Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Wieringermeer
De Wieringermeer is een Zuiderzeepolder, geen IJsselmeerpolder: de afsluitdijk werd namelijk pas later gedicht. Het was een proeftuin voor de latere inrichting van de Flevopolders en de eerste waarbij de overheid de landuitgave reguleerde.
Noord-Holland
Chicken tikka masala
De zeer waarschijnlijke plaats van herkomst van de tikka masala is niet India, maar Glasgow.
VK: Schotland
Beter wel geplastificeerd
Vanuatu is de plek waar je ‘s werelds enige onderwaterpostkantoor vindt. ‘Om hun relatie met het water te benadrukken.'
Vanuatu
Correlatie is geen causatie
Als je kijkt naar de ondergrond van Manhattan, dan valt op dat Lower en Midtown Manhattan zijn gebouwd op vast gesteente en de rest van Manhattan op zachter sediment. De wolkenkrabbers concentreren zich op de plekken met vast gesteente. Wij geografen hadden heel erg gehoopt dat er een causaal verband is tussen de hardheid van de ondergrond en de maximale bouwhoogte, maar helaas: het verband berust op toeval en is een hardnekkige mythe op hop-on-hop-off-bussen.
New York City
Air Bil
Het vliegveld van Erbil behoort tot de top van ‘s werelds langste landingsbanen: bijna 5 kilometer. Een kilometer langer dan de polderbaan. Dit komt voornamelijk omdat het vliegveld decennia dienst deed als militair vliegveld, waar zware Amerikaanse militaire vliegtuigen landden.
Koerdistan
Theekije
De Turken zijn absolute alleenheersers als het gaat om theeconsumptie per hoofd van de bevolking. Met ruim drie kilo theeblaadjes per persoon per jaar blijven ze de nummer 2, Ierland, ruim voor.
Turkije
Mooie vlag hebben jullie
Bij de Olympische Spelen kwamen Haïti en Liechtenstein erachter dat ze allebei dezelfde vlag hadden. Ze hebben na de Spelen allebei maar een logootje op hun vlag gezet.
Haïti
Divers
New York is taalkundig de meest diverse stad ter wereld, met zo’n 800 talen. Niet gek: meer dan één op de drie New Yorkers is niet in de Verenigde Staten geboren.
New York City
Kindsterretje
De half-Jordaanse, half-Amerikaanse Emanne Beasha won op 8-jarige leeftijd Arabs got talent. Ze zingt opera. In het Italiaans.
Jordanië
Vaderland van de eerwaardige mensen
De landsnaam Burkina Faso is een mooie afspiegeling van de meertaligheid. De woorden Burkina en Faso komen namelijk uit verschillende talen. Burkina betekent ‘eerwaardige mensen’ in het Mooré, en Faso betekent ‘vaderland’ in het Dioula.
Burkina Faso
Austrialia?
De Engelse naam van Oostenrijk, ‘Austria’ is afkomstig van een verlatijning van het oud-Germaanse ‘Ostarrichi’. De naam Australia daarentegen komt rechtstreeks van het Latijnse ‘auster/australis’, wat zuidelijk betekent. Ze hebben dus niets met elkaar te maken, maar worden wel dagelijks met elkaar verward.
Oostenrijk
Nog meer bijzonder meer
Het Bosomtwemeer is het enige natuurlijke meer van heel Ghana. Of ja, natuurlijk. Het is een meer gevormd door een meteorietinslagkrater die meer dan een miljoen jaar geleden is gevormd. Dat maakt het een van de twintig zogeheten langlevende meren, die meer dan een miljoen jaar geleden zijn gevormd. Er zit dus al een miljoen jaar, onafgebroken, water in dat meer.
Ghana
Landenmatroesjka
Italië is het land met de meeste landen in een land: Vaticaanstad en San Marino.
Italië
Trillend Pinkpop
In 1994 riep de band Race against the machine alle Pinkpopbezoekers op om zo hard mogelijk te springen en te stampen op de maat van hun muziek. Het veroorzaakte een aardbeving van 1 op de schaal van Richter.
Limburg
Eric the Eel
Op de Olympische Spelen van 2000 in Sydney mocht Eric Moussambani Malonga (bijnaam Eric the Eel) mocht namens Equatoriaal-Guinea de 100 meter vrije slag zwemmen. Hij had nog nooit in een 50 meterbad gezwommen. De twee andere zwemmers in de serie hadden blijkbaar nog minder ervaring. Die begonnen namelijk gewoon met zwemmen, toen het startschot nog niet eens in aantocht was. Er volgde diskwalificatie en Eric moest alleen zwemmen. Hij deed bijna 2 minuten over de 100 meter, maar won dus de serie. Zijn tijd was helaas te langzaam om door te gaan naar de volgende ronde.
