
Canada
Genghis Khapital
Beijing werd voor het eerst een landelijke hoofdstad in de tijd dat China bestuurd werd als deel van het Mongoolse Rijk.
Beijing
Uranium
De Democratische Republiek Congo was een gewilde speelbal ten tijde van de Koude Oorlog. En niet voor niets: rond die tijd was het de enige plek ter wereld waar uranium gevonden werd. In de atoombommen die op Hiroshima en Nagasaki vielen zat dan ook Congolees uranium.
Democratische Republiek Congo
Paraceto Rico
De farmaceutische industrie op Puerto Rico is goed voor ongeveer de helft van alle export en een kwart van het nationale inkomen. Het is een van de grootste centra voor medicijnproductie in de hele wereld. In 2014 werden 16 van de 20 meest gebruikte medicijnen in de Verenigde Staten geproduceerd op Puerto Rico. De universiteit van Puerto Rico levert de meeste scheikundigen af van alle universiteiten in de Verenigde Staten.
Puerto Rico
El Capturador
President Nayib Bukele Ortez voert sinds enkele jaren een ongekend harde oorlog tegen het bendegeweld. Hij laat iedereen oppakken die ook maar ergens een linkje lijkt te hebben met de bendes. En dat zijn nogal wat mensen, in een land dat zo door bendes werd beheerst. Momenteel zit bijna 2% van de totale bevolking in de gevangenis.
El Salvador
Opper-Volta
In 1919 werd Burkina Faso een aparte kolonie van Frankrijk met de epische naam Opper-Volta. Normaal zijn we geen fan van koloniale benamingen, maar zelfs een kapotte klok heeft twee keer per dag gelijk.
Burkina Faso
Over hun piek?
In de jaren 2021-2024 was er geen Amerikaanse county waarvan de bevolking zo hard kromp als die van Los Angeles. De bevolking is in die jaren afgenomen met 200.000 mensen.
Los Angeles
Kloostergebak
Monniken en nonnen gebruikten eiwit om kleding te stijven. Met al het eigeel dat overbleef, zijn ze enthousiast gaan bakken. Het bekendste voorbeeld zijn Pasteis de Nata. Andere gebakjes verwijzen duidelijk naar het monastieke leven, zoals barriga de freira (de buik van de non), papos d'anjo (de dubbele kin van de engel) en toucinho do céu (spek uit de hemel).
Portugal
Overal zeven heuvels
Amman is een van de vele steden die vindt dat het op zeven heuvels is gebouwd. Andere voorbeelden zijn Rome, Athene, Jeruzalem, San Francisco, Mumbai, en Nijmegen. En natuurlijk Zevenbergen.
Jordanië
Cacaokust
Bijna 50% van de exportwaarde van Ivoorkust bestond in 2021 uit cacaobonen, -pasta of -melk. Sterker nog, tussen de 30 en 45% van de totale wereldproductie komt uit Ivoorkust. De grootste importeur van Ivoriaanse cacao is Nederland.
Ivoorkust
Niet zo Oeralmachtig
Ken je die Oeral, die machtige bergketen die de onmiskenbare grens is tussen Europa en Azië? De hoogste berg van de Oeral is nog geen 1.900 meter hoog.
Rusland
Hoogste laagste punt, snap je hem nog?
Lesotho is het enige land dat volledig boven de 1000 meter ligt, en het land met veruit het hoogste laagste punt ter wereld. Hun laagste punt ligt op 1400 meter. De tweede prijs is voor Rwanda, met 950 meter.
Lesotho
Murder she wrote
Jamaica staat op 1 qua moorden per hoofd van de bevolking. In 2022 werden er zo'n 1.500 mensen vermoord: dat komt neer op 53 moorden per 100.000 inwoners.
Jamaica
Olifantenpopulatie
Het Krugerpark is het oudste, grootste en bekendste wildpark van Zuid-Afrika. Het is half zo groot als Nederland en de biodiversiteit is enorm. Je vindt er onder andere de grootste populatie Afrikaanse olifanten ter wereld: het zijn er meer dan 10.000.
Zuid-Afrika
Kleefrijst
In Laos is men dol op kleefrijst, met 171 kilo per persoon per jaar is het de grootste consument ter wereld. Let op: sushirijst plakt wel, maar is níet hetzelfde als kleefrijst. Probeer het eens bij je lokale toko.
Laos
Oily adopters
Brits Birma exporteerde zijn eerste vat ruwe olie in 1853. Ter vergelijking: de eerste oliebron in de VS werd geboord in 1859.
