Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Ecoloog Adolf
De uitgestrekte en onbegaanbare Pripjatmoerassen splitsten in de Tweede Wereldoorlog het oostfront in tweeën. En dus trokken allerlei vluchtelingen en partizanenstrijders naar het gebied. De Duitsers wilden het gebied droogleggen, de bewoners uitroeien en er Duitse kolonisten vestigen. Adolf Hitler himself zou dit plan hebben tegengehouden, omdat hij bang was dat de drooglegging zou zorgen voor verwoestijning.
Belarus
Australiekust
Australië is een van de meest verstedelijkte landen, met 90 procent van de bevolking op slechts 0,22 procent van het landoppervlak en 85 procent binnen een straal van 50 kilometer van de kust.
Australië
Kano van Pesse
De kano van Pesse is 10.000 jaar oud en de oudste boot die ooit ter wereld is gevonden. Een Deense wetenschapper betwistte de zeewaardigheid van deze uitgeholde boomstam, het zou waarschijnlijk gewoon een bloembak geweest zijn. Maar een replica bleek uitstekend te kunnen varen.
Drenthe
Buutvrij in de polder
De Noordoostpolder werd opgeleverd middenin de Tweede Wereldoorlog. De Duitsers vonden het wel interessant wat daar gebeurde, dus werden mensen die erheen trokken vrijgesteld van dwangarbeid. Dat leverde de polder de bijnaam ‘Onderduikersparadijs’ op.
Flevoland
Skikampioenen
Oostenrijk is één van de slechts drie landen met meer olympische medailles op de winterspelen dan op de zomerspelen. Noorwegen en Liechtenstein zijn de andere twee. Ruim de helft van de medailles wonnen ze met alpineskiën. Daarin zijn ze het best presterende land ter wereld.
Oostenrijk
Hornby Vellard
Tijdens dit 19e eeuwse megaproject werden de zeven eilandjes waar Bombay uit bestond met elkaar verbonden. Ooit waren de eilandjes best heuvelachtig, maar veel heuvels zijn afgegraven omdat ze zand nodig hadden om de ruimte tussen de eilanden op te vullen.
Mumbai
Binnen- en Buiten-Mongolië
De historische regio Mongolië bestaat uit Binnen- en Buiten-Mongolië. Buiten-Mongolië kennen we nu als het onafhankelijke land Mongolië. Binnen-Mongolië is een autonome regio in China geworden. In Binnen-Mongolië wonen meer Mongolen dan in het land Mongolië.
Mongolië
Goede zoomfunctie
In 2016 werd op een heldere zomerdag een foto van hoge resolutie gemaakt vanaf een Pyreneese bergtop (op 40 kilometer van Andorra). De foto legde onder meer de Alpen vast, en is met een afstand van 443 kilometer de verste zichtlijn die ooit op aarde gefotografeerd is.
Andorra
Diep in de zee
In West-Moldavië vind je Suta de Movile, de 100 heuvels. Allemaal kleine bulten op een plek waar je het niet verwacht. Het zijn de restanten van een koraalrif, uit de tijd dat Moldavië nog onder de zeespiegel lag. Dus eigenlijk kijk je naar een onderwaterlandschap. Het is de enige plek in Europa waar je dit op deze schaal vindt.
Moldavië
Aartsvader
Mustafa Kemal, de man die het huidige Turkije stichtte, had twee voornamen. Hij voerde naar Europees model de achternamen in, en gaf zichzelf een mooie: Atatürk - Vader der Turken.
Turkije
Aardbevingdiplomatie
In augustus 1999 vond in Turkije bij Izmit een verwoestende aardbeving plaats. De Grieken haalden alles uit de kast om de Turken te helpen. Drie weken later was er een zware aardbeving bij Athene, en schoten de Turken te hulp. Deze gebeurtenissen hebben het ijs tussen de landen plots gebroken, na eeuwen van animositeit, en leidden tot een revolutie in de onderlinge betrekkingen. Wetenschappers noemen dit fenomeen 'earthquake diplomacy'.
Griekenland
Een vreemde wending
De Westkaap, inclusief provinciehoofdstad Kaapstad, was een vrij progressieve uithoek van het racistische Zuid-Afrika tijdens de apartheid. Maar bij de eerste vrije verkiezingen van 1994 won hier de Afrikaner apartheidspartij - de Nasionale Party. Als enige provincie in Zuid-Afrika. Dit kwam vooral doordat de coloured-groep, de ‘kleurlingen’, een groot wantrouwen koesterde tegen het ANC van Mandela. Uit angst voor revanchisme stemden zij in groten getale voor de Nasionale Party. Daarna is deze steun snel verdampt.