Equatoriaal-Guinea
Een onzinkbaar vliegdekschip
Van 1940 tot 1942 was het Beleg van Malta part 2: zware luchtaanvallen door Duitse en Italiaanse strijdkrachten op het toen Britse Malta. Maar de mensen op het "onzinkbare vliegdekschip" (aldus Winston Churchill) wilden niet overgeven en voor hun moed en doorzettingsvermogen kregen alle inwoners van de Engelse Koning George VI een kruis. Dat kruis hebben ze vervolgens op hun vlag gezet en staat er tot de dag van vandaag.
Malta
Taboe
De Nederlanders noemden het hoofdeiland van Tonga Amsterdam. Maar, xenofiel als we zijn, namen we ook een woord mee terug: taboe is een leenwoord uit het Tongaans.
Tonga
Kostbaar pigment
Afghanistan is onlosmakelijk verbonden met de winning van lapis lazuli, een fel blauwe edelsteen. Daaruit win je het pigment ‘ultramarijn’, lange tijd de duurste kleurstof ter wereld. Je kent het misschien ook uit het schilderij Meisje met de Parel, van Johannes Vermeer.
Afghanistan
Groen van jaloezie
Myanmar produceert meer dan 70 procent van 's werelds aanbod van hoogwaardige jadeïet, vooral gewild door de Chinezen voor het maken van bijvoorbeeld medailles bij de Olympische Spelen.
Myanmar
Overzeese hoofdstad
Toen Napoleon Lissabon bezette, werd Rio de Janeiro de nieuwe hoofdstad van het Portugese rijk. Dit bleef het tot de onafhankelijkheid van Brazilië.
Portugal
Op de camping
Moammar al-Qhadafi woonde in een traditionele bedoeïenentent. Ook als hij op staatsbezoek ging, sliep hij nooit in een hotel, en ging er zo’n tent mee. Toen in de jaren ’00 de relaties met het westen zo goed waren, zetten ze dus zo’n tent voor hem op in stadsparken van Rome, Parijs en New York.
Libië
Plof
Dat hoor je om de haverklap als je in een hutje slaapt in de Costa Ricaanse natuur. Luiaarden klimmen namelijk graag in bomen, maar als ze in slaap vallen donderen ze wel eens naar beneden.
Costa Rica
Is het lang geleden, is het lang geleden?
Rond 840 mochten de Kirgiezen heel even ruiken hoe het is om een groot rijk te hebben. Op het hoogtepunt bestond dat uit delen van het hedendaagse China, Kazachstan, Kirgizië, Mongolië en Rusland. Het duurde tot 1991 voordat ze weer een eigen land hadden.
Kirgizië
Oh Dorpjesland
In 1535 vertelden twee inheemse jongeren de Franse ontdekkingsreiziger Jacques Cartier over de route naar Kanata. Ze verwezen eigenlijk naar het dorp Stadacona. Bij gebrek aan een andere naam gebruikte Cartier het woord "Canada" om niet alleen het dorp te beschrijven, maar het hele gebied.
Canada
Lekkere ontgroening
De Kabye, een bevolkingsgroep uit Centraal-Togo, staat vooral bekend om hun Evala festival. Dat festival is een belangrijk moment in de volwassenwording van jonge jongens. De jongens moeten eerst drie bergen beklimmen. Als dat is gelukt begint een groot worsteltoernooi. Er worden honderden honden geslacht, en de jongens smeren zich vervolgens van top tot teen in met hondenvet, en het vlees wordt ook gegeten.
Togo
Dooie mus
Met een gemiddelde hoogte van 2 meter boven zeeniveau is Kiribati na de Malediven en Tuvalu het laagst gelegen land ter wereld. De bevolking wacht een toekomst als klimaatvluchteling. Gelukkig heeft Kiribati één eiland dat liefst 81 meter boven de zee uittorent: Banaba, helemaal in het westen, vlakbij Nauru. Nadeel 1: het is amper 6 vierkante kilometer groot. Nadeel 2: het heeft eenzelfde ontstaansgeschiedenis als Nauru. Volop fosfaat dus, en die voorraad is nog voor de onafhankelijkheid volledig uitgeput. Het eiland is daardoor praktisch onbewoonbaar geworden en Kiribati heeft er niks aan verdiend.
Kiribati
Albinisme
Als albino val je op het Afrikaanse continent extra op. In sommige traditionele kringen worden heilzame krachten toegedicht aan de ledematen van albino's of wordt gedacht dat seks met een albino je van aids kan genezen. Deze misvattingen leiden er helaas toe dat albino's hun leven niet overal zeker zijn in Tanzania.
