Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Versterkte wijn
In Portugal is men dol op versterkte wijn, met port en madeira als beste voorbeelden. Door het toevoegen van extra alcohol stopt het gistingsproces, blijft de wijn zoet en blijft de wijn langer houdbaar. Wel zo handig op al die lange ontdekkingsreizen. Madeira is een van de langst houdbare wijnen ter wereld. Er zijn flessen uit de 18e eeuw die nog altijd lekker zijn.
Portugal
IKEA-effect
De drive voor de laagste prijs heeft een interessant neveneffect. Ze zadelen de klant met een hoop werk op, omdat die zelf de dozen bij elkaar moet zoeken en het meubel in elkaar moet zetten. Maar de moeite die de klant erin steekt blijkt er juist voor te zorgen dat ze het meubel meer waarderen. Dit wordt het IKEA-effect genoemd: mensen hebben de neiging om dingen die ze (gedeeltelijk) zelf gemaakt hebben meer te waarderen dan dingen die door anderen zijn gemaakt. Een absolute succesformule was geboren.
Zweden
Twin Capital of the World
In Igbo Ora is 1 op de 20 geboortes een meerling. Dus staat deze plek bekend als de tweelinghoofdstad van de wereld. Het wereldwijde gemiddelde geboortecijfer voor tweelingen ligt rond de 12 per 1.000 geboorten, maar in Igbo-Ora ligt dat rond de 50 per 1.000.
Nigeria
Geen bochten naar Perth
De treinrit Perth-Adelaide gaat via de Trans-Australian Railway, met het langste stuk zonder bochten ter wereld: 478km. Pak je de auto, dan rijd je over een kaarsrechte snelweg. Er is onder meer een stuk van 240 kilometer met maar één bocht.
Australië
Speciaal bier
Het trappistenbier van Westvleteren wordt nog altijd kleinschalig gebrouwen, en dat zorgt voor een enorme exclusiviteit en hype rondom het merk. De paters noteren je kenteken om te controleren of je niet vaker bier komt afnemen dan per persoon is toegestaan. Tot voor kort kon je alleen telefonisch reserveren, en omdat er maar één lijn beschikbaar was, lukte het meestal niet om verbinding te krijgen.
West-Vlaanderen
Houtribdam
De Tarbeladam is qua volume van de dam zelf de grootste ter wereld. Het is namelijk niet zo'n dunnen betonnen damwand, maar een dam die met aarde is gevuld. Iets lager op datzelfde lijstje staan bijvoorbeeld ook de Houtribdijk tussen Enkhuizen en Lelystad en de Afsluitdijk. En nee, dat zijn dus eigenlijk geen dijken maar dammen.
Pakistan
We dansen allemaal de Cumbia
De muziekstijl Cumbia komt uit Colombia. Shakira - ook Colombiaans - maakt er wel eens nummers mee.
Colombia
Een mondvol
De Thaise hoofdstad Bangkok claimt de prijs voor langste plaatsnaam ter wereld: Krungthepmahanakhon Amonrattanakosin Mahintharayutthaya Mahadilokphop Noppharatratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amonphimanawatansathit Sakkathattiya Witsanukamprasit. 168 tekens.
Thailand
Over hun piek?
In de jaren 2021-2024 was er geen Amerikaanse county waarvan de bevolking zo hard kromp als die van Los Angeles. De bevolking is in die jaren afgenomen met 200.000 mensen.
Los Angeles
Een bont gezelschap
Los Angeles is gesticht door Spaanse kolonisten vanuit het hedendaagse Mexico. 11 families, bestaande uit 44 mensen. Het waren vooral mensen van gemengde afkomst: Europees met oorspronkelijke bevolking, en Europees met Afro-Amerikaanse bevolking.
Los Angeles
Geenzeekistan
Oezbekistan en Liechtenstein zijn de enige ‘doubly landlocked’ landen: landen die niet aan zee grenzen en met alleen maar buren die ook niet aan zee grenzen.
Oezbekistan
Washingtonnetje ging uit varen
Barbados is de enige plek buiten de Verenigde Staten waar George Washington ooit is geweest
Barbados
Smakelijk
Er is in Taiwan een restaurantketen waar alle gasten op toiletpotten en hun eten geserveerd krijgen in een toiletpot. Zelf weten.
