Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Eise Eisinga
In Franeker staat het oudste werkende planetarium ter wereld. Amateurastronoom Eise Eisinga bouwde het in zijn woonkamer nadat een lokale dominee ten onrechte had voorspeld dat al onze planeten op elkaar zouden botsen. Toen Eisinga er in 1781 de laatste hand aan legde, werd Uranus ontdekt. Daar was alleen geen plek meer voor.
Friesland
Woke kolonie
De New Zealand Company wilde van Nieuw-Zeeland een verlichte modelsamenleving maken. Er was bijvoorbeeld geen slavernij en contractarbeid en ze zetten vol in op eerlijke arbeid. Ook was er verregaande sociale wetgeving en een hoge mate van democratie. In 1889 kregen de mannen algemeen kiesrecht, en in 1893 volgden de vrouwen. Het werd het eerste land in de wereld waar vrouwen mochten stemmen.
Nieuw-Zeeland
Monument voor de Afrikaanse wedergeboorte
Op een heuvel in Dakar prijkt het 50 meter hoge bronzen monument voor de Afrikaanse wedergeboorte. Het werd gebouwd door Noord-Koreaanse arbeiders ter ere van 50 jaar onafhankelijkheid. Het beeld is niet onomstreden, want het kostte veel geld en toenmalig president Wade ziet het als zijn intellectueel eigendom en eist 35% van de entreegelden.
Senegal
Ecoloog Adolf
De uitgestrekte en onbegaanbare Pripjatmoerassen splitsten in de Tweede Wereldoorlog het oostfront in tweeën. En dus trokken allerlei vluchtelingen en partizanenstrijders naar het gebied. De Duitsers wilden het gebied droogleggen, de bewoners uitroeien en er Duitse kolonisten vestigen. Adolf Hitler himself zou dit plan hebben tegengehouden, omdat hij bang was dat de drooglegging zou zorgen voor verwoestijning.
Belarus
Nog steeds Hungary
Tijdens de Winterspelen van 1956 en 1980 won elke Hongaarse deelnemer een medaille.
Hongarije
Omen est nomen
De Sherpa zijn een bevolkingsgroep uit de Nepalese bergen. Ze zijn daar zo thuis dat ze vaak werken als drager of gids in de bergen, en daar zijn ze zo goed in dat veel mensen denken dat Sherpa een beroep is. Maar nee, het is de naam van de bevolkingsgroep.
Nepal
De Amerikaanse Soldaat van Oranje
The Phantom of the Opera draait al sinds 26 januari 1988 op Broadway en heeft al 12.830 optredens achter de rug.
New York City
Mijne is groter dan de jouwe
Tijdens onderhandelingen tussen Noord- en Zuid-Korea nam steeds eerst de ene delegatie steeds een nét iets grotere vlag mee naar de onderhandelingstafel, toen de ander. Tot op gegeven moment de vlag te groot werd voor de tafel en ze afspraken maken om die vlaggen gewoon als kleine vlaggetjes mee te nemen. Nu bouwen ze steeds een iets grotere vlaggenmast op hun eigen land bij de grens.
Zuid-Korea
Top of the food chain
Siberische tijgers jagen actief op bruine beren.
Rusland
Michael Jordans medailles
Michael Jordan heeft meer gouden medailles gewonnen dan het land Jordanië. Hij won goud op de spelen van 1984 en 1992, Jordanië alleen in 2016.
Jordanië
11
In Chili is Once is een soort extra minimaaltijd die je ergens tussen 5 en 9 's avonds neemt. Maar, once betekent 11 in het Spaans. Dat komt van de mijnwerkers van vroeger. Die wilden soms een beetje alcoholisch brandwater tussendoor, oftewel aguardiente. Dat hielden ze uiteraard verborgen van de jefe, dus hun code was 'once'. Dat staat voor de elf letters in a-g-u-a-r-d-i-e-n-t-e.
Chili
Mongolian barbecue
Mongolian barbecue heeft niks met de Mongoolse keuken te maken. Het concept is bedacht door een Chinees uit Beijing die naar Taiwan was gevlucht. Hij wilde zijn restaurantformule eigenlijk Beijing barbecue noemen, maar die naam lag in Taiwan te gevoelig.
