Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Verminking
Niet alle kroegfeitjes zijn leuk, en dit is misschien wel de minst leuke. In Somalië wordt 99% van alle meisjes besneden. 80% daarvan ondergaat de ernstigste vorm van vrouwelijke genitale verminking. Alleen Guinee komt daarbij in de buurt.
Somalië
Idioma de Signos
Nicaraguaanse gebarentaal is een gebarentaal die zich in de jaren tachtig spontaan ontwikkelde onder dove kinderen in Nicaragua. Het is van bijzonder belang voor taalkundigen omdat hier een nieuwe taal werd gemaakt die niets met een andere taal te maken had. Het is nog steeds de officiële gebarentaal van Nicaragua.
Nicaragua
Ere wie ere toekomt
Jerzy Franciszek Kulczycki is de Oostenrijks-Hongaarse officier die na een veldslag met de Ottomanen een zak bonen in handen kreeg. Men dacht: dit is kamelenvoer. Hij identificeerde het als koffie. Hij brandde de bonen en begon de koffie te serveren - een regelrechte hit. In veel Weense koffiehuizen hangt zijn portret nog steeds aan de muur.
Oostenrijk
Champampa
Uruguay is behalve Frankrijk het enige land dat officieel champagne mag maken. De reden? Uruguay was na de Tweede Wereldoorlog zo vriendelijk om een miljoenenschuld van Frankrijk kwijt te schelden. Dit was het wisselgeld.
Uruguay
Op eenzame hoogte
Londen groeide in de 19e eeuw als kool. Aan het eind van die eeuw woonden er 6,5 miljoen mensen: twee keer zoveel als in de nummers 2 van dat moment, New York, Parijs en, jawel, Kano (in Nigeria).
Londen
Gustav Tronföljd
Toen Carl Gustaf in 1946 werd geboren, liepen er vier generaties troonopvolgers tegelijk rond in Zweden.
Zweden
Broekenmaker
De ceremoniemeester van de paus, zei tegen Michelangelo dat hij teveel naaktheid had geschilderd in de Sixtijnse Kapel. Michelangelo reageerde door hem oneerbiedig af te schilderen. Na Michelangelo's dood in 1564 werd geoordeeld dat er inderdaad teveel naaktheid was, en dat werd allemaal hersteld door Daniela la Volterra. Hij ging toen 'Il Bragghetone' heten, 'De Broekenmaker'.
Vaticaanstad
Kookbananen
Volgens sommige lijstjes is Oeganda, met bijna een kilo per persoon per dag, de grootste bananenconsument en één na grootste bananenproducent ter wereld. Het hangt er vanaf of je de kookbanaan meetelt als banaan. Je stoomt of kookt deze banaan en pureert hem voordat je hem opeet: de hoeksteen van de Oegandese keuken. Het deel van de banaan dat je niet opeet, is zo vezelrijk dat het kan worden verwerkt. Mooi staaltje upcyling.
Oeganda
Belmopan
Belmopan, de hoofdstad van Belize, is met 12.000 inwoners een van de kleinste hoofdsteden ter wereld. Het dorp werd gesticht in 1961 nadat de oude hoofdstad, Belize City, flink geleden had onder het geweld van een tropische storm.
Belize
Naval law be like...
Het eiland Kiritimati is de enige plek waar cruiseschepen aanmeren. Niet omdat het daar nou zo heel bijzonder is, maar om een andere reden: cruiseschepen uit de Verenigde Staten zijn namelijk wettelijk verplicht om onderweg minimaal één buitenlandse bestemming aan te doen. Dus een cruiseschip dat vaart tussen de westkust van de VS en Hawaii, moet ergens een extra stop maken. Dat kan in Mexico, in Canada, of op Kiritimati, het stukje buitenland dat het dichtst bij Hawaii ligt.
Kiribati
Frans-Algerije
Algerije wordt vaak een voormalige Franse kolonie genoemd. Maar eigenlijk klopt dat niet helemaal. Frans-Algerije werd namelijk bestuurd als een integraal onderdeel van Frankrijk, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Marokko en Tunesië. Frans-Algerije had een vergelijkbare status als het huidige departement Frans-Guyana.
Algerije
Gelijk oversteken
Ken je dat moment dat Nederland en Engeland ruilden van kolonie, waarbij Nederland Suriname kreeg en Engeland Nieuw-Amsterdam - later New York? Dat was helemaal geen ruil. Nederland had zich Nieuw-Amsterdam afhandig laten maken, en besloot toen hard terug te slaan en Suriname in te pikken.