Taiwan
Klimaatactivist
Tijdens de veroveringen van het Mongoolse rijk vielen 40 miljoen slachtoffers. De ontvolking leidde tot herbebossing van enorme stukken landbouwgrond. De Mongolen onttrokken daarmee indirect 700 miljoen ton co2 aan de atmosfeer.
Mongolië
Bouncer Bergoglio
Paus Franciscus werkte voor zijn kerkelijke carrière onder andere als uitsmijter in een nachtclub in Buenos Aires.
Argentinië
Jongafhankelijk
Brunei is pas sinds 1984 onafhankelijk, en daarmee de laatste kolonie die onafhankelijkheid verkreeg.
Brunei
Door de bomen het land niet meer zien
Suriname is het meest beboste land ter wereld: meer dan 90% van het land is bedekt met bos.
Suriname
Pen Gwyn
Pinguïns komen alleen voor op de zuidpool, toch? Nou, de naamgever van de vogelsoort leefde toch echt op de noordpool. De inmiddels uitgestorven reuzenalk kreeg van de Welshman de naam Pen Gwyn: wit hoofd. Toen er later op het zuidelijk halfrond niet-vliegende vogels met een vergelijkbaar uiterlijk werden ontdekt, kregen die ook de naam pinguïn, ook al waren ze genetisch niet zo nauw verwant.
Groenland
Ponso
Op een eilandje voor de kust woont chimpansee Ponso, helemaal alleen nadat de rest van zijn familie om onverklaarbare redenen is overleden. Hij staat bekend als de eenzaamste chimpansee in de wereld. Vrijwilligers doen er alles aan om hem in leven te houden.
Ivoorkust
Barack "Fionn O'Connor" Obama?
Ten minste 22 presidenten van de Verenigde Staten hebben (of ja claimen) een Ierse afkomst, waaronder Barack Obama.
Ierland
Buitenaards groot
Rusland is groter dan dwergplaneet Pluto.
Rusland
Nog een meerfeitje meer
Het Malawimeer heeft meer verschillende vissoorten dan elk ander meer ter wereld. Ze staan vooral bekend om hun cichlides. Ken je van de maanvissen en discusvissen. Er is maar één non-endemische cichlide in het meer: de Tilapia.
Malawi
Al-Revolución!
De politieke partij die strijdt voor een onafhankelijk Westelijk Sahara heet Polisario Front. Dat staat voor Frente Popular para la Liberación de Saguia el-Hamra y Rio de Oro. Zei iemand socialisme?
Westelijke Sahara
Omgekeerde erfopvolging
Koning Norodom Sihanouk werd in 1955 opgevolgd door zijn vader, zodat Sihanouk zelf zijn handen vrij had om premier te worden. Toen zijn vader in 1960 overleed, volgde hij hem weer op als koning. Best bijzonder voor een land dat eigenlijk geen erfopvolging kent, maar de koning kiest.
Cambodja
Talenhobbel
De band Mooi Wark is de beste versie van ‘boerenrock’ in Drents dialect. De keuze om in dialect te zingen was snel gemaakt. Frontman Bert Koops zegt zelf: “ik kan geen Engels en mijn Nederlands is te slecht”.
Drenthe
Res publica
In 509 voor Christus werd de laatste Etruskische koning van Rome verjaagd en werd de jonge stad een republiek: voor zover bekend de eerste van de geschiedenis. De bevolking koos sindsdien ieder jaar twee consuls om de stad te besturen. Het bestuur van Rome werd daarmee letterlijk een publieke zaak, een res publica.
Rome
CCTV
Rem Koolhaas ontwierp het iconische hoofdkantoor van de Chinese Staatstelevisiemaatschappij, afgekort CCTV. Ironische naam voor de staatstelevisie in een land met honderden miljoenen surveillancecamera's.
Beijing
Kruispunt van politieke belangen
De Amerikaanse ambassade in Yerevan is de op een na grootste die ze hebben, na Baghdad.
Armenië
Prekrasnaya
De metro van Moskou heeft 265 stations. 44 daarvan zijn zo mooi dat ze worden beschouwd als cultureel erfgoed.