Mongolië
Harry Wales
De man die Wales annexeerde voor de Engelsen, bouwde tien kastelen om ze onder controle te houden. Als zoethoudertje beloofde hij dat zijn eerstgeborene in één van die kastelen geboren zou worden en hij de titel zou krijgen "Prins van Wales". Daarom krijgt de huidige Britse troonopvolger de titel "Prince of Wales".
VK: Wales
Leven in het moment
Tussen 11:00u en 12:00u ‘s ochtends op een zaterdag met Nederlandse wintertijd, is het op verschillende plekken ter wereld vrijdag, zaterdag en zondag tegelijk.
Kiribati
Sint Thomas
Sao Tomé en Principe waren onbewoond toen de Portugezen voet aan wal zetten. Men weet niet precies in welk jaar dat was, vermoedelijk rond 1470. Wat men wél precies weet is de dag waarop dat gebeurde: 21 december, de sterfdag van de apostel Sint Tomas. São Tomé dus.
Sao Tomé en Principe
The Tube
De eerste metrolijn ter wereld opende hier in 1863, maar ook de eerste metrokaart weergegeven als schakelschema komt uit Londen. De wereld mag Harry Beck daar eeuwig dankbaar voor zijn.
Londen
Congo-Libreville
In 1940 sloot Congo zich aan bij de Vrije Franse strijdkrachten. Toen Frankrijk bezet werd door de nazi’s, koos De Gaulle in 1940 Brazzaville als hoofdstad van Vrij Frankrijk.
Republiek Congo
You're coming to Santa Clause town
Rovaniemi heeft zichzelf opgeofferd om de thuisplaats van de kerstman te zijn. Kun je met hem op de foto, je brieven kun je er kwijt en alles ademt kerstmis, ook in juni. Een gimmick zeg je? Nou, er komen jaarlijks zo'n 700.000 mensen op af.
Lapland
Koffiekaap, wijnkaap, alleskaap
Op Kaapverdië verbouwen ze én wijn én koffie – op een vulkaan. De vruchtbare, mineraalrijke grond van de Pico do Fogo zorgt voor unieke druiven en koffiebonen, halen dus als je die tegenkomt.
Kaapverdië
Ethiopisch schrift
Het Ethiopisch schrift werd ooit bedacht voor het Ge'ez, nu het alfabet van onder andere het Amhaars en het Tigrinya. Het is het enige inheemse schrift in sub Sahara Afrika. Elders arriveerde het Latijnse schrift, voordat men de lokale talen ging opschrijven.
Ethiopië
Een hoop ganda's
De soort Randstad van Oeganda is het oude koninkrijk Boeganda. Mensen heten Baganda en de bevolking spreekt Luganda. Komt de landsnaam toch weer niet helemaal uit de lucht vallen.
Oeganda
San Marauto
Er zijn meer auto's dan mensen in San Marino. Er zijn 1300 auto's per 1000 inwoners. Vroemvroem.
San Marino
De Nieuwe Hollandse Waterliniet werkt
85 kilometer lange linie met 45 forten, 6 vestingen en 2 kastelen, ooit bedacht om buitenlandse troepen buiten de deur van Utrecht en Amsterdam te houden. Een Duits spionagerapport uit de Eerste Wereldoorlog geeft aan dat de waterlinie toen heeft voorkomen dat Duitsland ons heeft aangevallen. In de Tweede Wereldoorlog bleek het systeem jammerlijk verouderd: de Duitsers vlogen er gewoon overheen.
Utrecht
Mooi uitzicht
Vanaf de hoogste berg van Panama, de Volcán Barú (3.474 meter) kun je op een heldere dag zowel de Caraïbische Zee als de Grote Oceaan zien.
Panama
Moeilijk invoegen
Tot 1993 had Saba zeven rijscholen, allemaal op de enige weg van Saba. Waarom? Omdat je op Saba razendsnel een rijbewijs kon halen en dat om kon ruilen voor een geldig Nederlands exemplaar. In 1993 greep de Nederlandse overheid in, leer maar gewoon rotondes rijden.