Suriname
Mini Bangladesh
Geen tijd om heel Bangladesh te bekijken? Geen probleem, ga dan naar Mini Bangladesh. Dat is een soort Madurodam, waar de belangrijkste gebouwen van het land zijn te bekijken.
Bangladesh
De Grootste Oezbeek
Timur Lenk staat bekend als de grootste Oezbeek aller tijden. Beetje wrang alleen dat zijn veroveringscampagnes in de 14e eeuw het leven kostten aan 17 miljoen mensen, destijds 5% van de wereldbevolking.
Oezbekistan
Eerlijk delen
Na een vurige taalstrijd in de jaren ‘60 werd de universiteit van Leuven opgesplitst. De bestaande universiteit bleef Nederlands, en een halfuur verderop werd in Frans gebied Louvain-la-Neuve gesticht. De boeken werden ook verdeeld over de universiteitsbibliotheken, op plaatsingsnummer: de even nummers vind je in Wallonië, de oneven in Vlaanderen.
België
Jaar 0
De profeet Mohammed werd in zijn geboorteplaats Mekka aanvankelijk niet gehoord en zelfs met de dood bedreigd. Hij vluchtte daarom in het jaar 622 naar Medina, waar de islam wél lekker aansloeg. Dat jaar is nog altijd het jaar 0 in de islamitische jaartelling.
Saoedi-Arabië
Ulaanbrrrraatar
Ulaanbaatar is 's werelds koudste hoofdstad, met een gemiddelde jaartemperatuur van -0,4 graad. Die gemiddelde dagtemperatuur verschilt 's zomers en 's winters wel 40 graden.
Mongolië
Slim gedaan
Carlos Slim, eigenaar van telecommunicatiebedrijf Telmex, was op zijn hoogtepunt in 2013 de rijkste man op aarde. Hij bezat toen grofweg 6% van de hele Mexicaanse economie.
Mexico
Freddy Mercury
Freddy Mercury is geboren op Zanzibar. Hij verhuisde als kind naar India en vervolgens naar Londen, waar hij faam maakte als leadzanger van Queen en misschien wel de beste zanger ooit. Hij had een enorm bereik en was één van de weinigen die vier octaven zuiver kon zingen.
Tanzania
Brimstone hill fortress
Saint Kitts wordt door de strategische ligging ook wel het Gibraltar van de Caraïben genoemd. Niet verwonderlijk dat het grootste fort van het Caraïbisch gebied hier ligt: Brimstone hill fortress. Het heeft daarmee een plekje verdiend op de werelderfgoedlijst van UNESCO.
Saint Kitts & Nevis
Vol Salvador
Het is het dichtstbevolkte land van de Amerika's, als je de eilanden niet meetelt. Dichter bevolkt dan bijvoorbeeld Vietnam en Pakistan.
El Salvador
Op steenworp afstand
Djibouti was een van de eerste landen in Afrika die de Islam adopteerde vanwege de korte afstand tot Jemen. Slechts 19 kilometer ligt er hier tussen het Arabisch Schiereiland en het Afrikaanse vasteland.
Djibouti
UB
Ulaanbaatar betekent 'Rode Held' - een erfenis uit de communistische tijd. Vroeger heette de stad Örgöö, daarna Khüriye. Tegenwoordig zijn er veel hippe Mongolen die hun stad UB noemen, op z'n Engels.
Mongolië
Salt Lake Sealand
Door de indamming van de Zeeuwse zeearmen werden het water in sommige meren volledig zoet en in anderen volledig zout. Het Grevelingenmeer werd zo het grootste zoutwatermeer van Europa.
Zeeland
Psst. Koper kopen?
Chili is 's werelds grootste koperproducent en is verantwoordelijk voor een derde van de mondiale productie. Van de 10 grootste kopermijnen in de wereld, staan er 5 in Chili.
Chili
Zon, zee en een beetje zielig
Zeeland is de enige provincie in Nederland zonder betaald voetbalclub. Sad.
Zeeland
Noeste arbeid
In de stad Sialkot in Punjab worden ongeveer 70% van alle voetballen ter wereld wordt gemaakt. 60.000 mensen werken hier in voetbalfabrieken. Dat is hard nodig, want 80% van de ballen worden met de hand gestikt. Sialkot is trouwens ook de stad waar de meeste doedelzakken ter wereld worden gemaakt.
Pakistan
The Arsenal of Democracy
Deze bijnaam kreeg Detroit toen de autofabrieken in de Tweede Wereldoorlog omgebouwd werden tot oorlogsfabrieken. Hier werden 50.000 tanks gemaakt, 27.000 vliegtuigen en 2,6 miljoen trucks. Detroit was goed voor de productie van 30% van de hele uitrusting van het Amerikaanse leger.
