Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Veeltaligheid
Zimbabwe heeft 16 officiële talen. Alleen Bolivia heeft er meer (37), maar daar zijn er een aantal van uitgestorven.
Zimbabwe
Golden Urkring
Veel jongens op Urk krijgen een gouden oorbel met een plaatje rond hun tiende verjaardag. Vaak is het een schip, een zeemeermin, een vis of een kreeft. Maar het kan eigenlijk van alles zijn. De oorbel heeft van oudsher twee functies. Als een visserman kwam te verdrinken, en zijn lichaam spoelde aan, dan kon zijn familie met de waarde van zijn gouden oorbel zijn begrafenis betalen. En stel dat hij op een andere plek aanspoelde, dan was aan de insigne op de oorbel te herleiden waar hij vandaan kwam.
Flevoland
Opvang in de regio
In 1940 woonden er nog maar 300.000 mensen in Jordanië. Inmiddels zijn dat er 11 miljoen. Dat komt vooral omdat Jordanië enorme aantallen vluchtelingen heeft opgevangen uit buurlanden waar oorlog woedde.
Jordanië
Mayasteden
Caracol en Xunantunich waren mayasteden die zich konden meten met Tikal in Guatemala en Chichen Itza in Mexico. In Caracol woonden ooit twee keer zoveel mensen als nu in Belize City. Nog steeds staat hier het hoogste bouwwerk van Belize, met 43 meter. Hoe de mayasteden vroeger echt heetten, weet niemand. Het blijkt vrijwel onmogelijk om de hiëroglyfen van de maya's te ontcijferen.
Belize
Ouedraogo
De witte hengst is het nationale dier van Burkina Faso, en dat willen ze weten ook: het staat op het wapenschild, ze dienen als bijnaam voor het nationale voetbalteam én het is de letterlijke vertaling van de populairste achternaam: Ouedraogo.
Burkina Faso
Een parel van een uitvinding
In the olden days leefde praktisch de hele Perzische Golf van de parelvisserij. Totdat een Japanner, Kokichi Mikimoto, erin slaagde om parels te kweken. Toen was het gedaan met de pareleconomie.
Qatar
Ethiopisch schrift
Het Ethiopisch schrift werd ooit bedacht voor het Ge'ez, nu het alfabet van onder andere het Amhaars en het Tigrinya. Het is het enige inheemse schrift in sub Sahara Afrika. Elders arriveerde het Latijnse schrift, voordat men de lokale talen ging opschrijven.
Ethiopië
Shame on us
Onderzoeksbureau YouGov deed in 2020 onderzoek onder inwoners van oude koloniserende landen, naar gevoelens van trots of schaamte over de koloniale tijd. Wat bleek? Nederlanders zijn met afstand het trotst op het koloniale verleden. Maar 6% van de respondenten vond dat collectieve schaamte op zijn plek is.
Ghana
Bij de Beurs crashen
In de middeleeuwen stond in Brugge een herberg waar Italiaanse geldbemiddelaars samenkwamen om te handelen. Deze herberg was van de Belgische familie Van der Burse. Hier komt de term 'beurs' vandaan zoals we die vandaag kennen.
België
Olympisch falen
Bangladesh heeft nog nooit een Olympische medaille gewonnen. Daarmee is het, met circa 170 miljoen inwoners, het land met het hoogste inwoneraantal zonder medaille.
Bangladesh
Warm, warmer, warmst?
Libië was lang recordhouder met de hoogst gemeten temperatuur op aarde (58 graden Celsius), totdat ze erachter kwamen dat het niet door het scherpste potloodje in de etui gemeten was, namelijk boven asfalt. Ja, dan is het wel heel warm ja.
Libië
Dweilen met de kraan open
Qua debiet, dus de hoeveelheid water die hij afvoert, is de Congorivier de grootste van Afrika. Bij de monding stroomt per seconde gemiddeld 42.000 m3 water de zee in. Dat zijn 17 Olympische zwembaden per seconde. Indrukwekkend, maar de Amazone lacht erom: de absolute debietkampioen voert 225.000 m3 water per seconde af. Dat zijn bijna 100 Olympische zwembaden per seconde.
Republiek Congo
Vanjoaofsprekend
Uiteraard werd koning Nzinga-a-Nkuwu van het koninkrijk Kongo door de Portugezen gechristend tot Koning Joao I van Kongo.
Republiek Congo
Inst Ó Gram
De Legnabrocky Trail was aangelegd als promenade over het moeras, maar dit levert zo'n mooi beeld op dat er tegenwoordig duizenden Instafluencers langskomen om te fotograferen en de zorgen over duurzaamheid nóg groter zijn geworden.