Eilanden: Saba
Een pot nat
De Peruviaanse dictator Alberto Fujimori, van Japanse afkomst, werd in Peru 'El Chino' genoemd.
Peru
Loopt de ovenklok nou weer achter?
In 2018 hadden Servië en Kosovo ruzie over het elektriciteitsnet. Frequentiewisselingen zorgden ervoor dat elektronische klokken in heel Europa langzaam achter gingen lopen.
Servië
Flink forenzen
Er wonen zo’n 1,3 miljoen Kirgiezen in Rusland om daar te werken en geld terug te sturen naar het moederland. Daardoor staat Kirgizië in de top-5 landen die het meest afhankelijk zijn van deze zogeheten remittances.
Kirgizië
Kasteel Li(e)chtenstein
Liechtenstein staat bekend om zijn mooie kastelen, maar let op: kasteel Liechtenstein ligt in Oostenrijk en kasteel Lichtenstein ligt in Duitsland.
Liechtenstein
Wereldrecordception
Ashrita Furman is de wereldrecordhouder wereldrecords houden. Deze guy heeft meer dan 600 officiële Guinness-wereldrecords gevestigd en heeft op dit moment 200 records, waaronder het record voor het houden van de meeste Guinness-wereldrecords.
New York City
Volkslied
Noord-Brabant is de enige provincie zonder officieel volkslied. De discussie om daar verandering in te brengen woedt al een tijdje hevig. ‘Brabant’ van Guus Meeuwis is bij velen favoriet. Bij ons ook.
Noord-Brabant
Etymologie buiten de landsgrenzen
Lagos kreeg zijn naam op dezelfde manier als de Portugese plaats Lagos. Port Harcourt is vernoemd naar een Britse koloniaal. Benin City ligt niet in Benin en Kano ligt niet eens in de buurt van noemenswaardig water.
Nigeria
Kurkeiken
In Portugal groeit de kurkeik en die heeft een aanzienlijk commercieel belang. Meer dan de helft van alle kurk uit de wereld komt uit Portugal.
Portugal
Voorkust?
Ivoorkust staat niet in de top-25 qua export van ivoor of ivoren producten. Dus die naam mogen ze wel veranderen.
Ivoorkust
Scheef bevolkingsdiagram
Geen land had in de Eerste Wereldoorlog per hoofd van de bevolking zo veel doden te betreuren als Servië. 16% van de bevolking kwam om, en zelfs 57% van de volwassen mannen.
Servië
Kowloon Walled City
De Kowloon Walled City is het bekendste voorbeeld van overurbanisatie. Dit huizenblok was een overbevolkte stad met 50.000 mensen (en daarmee een van de dichtstbevolkte stukjes op aarde). Er heerste totale anarchie: geen enkel bouwvoorschrift werd gevolgd en in de donkere steegjes middenin het blok speelden alle schunnige praktijken zich af die je je bij zo'n plek voorstelt.
Hongkong
Welvaart + droogte + surfstad =
In de jaren ’60 en ’70 explodeerde Los Angeles in suburbs, achtertuinen en vooral typische niervormige zwembaden. Maar toen LA in 1977 werd getroffen door extreme droogte, stonden al die zwembaden leeg. Voeg daar surfers aan toe en voilà: de geboorte van skateboarden.
Los Angeles
Fatbikes in Kaboel
Buiten Afrika is Afghanistan het jongste land ter wereld. Mensen zijn er gemiddeld 20 jaar. Meer dan 60% van de bevolking is jonger dan 25. Dat zijn veel fatbikes op straat.
Afghanistan
Vaticaanlaan
De lange boulevard die vanaf de Tiber naar Vaticaanstad loopt, was er niet altijd. Er is een hele woonwijk voor gesloopt. Door Benito Mussolini.
Vaticaanstad
Denemarken vlag
De Deense vlag is de oudste nationale vlag die nog in gebruik is. Hij stamt uit de 14e eeuw!
Denemarken
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