Detroit
Best friends forever
Het verdrag van Windsor tussen Engeland en Portugal werd getekend in de 14e eeuw. Dat verdrag geldt nog steeds en is daarmee de oudste diplomatieke alliantie ter wereld.
Portugal
Andes
De Andes doorloopt Peru van noord naar zuid en zorgt voor een enorme tweedeling in klimaatgebieden. Ten oosten van de Andes ligt de Amazone, een van de natste gebieden ter wereld. Ten westen van de Andes ligt het Peruviaanse kustgebied, dat juist een van de droogste plekken op aarde is.
Peru
Je land staat scheef
Het centrale deel van Oost-timor bestaat uit ruige bergketens, met als hoogste piek de Tatamailau van bijna 3000 meter hoog. De hellingen zijn zo steil dat bijna de helft van het land een hellingshoek van meer dan 40 graden heeft. Maakt het prachtig, maar ook behoorlijk onpraktisch.
Oost-Timor
Oud, ouder, oudst
De Castagno dei Cento Cavalli is de oudste kastanjeboom ter wereld, tussen de twee en vierduizend jaar oud. En dat is al helemaal een prestatie als je bedenkt dat ie op 8 kilometer afstand van de Etna staat. Hij dankt zijn naam aan de legende dat er ooit een leger van 100 paarden onder de boom paste om te schuilen voor het onweer. Tip voor thuis: niet onder een boom schuilen voor onweer.
Eilanden: Sicilië
Even wat cijfers
Nederland was goed voor zo’n 5% van de totale internationale slavenhandel. De helft daarvan ging naar Suriname: 300.000 mensen. Tegen 1863, toen de slavernij werd afgeschaft, was dat aantal afgenomen tot 33.000. Hoe zou dat komen?
Suriname
Uit elkaar gegroeid
De Indusdolfijn en de Gangesdolfijn waren vroeger dezelfde soort, maar door tektonische activiteit heel lang geleden zijn de rivieren anders gaan stromen. Nu kunnen ze elkaar niet meer bereiken.
Pakistan
Parlez-vous een beetje Scrabbèl?
De Nieuw-Zeelandse Nigel Richards die geen woord Frans sprak, won in 2015 het Franse WK Scrabble. Hij had in negen weken het Franse woordenboek uit zijn hoofd gestampt. Hij herhaalde dat kunstje later nog eens in 2018 en in 2024 deed hij hetzelfde met het Spaanse kampioenschap.
Nieuw-Zeeland
Doe niet zo mall
Geen pretparken, kroegen of disco’s? Dan ga je in Iran naar de mall, en niet zomaar een. De Iran Mall is met bijna 2 miljoen vierkante meter de grootste ter wereld, ongeveer even groot als Monaco. Hier vind je alles: een traditionele bazaar, een Perzische tuin, een theater voor 2.000 man, een ijsbaan, zwembaden, een mega-bibliotheek en een bios met 12 IMAX-zalen. Oh, en een Guinness World Record? Jazeker: 6 dagen non-stop beton storten.
Iran
Dit Roemeen je niet
De Roemeense gymnast Nadia Comăneci was de eerste die een perfecte score ontving op de Olympische Spelen. Het scorebord was niet voorbereid op een 10.00 en liet in eerste instantie een 1.00 zien. Toen begon het publiek te schreeuwen en moest de omroeper uitleggen dat het eigenlijk een 10.00 was.
Roemenië
Pacific Scotland
Ken je het landje Vanuatu? Dat heette vroeger de ‘Nieuwe Hebriden’, naar de Schotse eilandengroep. Schotland zelf heette in de Romeinse tijd Caledonië. Weet je weer dat het Pacifische Nieuw-Caledonië, gebiedsdeel van Frankrijk, ooit Brits is geweest.
VK: Schotland
010 represent
De meeste Kaapverdianen wonen niet in Kaapverdië, maar in de diaspora. Vooral veel in Portugal en in de Verenigde Staten. Na Portugal is Nederland het Europese land met de grootste Kaapverdiaanse gemeenschap, die zich vrijwel geheel concentreert in de Rotterdamse wijk Delfshaven. Daaronder ook Nataniël Gomes, de uitvinder van de kapsalon.
Kaapverdië
Grolle
Het biermerk Grolsch komt oorspronkelijk niet uit Twente, maar uit de Achterhoek. Niet Overijssels, maar Gelders dus. Grolsch is vernoemd naar Grolle: de lokale benaming voor het stadje Groenlo.
Gelderland
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