Myanmar
Víctor Jara
De machtsovername van Pinochet was slecht nieuws voor kunstenaars, die veelal sympathiseerden met het socialistische bewind van Allende. Velen werden verjaagd, vervolgd of vermoord. Troubadour Víctor Jara werd hiervan één van de verschrikkelijkste voorbeelden. Militairen verbrijzelden al zijn vingers voordat ze hem doorzeefden met kogels.
Chili
Multinasi
De Verenigde Oostindische Compagnie was de eerste multinational ter wereld. Op zijn hoogtepunt had het bedrijf in heel Azië 25.000 mensen in dienst. Tot zover de leuke feitjes over de VOC.
Indonesië
Een oud geloof in de Nieuwe Wereld
Sefardische joden emigreerden al vroeg vanuit Amsterdam naar de Nederlandse koloniën. Bekende Curaçaose namen als Maduro, Pinto en De Marchena zijn Sefardisch-joodse namen. In 1732 werd in Willemstad de Mikvé Israël-synagoge gebouwd. Het is nu de oudste nog actieve synagoge op het westelijk halfrond.
Eilanden: Curaçao
Refugees welcome
Toen witte boeren het Zimbabwe van Mugabe werden uitgekickt, ontving Zambia ze met open armen. Met hun kennis en kapitaal gaven ze de Zambiaanse landbouw een grote impuls. In Zimbabwe gebeurde het tegenovergestelde.
Zambia
Digitale nomaden
Sinds de coronacrisis verstrekt Costa Rica visa aan digitale nomaden. Je mag er nu een jaar lang met je laptop op workation. Pura vida!
Costa Rica
Portuñol
In heel Uruguay wordt Spaans gesproken. Dat maakt het het kleinste land in Zuid-Amerika waar Spaans wordt gesproken als moedertaal. In de grenssteden in de buurt van Brazilië, wordt een vermenging van Portugees en Spaans gesproken, vaak in een jargon genaamd portuñol, uit de woorden português en español.
Uruguay
Polen uit Opole
In de afgelopen 30 jaar hebben 250.000 Polen zich in Nederland gevestigd. De belangrijkste vertrekregio was het gebied rond Opole, in het zuiden van Polen. Daar hadden veel mensen een Pools én een Duits paspoort aan de geschiedenis te danken, en konden ze dus al voordat Polen toetrad tot de Schengenzone naar Nederland om te werken. Nederlandse uitzendbureautjes schoten hier als paddenstoelen uit de lucht, en het Nederlandse woord uitzendbureau is in Opole helemaal opgenomen in de taal en heeft het Poolse woord volledig verdrongen.
Polen
CDA-vesting
Overijssel is de enige provincie waar het CDA sinds zijn oprichting altijd de grootste is geworden bij Provinciale Statenverkiezingen. Tot 2023?
Overijssel
Gorée Ouvertflaqué
Het Senegalese eiland Gorée is vernoemd naar Goeree. Ja, van Overflakkee. Goeree komt van 'goede reede' - veilige haven.
Senegal
Victor Lustig
Deze meesteroplichter is een van de bekendste in zijn soort. Hij deed zich voor als de ambtenaar die belast werd met de sloop van de Eiffeltoren en verkocht de toren aan een schroothandelaar. Hij kreeg een voorschot en vluchtte naar de VS.
Parijs
Nederlandse Big Five
De provincie waar je de meeste dieren uit de Nederlandse Big Five kunt zien is Gelderland. Het gaat om het edelhert, de ree, het wilde zwijn en de bever. Alleen voor de laatste, de zeehond, moet je even rijden.
Gelderland
Omnisport
Tuvalu doet sinds 2008 mee aan alle zomerspelen met een handvol atleten. Van specialisatie is in dit kleine land nauwelijks sprake. De hardlopers zijn meestal ook spelers van het nationale voetbalteam. Medailles leverde het nog niet op. Daarom organiseren ze ook hun eigen spelen, de Tuvalu Games. Daarbij nemen de verschillende eilanden het tegen elkaar op in een soort nationale sportdag.
Tuvalu
Topograppie
Wie op de kaart van Sint Maarten kijkt, zal met regelmaat gniffelen om de topografische namen. Wat dacht je van de eilanden Hen & Chicks, en even verderop Cow & Calf. Of de berg Naked Boy Hill, en de plaatsen Defiance, Sucker Garden en Mary's Fancy.
Eilanden: Sint Maarten
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
