Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Vloaai
Een van de oudste vermeldingen van vlaai dateert uit de 12e eeuw. Toen Godfried III van Leuven in de 12e eeuw de stad Sint-Truiden belegerde, boden de Truienaars hem een vlaai aan ter verzoening. Volgens de overlevering staakte de hertog toen zijn beleg en was de vlaai als vredesvoedsel geboren.
Limburg
Van Audi naar Trabant
De fabrieken van Audi stonden in Zwickau en Chemnitz en werden na de tweede wereldoorlog onderdeel van de Oost-Duitsland. Audi verhuisde daarop naar Ingolstadt in de West-Duitsland. De oorspronkelijke Audi-fabrieken in Zwickau en Chemnitz werden vervolgens gebruikt voor de productie van de iconische Trabant.
Duitsland
Res publica
In 509 voor Christus werd de laatste Etruskische koning van Rome verjaagd en werd de jonge stad een republiek: voor zover bekend de eerste van de geschiedenis. De bevolking koos sindsdien ieder jaar twee consuls om de stad te besturen. Het bestuur van Rome werd daarmee letterlijk een publieke zaak, een res publica.
Rome
Tibetagua
In Tibet ligt de bron van ruim tien grote rivieren, waaronder de Mekong, de Gele Rivier, de Yangtze, de Brahmaputra, de Indus en de Irrawaddy. Maar minstens zo belangrijk als hun rivieren, zijn hun meren, want zo'n 30% van het oppervlaktewater in China ligt in Tibet.
Tibet
Dynastie in de dop
Rama I was er als eerste koning van de Chakri-dynastie veel aan gelegen om genoeg potentiële opvolgers te produceren. Hij had 44 vrouwen, bij wie hij in totaal 42 kinderen verwekte. Missie geslaagd: zijn nageslacht zit nog altijd op de troon.
Thailand
Hoogste laagste punt, snap je hem nog?
Lesotho is het enige land dat volledig boven de 1000 meter ligt, en het land met veruit het hoogste laagste punt ter wereld. Hun laagste punt ligt op 1400 meter. De tweede prijs is voor Rwanda, met 950 meter.
Lesotho
Go Mapuche!
De Mapuche zijn het enige inheemse volk in Zuid-Amerika dat gedurende de hele koloniale periode een soevereine staat hield.
Zuid-Amerika
Eerste olie, weinig olie
In 1931 werd in Bahrein de eerste oliebron van het hele Arabische Schiereiland gevonden. Toch werd Bahrein nooit een oliegigant: zoveel hadden ze simpelweg niet. Rijkdom kwam niet van oppompen, maar van raffineren. Ze werden dus geen Saoedi-Arabië, maar wel de doorverkoper. Goed, word je ook wel rijk mee.
Bahrein
Austroostenrijk
Toen Pedro Fernandes de Queirós als eerste Europeaan op Vanuatu landde, noemde hij het ook wel "Terra Austrialis", een knipoog naar Oostenrijk waar zijn geldschieter de macht had.
Vanuatu
Paraceto Rico
De farmaceutische industrie op Puerto Rico is goed voor ongeveer de helft van alle export en een kwart van het nationale inkomen. Het is een van de grootste centra voor medicijnproductie in de hele wereld. In 2014 werden 16 van de 20 meest gebruikte medicijnen in de Verenigde Staten geproduceerd op Puerto Rico. De universiteit van Puerto Rico levert de meeste scheikundigen af van alle universiteiten in de Verenigde Staten.
Puerto Rico
Nasynchroniseren
In het kader van denazificatie na de Tweede Wereldoorlog wilden de geallieerden hun cultuur toegankelijker maken voor de Duitsers. Daarom begonnen ze hun vooral Engelstalige films na te synchroniseren in het Duits. Dat is blijven hangen en je ziet het tot op de dag van vandaag.
Duitsland
O, man...
... wat is het hier heet. De stad Qurayyat kreeg in 2018 de eer om de hoogste minimumtemperatuur in een etmaal te noteren. Maar liefst 42,8 graden.
Oman
New Willem City
Welke Nederlandse naam kennen we als gouverneur van New York, toen nog in Nederlandse handen? Peter Stuyvesant. Maar wist je dat hij daarvoor ook de koloniale bestuurder was van Curaçao? En ja, het stratenpatroon van het oude Manhattan leek verdacht veel op dat van Willemstad.
Eilanden: Curaçao
One Heavy Island
Sinds de crisis in Venezuela is de aanvoer van goedkoop vers fruit en groente stil komen te liggen. Versproducten moeten nu uit Nederland en de VS komen, en zijn op Aruba drie keer zo duur als in Nederlandse supermarkten. Dus vallen weer Arubanen terug op junkfood, dat goedkoper is, en goed vertegenwoordigt: we telden vijf Wendy’s, drie McDonald’s, twee Pizza Hut(ten), vijf KFC’s, drie Burger Kings, twee Taco Bells, vijf Dunkin’ Donuts, tientallen lokale (afhaal)restaurants en foodtrucks die veelal gefrituurde snacks verkopen. Gevolg? 80% van de volwassenen heeft overgewicht, en de helft van de kinderen onder de 10 is ook te zwaar.