Moskou
Niet de grootste groep zonder eigen staat
Afhankelijk van hoe je telt zijn er zo’n 30 tot 40 miljoen Koerden. Maar dat maakt ze niet de grootste groep zonder eigen staat. De Tamils in Sri Lanka zijn bijvoorbeeld met 77 miljoen, maar ook de Yoruba en de Igbo uit Nigeria zijn met ongeveer 35 - 50 miljoen. Dus niet zomaar mensen napraten als je dit hoort in de kroeg.
Koerdistan
Wazeggie boas?
Het Hongaars is na het Turks de grootste niet-Indo-Europese taal van Europa. Het is ook de grootste taal der Finoegrische talen, hoewel ze daarbij alleen serieuze concurrentie hebben van het Fins. Finnen en Hongaren kunnen trouwens geen woord van elkaars taal verstaan.
Hongarije
Let op je zakken
Vaticaanstad heeft de hoogste misdaadcijfers per hoofd van de bevolking, vooral door de vele zakkenrollers op het Sint Pietersplein.
Vaticaanstad
Pixelmix
De vlag van Turkmenistan is een nogal pixelig patroon dat direct doet denken aan een tapijt. Je kunt je afvragen of dit een handige vlag is als een vlag vooral simpel en herkenbaar moet zijn. Het is in ieder geval wel ‘s werelds meest complexe vlag. Dat neemt niemand ze meer af.
Turkmenistan
Drama sells
De jaren '80 stonden in het teken van grote goededoelenacties. Live Aid trok het grootste tv-publiek ooit, Do They Know It's Christmas werd het best verkochte Engelse nummer ooit. Maar of dat de wereld ook echt zou redden?
Ethiopië
Wiskundige vitaminen
De romanesco - de groente - is een fractal: wanneer je in- en uitzoomt bestaat hij uit telkens dezelfde patronen op verschillende schaalniveaus. Knopjes vormen stronkjes volgens de wildste wiskundige patronen. De hele opbouw van de groente volgt de fibonacci-reeks, wat betekent dat elk stronkje uit net zo veel knopjes bestaat als de twee naastgelegen binnenste stronkjes bij elkaar. Dit patroon vind je ook in zonnebloemen.
Rome
Pay-As-You-Throw
In Seoul vind je bijna geen openbare prullenbakken. Dit is een bewuste politieke keuze en noemen ze Pay-As-You-Throw. Zo willen ze dat mensen dingen zelf thuis weggooien in speciale, belastbare afvalzakken. Met andere woorden, neem een tas mee voor je troep als je daar rondjes gaat lopen, want anders duurt het lang voordat je dat flesje kwijt kunt.
Seoul
Chipmonopolie
De Taiwan Semiconductor Manufacturing Company, TSMC, produceert meer dan 60% van alle computerchips en 90% van alle zeer geavanceerde computerchips ter wereld. De beurswaarde bedraagt rond de 600 miljard dollar. Dat staat ongeveer gelijk aan het bruto nationaal product van België.
Taiwan
Reinheitsgebot
Het Reinheitsgebot legde in het jaar 1500 vast hoe bier moest worden gebrouwen en is de oudste warenwet ter wereld die nog altijd bestaat. Het was echter niet bedoeld om de kwaliteit van het bier te waarborgen, maar om hongersnood te voorkomen. Door gebruik van tarwe en rogge in bier te verbieden, bleven deze granen over voor de productie van brood. In Beieren is het gebruik van tarwe wel toegestaan voor Weizenbier. Weizen betekent tarwe en wordt vaak ten onrechte vertaald als wit.
Duitsland
White Australia Policy
Australië voerde in de eerste helft een zeer racistisch migratiebeleid, door alleen witte west-Europeanen binnen te laten. Omdat huidskleur als selectiecriterium officieel niet was toegestaan, liet Australië migranten een taaltest doen in een west-Europese taal. De Tsjechische journalist Egon Erwin Kisch sprak 5 talen, maar kreeg van de autoriteiten een test in Schots Gaelic, zodat ze een reden hadden om hem af te wijzen.
Australië
Looney Tunes
Wile E. Coyote en Road Runner zijn gebaseerd op de grote renkoekoek en de coyote, allebei inheemse soorten in Mexico.
Mexico
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