VK: Noord-Ierland
De slachting van de Basken
In de 16e eeuw domineerden de Basken vanuit hun havens in Canada de walvisvaart in de Atlantische Oceaan (ja, je leest het goed). In 1615 kwam een groepje Baskische walvisvaarders aan bij de Westfjorden van IJsland. Bij een zware storm sloegen de Baskische schepen stuk op de rotsen, en strandde de bemanning op IJsland. En die ontving ze niet bepaald hartelijk. Ruim 30 Basken werden op gruwelijke wijze vermoord en verminkt, aangemoedigd door de IJslandse wet, waarin werd vastgelegd dat Basken ongewenst zijn in de Westfjorden en dat elke Bask die zich er waagt om het leven moet worden gebracht. Deze wet werd officieel pas in 2015 ingetrokken, 400 jaar na deze gebeurtenis.
IJsland
Ecoloog Adolf
De uitgestrekte en onbegaanbare Pripjatmoerassen splitsten in de Tweede Wereldoorlog het oostfront in tweeën. En dus trokken allerlei vluchtelingen en partizanenstrijders naar het gebied. De Duitsers wilden het gebied droogleggen, de bewoners uitroeien en er Duitse kolonisten vestigen. Adolf Hitler himself zou dit plan hebben tegengehouden, omdat hij bang was dat de drooglegging zou zorgen voor verwoestijning.
Belarus
Veel Australiërs in weinig steden
Tweederde van de Australiërs woont in slechts vijf steden: Sydney, Melbourne, Brisbane, Perth & Adelaide. De hoofdstad Canberra zit daar dus niet bij.
Australië
Metroniem
Saint Lucia is het enige land ter wereld dat vernoemd is naar een vrouw. Samen met Ierland, vernoemd naar Éire. Maar da’s een godin.
Saint Lucia
Opiumsmokkel
Uit buurland Afghanistan komt vrijwel alle opium ter wereld. Via het onherbergzame en uitgestrekte Tadzjikistan vindt het zich tamelijk eenvoudig een weg naar Rusland en het westen.
Tadzjikistan
Herat, we have a problem
Pashto is de vierde taal die ooit in de ruimte werd gesproken. De Afghaan Abdul Ahad Mohmand was de eerste en enige Afghaan in de ruimte. Hij was de vierde moslim in de ruimte en de eerste die de Koran meebracht en daaruit citeerde. Hij vloog met de Sovjets mee trouwens.
Afghanistan
Filantelist
De latere King George was een liefhebber van postzegels. Hij betaalde in 1904 maar liefst 1.450 pond voor een zeldzame Mauritiaanse postzegel. Dat zou nu ongeveer gelijk staan aan 170.000 pond. Iemand van de hofhouding riep de volgende dag dat 'some damned fool' een enorm bedrag had betaald voor één postzegel, waarop George antwoordde: 'I am that damned fool'. Zo foolish was hij trouwens niet: in 2021 is een vergelijkbaar exemplaar verkocht voor 11,2 miljoen dollar.
Mauritius
Boodschappentassen met geld
Tot 2018 was het meest waardevolle briefje van de Oezbeekse som zo’n 0,60 dollar waard, met als gevolg dat iedereen met gigantische pakketten geld rondliep. Elk restaurant, hotel of treinstation had ook een automatische geldteller om snel grote bundels te kunnen tellen. De tiyin, hun cent, is in 2020 afgeschaft en was tot die tijd het minst waardevolle muntje ter wereld: 0,0000009 dollar.
Oezbekistan
Merv gebeukt
In Turkmenistan stond ooit de grootste stad op aarde: Merv. Daar wonen in de 12e en 13e eeuw zo'n 500.000 mensen voordat het met de grond gelijk werd gemaakt door de Mongoolse horde. Nu staan er nog een paar ruïnes.
Turkmenistan
Van Silezië tot Sakhalin
Het Mongoolse Rijk is het grootste aaneengesloten rijk dat ooit heeft bestaan. Het besloeg het grootste deel van Eurazië. Alleen het Britse Rijk was ooit groter, maar dat bestond uit verschillende overzeese gebieden en was dus niet aaneengesloten.
Mongolië
Back to the oldskool, back to the roots
Op 11 augustus 1973 organiseert de Jamaicaanse "DJ Kool Herc" een "Back to school jam" in het op 1520 Sedgwick Avenue in de Bronx. Dit feest geldt als de eerste hiphop party ooit.
New York City
Kamelk
Toeareg zijn dol op kamelenmelk. Op reizen door de woestijn is het soms de enige voedingsbron. Maar in Europa is het een schaars goed. Er is maar één kamelenmelkerij die kamelenmelk mag verkopen in de Europese Unie. Het goede nieuws? Hij staat in Berlicum, Noord-Brabant.