Eilanden: Aruba
Rafa
We kennen Mallorcaan Rafael Nadal als de beste linkshandige tennisser aller tijden, maar hij is eigenlijk rechtshandig. Op advies van zijn oom en trainer Toni Nadal ging hij met links slaan, zodat hij lastiger te bespelen zou worden voor opponenten.
Eilanden: Mallorca
Autoverlaafden
In Luxemburg rijden 650 auto's voor elke 1000 inwoners: meer dan waar ook ter wereld. Omdat er ook een heleboel mensen met de auto komen werken of tanken, heeft Luxemburg de hoogste CO2-uitstoot per hoofd van de bevolking in Europa. Om uitstoot en files tegen te gaan, hebben ze het openbaar vervoer helemaal gratis gemaakt. Als eerste land in de wereld. Lekker bezig.
Luxemburg
De Roden tegen de Gelen
In de jaren na de coup tegen Thaksin Shinawatra kleurden de Thaise straten rood en geel. De Rode Shirts steunden Thaksin en zijn populistische beweging, de Gele Shirts stonden achter de monarchie en het leger. In 2010 leidde dat tot bloedige botsingen in Bangkok. Wel handig voor het overzicht.
Thailand
Geen poen voor Pantani
Marco Pantani stond fier aan kop in de Giro ’99. Opeens werd hij uit het klassement gezet. Doping. Totdat jaren later duidelijk werd dat de maffia zijn bloedstaaltjes had laten vervalsen, omdat ze veel geld zouden verliezen bij winst van Pantani.
Italië
Oost-oost
De Indonesiërs noemen Oost-Timor vaak TimTim, wat staat voor Timor Timur. Timur is Maleis voor Oost. En jawel, ook Timor is van dat woord afgeleid. Oost-Timor betekent dus letterlijk Oost-oost.
Oost-Timor
The white pyramid
Het parlementsgebouw van Belmopan is een brutalistisch gebouw in de vorm van een Mayaruïne.
Belize
Verse croissantjes voor iedereen
Thomas Sankara had als doel: een Burkina Faso dat volledig zelfvoorzienend is qua voedsel. Niet alleen de landbouw ging op de schop; hij vormde de bevoorradingswinkel van het leger in Ouagadougou om tot een openbare supermarkt - de eerste in Burkina Faso.
Burkina Faso
Koloniaal geloofje
Nigeria staat in de top 5 van landen met de meeste christenen ter wereld, en ook in de top 5 van landen met de meeste moslims ter wereld.
Nigeria
Amazuipe
De Amazone dumpt elke seconde 209.000 kubieke meter zoet water in de Atlantische Oceaan. Daardoor kun je tot 300 kilometer uit de kust gewoon uit de ‘zee’ drinken.
Zuid-Amerika
Nan Madol
De verlaten stad Nan Madol op het eiland Pohnpei wordt ook wel het Venetië van Oceanië genoemd. Het was de hoofdstad van een oud Micronesisch rijk en werd gebouwd op 98 kunstmatige eilandjes. Op het eiland zijn torens gebouwd van op elkaar gestapelde basaltblokken, waarvan het tot op de dag van vandaag een raadsel is hoe die er zijn gekomen.
Micronesië
Kookbananen
Volgens sommige lijstjes is Oeganda, met bijna een kilo per persoon per dag, de grootste bananenconsument en één na grootste bananenproducent ter wereld. Het hangt er vanaf of je de kookbanaan meetelt als banaan. Je stoomt of kookt deze banaan en pureert hem voordat je hem opeet: de hoeksteen van de Oegandese keuken. Het deel van de banaan dat je niet opeet, is zo vezelrijk dat het kan worden verwerkt. Mooi staaltje upcyling.
Oeganda
Später
De adel reisde eeuwen geleden al naar Spa voor het bronwater. Het woord 'spa' is inmiddels wereldwijd synoniem voor wellnessbehandeling, van hier uiteraard. Maar je vindt in Spa ook het een na oudste casino van de wereld, gebouwd in 1763.
Luik
Medailleoogst
Griekenland behaalde op de moderne Olympische Spelen 102 of 121 medailles, waarvan 25 of 35 keer goud, 37 of 45 zilver en 40 of 41 brons: het is maar hoe je het bekijkt. De Grieken wonnen tijdens de Spelen van 1896 namelijk 10 keer een onderdeel, werden 18 keer tweede en 19 keer derde. Maar toen kreeg je als winnaar een zilveren medaille, als nummer twee een bronzen medaille en als nummer 3 niks.