Tanzania
Papiamentou
Papiaments kan op twee manieren worden gespeld: op Aruba hanteren ze het papiamentó, en op Bonaire en Curacao het papiamentú. De variant op Bonaire en Curacao leest makkelijker weg, want die is heel fonetisch gespeld.
Eilanden: Bonaire
Vaticaanlaan
De lange boulevard die vanaf de Tiber naar Vaticaanstad loopt, was er niet altijd. Er is een hele woonwijk voor gesloopt. Door Benito Mussolini.
Vaticaanstad
The falls
Wij kennen ze onder de naam Victoria Falls, maar steeds gangbaarder is Mosi-Oa-Tunya: Shona voor Donderende Rook. En wat heet: je kunt het opspattende water zien vanaf 50 kilometer afstand.
Zimbabwe
Yummies
De laatste jaren is er in Zuid-Afrika een groep zwarte nouveaux riches ontstaan, die vaak banden hebben met het Afrikaans Nationaal Congres (de partij van Mandela). Deze voormalige linkse strijders ontpoppen zich nu dus als kapitalist en worden daarom spottend yummies genoemd: young upwardly mobile marxists.
Zuid-Afrika
Peter Peper
De Seychellen moesten van de Franse kolonisten hun eigen specerijen gaan verbouwen. Daarvoor werd een plantkundige aangenomen: Pierre Poivre. Peter Peper.
Seychellen
The white pyramid
Het parlementsgebouw van Belmopan is een brutalistisch gebouw in de vorm van een Mayaruïne.
Belize
Rome en Tokio
Er zijn op politiek vlak veel overeenkomsten tussen Japan en Italië. Beide waren de slechteriken in WOII, beide kenden sindsdien een Wirtschaftswunder, beide hebben waanzinnig veel regeringen/premiers gehad sinds die tijd. En beide zijn wereldberucht om hun georganiseerde misdaad.
Japan
Leeg is leeg
Nieuw-Zeeland was onbewoond tot ongeveer het jaar 1300. Het was daarmee een van de laatste grote landmassa’s die bewoond raakte door mensen. Ter vergelijking: de Aborigines woonden toen al 60.000 jaar in Australië. De Nieuw-Zeelandse kolonisten waren de Maori, die kwamen vanuit de kant van de Cookeilanden. Ze voeren achter trekvogels aan.
Nieuw-Zeeland
River Kwait
Ken je die brug over de River Kwai? Die gaat niet over de Kwai. Of tenminste, ging. Het was een foutje van de schrijver van het verfilmde boek. Dat vonden de toeristen stom. Toen heeft de Thaise overheid hun topografie aangepast en de rivier daadwerkelijk Kwai genoemd. Nu klopt het verhaaltje weer.
Thailand
La Concepción
Zo had Grenada eigenlijk moeten heten, als het aan 'ontdekker' Christoffel Columbus had gelegen. De Spanjaarden besloten anders en noemden het La Granada, naar de stad in Andalusië. Dat verfranste tot Le Grenade en de Britten maakten er tenslotte Grenada van.
Grenada
Roofbouw
Nauru werd door de kolonialen begin 20e eeuw opgericht als fosfaatmijn, omdat 80% van het eiland uit fosfaat zou bestaan. Inmiddels zijn de voorraden op, is het eiland uitgeput en is 80% van de begroeiing verdwenen. Het land is totaal onvruchtbaar geworden. Nogal wrang, gezien fosfaat wordt gebruikt voor kunstmest in de rest van de wereld.
Nauru
Hup Adriaantjeee
Na de Tweede Wereldoorlog werd Italiaans-Libië een mandaatgebied van de Verenigde Naties. Die vonden dat Libië snel onafhankelijk moest worden. En dus stuurden ze de 57-jarige Adriaan Pelt, uit Koog aan de Zaan, als gezant naar Libië om dat op te tuigen. Hij verbond de verschillende stammen met een, zeker in postkoloniaal Afrika, ongebruikelijke staatsvorm: een federale monarchie. Het Verenigd Koninkrijk Libië dankte zijn bestaan dus aan Adriaan uit Koog aan de Zaan.
Libië
Strandjutter 4 life
In de 19e eeuw spoelde een Britse walvisvaarder genaamd William Harris aan. Hij bleef, leefde van het strand als jutter, trouwde een Nauruaanse vrouw, kreeg kinderen en werd volledig opgenomen in de samenleving. Hij werd zelfs de brug tussen de lokale bevolking en Europese schepen.
Nauru
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