Niger
Sjeik Zayed-moskee
Deze moskee uit 2007 is een van de grootste ter wereld en vestigt meerdere records. Zo hangt hier de grootste kroonluchter ter wereld (10 meter breed en 15 meter hoog) en ligt hier het grootste tapijt ter wereld. Het is ongeveer zo groot als een voetbalveld, weegt 47.000 kilo en bevat ruim 2,2 miljard knopen.
Verenigde Arabische Emiraten
Ponso
Op een eilandje voor de kust woont chimpansee Ponso, helemaal alleen nadat de rest van zijn familie om onverklaarbare redenen is overleden. Hij staat bekend als de eenzaamste chimpansee in de wereld. Vrijwilligers doen er alles aan om hem in leven te houden.
Ivoorkust
Pas op: nat
Leuven, mooie middeleeuwse stad? Mis. In WOI werd de stad totaal verwoest en later werd alles weer opgebouwd. De meeste prachtige gebouwen in de binnenstad zijn dus pas net een eeuw oud.
Vlaams-Brabant
Zwemmen is goedkoper
Het kost een schip gemiddeld 135.000 euro om door het Panamakanaal te varen. De goedkoopste doortocht was in 1928 voor Richard Halliburton, maar die deed het dan ook zwemmend. Moest -ie toch nog even 36 cent betalen.
Panama
Het laatste slagveld
De Georgische Opstand - een van de laatste slagvelden van de Tweede Wereldoorlog was op Texel. Ondanks dat de oorlog was afgelopen op 5 mei, duurde de oorlog op Texel nog tot 20 mei. Het was een gevecht tussen Georgische oorlogsgevangenen die in opstand kwamen tegen de Duitsers.
Georgië
Rolkong
In Hongkong staat het langste overdekte roltrapsysteem van de wereld. Het is 800 meter lang en ongeveer 45 verdiepingen hoog. Dat is letterlijk een wolkenkrabber.
Hongkong
Gouden Rots
In de 18e eeuw was het kleine Sint Eustatius het meest winstgevende bezit van de West-Indische Compagnie. Dankzij nul invoerrechten kwamen er mokerveel schepen: op het hoogtepunt net zoveel als in Amsterdam. Zo kreeg het eiland de bijnaam: de gouden rots.
Sint Eustatius
Ontbost Europa
Hoe groen het ook is, Ierland is het meest ontboste land van Europa. Samen met... Nederland.
Ierland
San Marminio
San Marino is het 5e kleinste land ter wereld. Het is na Vaticaanstad en Monaco de kleinste onafhankelijke staat van Europa en na Nauru de kleinste republiek ter wereld.
San Marino
Duits, Brits en Frans Kameroen
Kameroen was een Duitse kolonie, maar werd na de eerste wereldoorlog deels Brits en deels Frans. Pas in de jaren '60 werd Kameroen weer herenigd. Sindsdien voert het een zeer gecentraliseerd bestuur om de regionale verschillen op te heffen.
Kameroen
Exportproductie
Na de bezetting van de Grote Moskee in Mekka in 1979, besteedde het regime van koning Fahd meer dan honderd miljard dollar aan meer dan 1.500 moskeeën, 200 islamitische centra, 200 hogescholen en 2.000 scholen of madrassa's wereldwijd om het Wahabisme te exporteren.
Saoedi-Arabië
Vertaalfaal
In verdrag van Waitangi maakten de Maori's en de Engelsen afspraken over de verdeling van het land. Hoe die afspraken luidden, hing alleen wel af van welke versie van het verdrag je had. In de Maori versie hielden de Maori's de zeggenschap over al het land. Maar in de Engelse versie kon je het zo interpreteren dat dat alleen gold voor het kleine beetje land dat de Maori op dat moment al bewoonden of bewerkten.
Nieuw-Zeeland
Bluf
De hoogste berg van Kirgizië, de Jengish Chokusu, is notoir moeilijk te beklimmen. Je moet 12 kilometer afleggen over een graad op meer dan 7.000 meter hoogte. In 1938 claimde een team van Sovjet-alpinisten 'm te hebben beklommen. Ze vertelden dat de top op 6.900 meter lag. Toen later bleek dat de top ruim 500 meter hoger was, vielen ze door de mand. Die hebben dus waarschijnlijk gewoon halverwege gedacht: fuck dit.
Kirgizië
Mijnosaurus
In 1878 werd in de steenkoolmijn van Bernissart, op 322 meter diepte, tientallen vrij volledige iguanodonskeletten ontdekt. Het is hiermee een van de rijkste dinosauriërvindplaatsen ter wereld.
Henegouwen
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