Griekenland
Zwetende Zweden op de top
Göran Kropp, een Zweed, trok eropuit vanaf Jönköping, Zweden. In z'n eentje. Op de fiets, naar Nepal. Beklom daar de Mount Everest zonder Sherpa, zonder zuurstof en haalde de top, ging weer naar beneden, stapte op z'n fiets en fietste terug naar Zweden.
Nepal
Beestenboelsmeltkroes
De diversiteit die de mens op Nieuw-Guinea heeft, bestaat ook onder de fauna. Maar liefst 8% van alle gewervelde diersoorten in de wereld woont op dit eiland.
Papoea-Nieuw-Guinea
Veel broertjes en zusjes
Nergens ter wereld krijgt een vrouw gemiddeld zo veel kinderen als in Niger: 6,6 kinderen per vrouw. De mediane leeftijd is 15 jaar en dat maakt Niger zowel het land met de grootste natuurlijke bevolkingsgroei als het land met de jongste bevolking ter wereld. In Niger moet je trouwens 23 zijn om een auto te mogen besturen. Dat is dan weer de hoogste leeftijd ter wereld. Bijna niemand mag dus autorijden.
Niger
Polynesi
Veel eilanden. Meer dan 17.000. Qua oppervlakte is Indonesië de grootste eilandstaat ter wereld.
Indonesië
Bal over!
The Hackney Marshes is een gigantisch openbaar park, waar 88 amateurvoetbalvelden naast elkaar liggen. Meer dan waar ook ter wereld. Vroeger waren het er zelfs 120.
Londen
Laulupidu
Het Laulupidu is het grootste volksmuziekfestival van Estland. Het bestaat al sinds 1869 en vindt eens in de 5 jaar plaats in Tallinn. Bij de laatste editie in 2019 deden meer dan 30.000 zangers mee en er komen nog eens 80.000 mensen naar luisteren. Er is ook een speciaal zangfestivalstadion voor: het Lauluväljak.
Estland
Un Detroit
Vanaf 1600 begonnen de Fransen met het bouwen van strategische forten om de Britten buiten de deur te houden en een monopolie op de handelswegen te cheffen. Een logische plek werd gevonden langs een rivier die breed genoeg was voor de verdediging, maar smal genoeg om er een kanonskogel overheen te schieten. Een rivierstraat in het Frans heet un detroit.
Detroit
Curry mile
De Engelsen mogen Brits-Indië dankbaar zijn voor het opfleuren van hun keuken. Wie wil ontsnappen aan Shepherd's Pie, Yorkshire Pudding en Fish and Chips kan bijvoorbeeld terecht op de Curry mile in Manchester, een straat met vrijwel alleen maar Zuid-Aziatische restaurants.
VK: Engeland
Yan met de pet
Van de 350 meestvoorkomende Armeense achternamen is er geen enkele die niet eindigt op -yan. -Yan betekent ‘zoon van’.
Armenië
Speel nooit kwartet in Hongkong
In Hongkong is het getal 4, net als in meerdere gebieden in Oost-Azië, het ongeluksgetal. Een beetje bijgelovige aannemer bouwt z’n wolkenkrabber dus ook zonder alle verdiepingen waar 4 in zit. Dat betekent wel dat een gebouw met hoogste verdieping 100 in feite maar 81 verdiepingen heeft.
Hongkong
Operatie Nemesis
Onder de Ottomaanse leiders Talaat Pasja, Djemal Pasja en Enver Pasja vond de Armeense genocide plaats. Aan het eind van de Eerste Wereldoorlog vluchtten ze per onderzeeboot naar Duitsland. Ze werden door de nieuwe Ottomaanse regering bij verstek veroordeeld tot de doodstraf voor hun misdaden, maar Duitsland weigerde ze uit te leveren. De Armenen lieten het er niet bij zitten en startten operatie Nemesis, met als doel het drietal op te sporen en te liquideren. Met succes: in 1921 werd Talaat doodgeschoten in Berlijn, in 1922 volgde Djemal in Tiblisi en Enver in Centraal-Azië.
Armenië
Dode Zee
De Dode zee is het laagste punt op aarde, 429 meter onder zeeniveau, en komt ieder jaar een meter lager te liggen door verdamping. Het water is door die verdamping 9x zo zout als een normale zee, waardoor je er in kan drijven.
Jordanië
Seculuruguay
Slechts 46% van de mensen is katholiek. Daarmee zijn ze een van de minst religieuze landen in Latijns-Amerika. Dat heeft te maken met de Franse, Zwitserse en Engelse migranten die klassiek anti-religieus waren. Daardoor woonden in 1900 zo'n 10% van alle seculiere mensen ter wereld in Uruguay. De liberale overheid droeg ook een steentje bij: zo zijn er officieel geen christelijke feestdagen.
Uruguay
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