Kaapstad
Knabbel en babbel
In 2007 hebben Iraanse agenten 14 eekhoorns aangehouden voor spionage. Wat was er aan de hand? De eekhoorns zouden kleine audiorecorders en radiootjes dragen die gebruikt werden om te spioneren voor westerse geheime diensten. Ze werden getrapt toen ze dicht in de buurt van een fabriek kwamen waar uranium werd verrijkt.
Iran
Altijd een bootje nodig
Suriname is vier keer zo groot als Nederland, maar is niet met zijn buren verbonden door wegen. Welke grens je ook oversteekt, je hebt altijd een boot of vliegtuig nodig.
Suriname
Maté
Maté komt oorspronkelijk uit Paraguay. Lange tijd was het ook de grootste producent van deze kruidige warme drank, die zich het best laat vergelijken met thee. In Paraguay wordt het overigens oorspronkelijk vaak koud gedronken en heet het Tereré.
Paraguay
De één z'n dood...
De Sami leefden in het binnenland, volstrekt geïsoleerd van de Noren die aan de kust neerstreken. Die isolatie kwam ze in 1349 goed van pas: de builenpest ging vrijwel volledig langs ze heen, terwijl de Noorse handelscentra aan de kust er compleet aan onderdoor gingen. Dus de Noorse kust ontvolkte, en dat was voor veel Sami aanleiding om de verlaten Noorse kustplaatsen in te nemen. Hier is het onderscheid ontstaan tussen de Berg-Sami, die in de binnenlanden bleven en nomadisch bleven leven, en de Zee-Sami, die zich vestigden aan de kust en gingen leven van de visserij.
Lapland
Duits, Brits en Frans Kameroen
Kameroen was een Duitse kolonie, maar werd na de eerste wereldoorlog deels Brits en deels Frans. Pas in de jaren '60 werd Kameroen weer herenigd. Sindsdien voert het een zeer gecentraliseerd bestuur om de regionale verschillen op te heffen.
Kameroen
Weinig water, veel gloeiende plaat
Jemen heeft een oppervlakte van 527.968 km². Daarvan is 0% water.
Jemen
Bagroeien
Door landwinning is het oppervlak van Bahrein sinds 1963 al met ruim honderd vierkante kilometer toegenomen. Plannen voor vijf nieuwe kunstmatige eilanden moeten daar vóór 2030 nog eens zestig procent bovenop doen.
Bahrein
Pigeon Peninsula
In het noorden van Saint Lucia ligt Pigeon Island, waarvandaan de Engelsen de Franse haven op Martinique bespioneerden. Echt een eiland is het alleen niet meer, want in 1972 besloot men om het met het hoofdeiland te verbinden door er een enorme berg aarde tussen te storten.
Saint Lucia
Minaretjes
Albanië is het enige Europese land met een moslimmeerderheid.
Albanië
Koffiekaas
In een arctische culinaire bui? Maak eens leipäjuusto, een Fins-Samische gebakken kaas die een beetje piept als halloumi. Snijd ‘m in stukken en mik ze in een mok met hete koffie. Rare jongens.
Lapland
Roofbouw
Nauru werd door de kolonialen begin 20e eeuw opgericht als fosfaatmijn, omdat 80% van het eiland uit fosfaat zou bestaan. Inmiddels zijn de voorraden op, is het eiland uitgeput en is 80% van de begroeiing verdwenen. Het land is totaal onvruchtbaar geworden. Nogal wrang, gezien fosfaat wordt gebruikt voor kunstmest in de rest van de wereld.
Nauru
Levend fossiel
Op twee soorten spitsmuizen na, is de Cypriotische muis het enige endemische zoogdier dat nog voorkomt op de eilanden van de Middellandse Zee. Het is wél het enige nog levende endemische knaagdier op die eilanden en daarmee een levend fossiel, want die spitsmuizen zijn blijkbaar geen knaagdieren maar insecteneters.
Cyprus
Aigyptos
Farao Djoser, van piramidefaam, was de eerste farao die besloot om permanent in de stad Memphis te zetelen. Daar werd een grote tempel gebouwd voor de god Ptah. Later noemden de Grieken die tempel: Ai-gy-ptos. Zie hier de oorsprong van de landnaam.
Egypte
Yummies
De laatste jaren is er in Zuid-Afrika een groep zwarte nouveaux riches ontstaan, die vaak banden hebben met het Afrikaans Nationaal Congres (de partij van Mandela). Deze voormalige linkse strijders ontpoppen zich nu dus als kapitalist en worden daarom spottend yummies genoemd: young upwardly mobile marxists.
Zuid-Afrika
Yurtger
Wat jij kent als een yurt heet in Mongolië een ger. Een vijfpersoons ger bouwen ze in een halfuurtje op.
Mongolië
Mumhattan
Bijna alle hoogbouw in India staat in Mumbai. Van de 84 gebouwen in India boven de 190 meter, staan er 80 in Mumbai. Oké, dat zegt ook wel veel over de rest van India.
Mumbai
Onze weekdagen
In de Nederlandse kalender zijn er zes dagen van de week afkomstig uit de Noordse/Germaanse mythologie. Alleen zaterdag hoort er niet bij, die komt van Saturnus.
Noorwegen
Diamantwerpen
Er zijn in de stationsbuurt van Antwerpen maar liefst vier diamantbeurzen, waar voor tientallen miljarden euro's per jaar aan diamanten passeert. 80% van de ruwe diamanten in de wereld gaat via Antwerpen.
Antwerpen
Chinatoud
In Manila vind je de wijk Binondo. Dat is de oudste Chinatown van de wereld. Het werd al gesticht in 1594.
Filipijnen
Nageslacht afgeslacht
Ivan de Verschrikkelijke kreeg 8 kinderen, waarvan 5 zonen. 2 daarvan stierven heel jong. 2 anderen werden vermoord, waarvan 1 door hemzelf in een driftbui. De enige overgebleven jongen, Fjodor, werd daarom tsaar. Hij was gehandicapt, kreeg na veel moeite een dochter die op 2-jarige leeftijd overleed. Hij stierf daarom zonder opvolger, waardoor de familielijn eindigde.
Moskou
Ze maken water
In Mawsynram valt jaarlijks 11.872 millimeter regen. Dat is veertien keer zoveel als in Nederland. In 1985 werd het record gemeten: 26 meter regen in één jaar.
India
Bodø Glimt weer
In 2010 was de arctische voetbalclub Bodø/Glimt op een haar na failliet. In 2016 vielen ze uit het professionele voetbal. Toen kwam er een actie op gang waarin de lokale vissers hun vangst doneerden aan de club en locals de straat op gingen om statiegeld in te zamelen. En het balletje bleef rollen. Onder de nieuwe coach Kjetil Knutsen werkten ze zich op tot de top van het Noorse voetbal. Nu is het een van de rijkste clubs van het land en spelen ze verdienstelijk mee in de Champions League.
Lapland
Knutselprojectje
Stalin knipte een stukje Oekraïne los en voegde dat samen met het heroverde stuk van het vorstendom Moldavië, en voilà: de Moldavische Sovjetrepubliek was geboren. Het was nogal een experiment, dus Moldavië moest niet té veel zelfvertrouwen krijgen. Daarom pakte Stalin de Zwarte Zeekust van Moldavië af en gaf dat aan het betrouwbaardere Oekraïne. Daarom heeft Moldavië nu geen kust.
Moldavië
Overkantstyle
Gangnam was tot de jaren ‘70 een plek van prachtige boomgaarden, rijstvelden en boerengebied. Maar dat veranderde door verschillende stedelijke ontwikkelingsprojecten. Gangnam betekent “overkant”.
Seoul
Bloemenzee
Toen in 2015 plots veel regen viel in de Atacamawoestijn, trad een bijzonder fenomeen op. In de bodem van de woestijn zitten namelijk zaden van planten die een soort winterslaap houden. Toen er water bij was gekomen, zijn die zaadjes ontkiemd en kleurde de hele woestijn roze van de bloemen.
Chili
Speuros naar boetis
De Griekse belastingdienst gebruikt satellietfoto’s en drones om hotels te controleren die strandbedjes op stranden zetten. Sinds de Griekse Handdoekenbeweging in 2023 actie begon te voeren in Griekenland wordt er veel strenger gehandhaafd op openbare toegankelijkheid van stranden. Je kunt als oplettende burger of toerist zelfs een overtreding melden in een speciale app, waardoor stiekeme hotelbazen hoge boetes kunnen krijgen.
Eilanden: Kreta
Psst. Koper kopen?
Chili is 's werelds grootste koperproducent en is verantwoordelijk voor een derde van de mondiale productie. Van de 10 grootste kopermijnen in de wereld, staan er 5 in Chili.
Chili
Gangnam Haka
In 2012 vierden Nieuw-Zeeland en Zuid-Korea 50 jaar aan diplomatieke relaties. Voor de festiviteiten stuurde Nieuw-Zeeland een groep traditionele haka-dansers naar Seoul en daar voerden ze een Gangnam Style-infused haka op.
Nieuw-Zeeland
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
