Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Onschuldig handelspostje
Het kasteel van Elmina is het oudste Europese gebouw in sub-Sahara-Afrika dat nog bestaat. Het transformeerde van goudhandelpost tot het centrum van de transatlantische slavenhandel.
Ghana
IJskoffie
IJskoffie is populair in Laos en over op straat te koop. Meestal in een plastic zak, met veel ijs en een rietje.
Laos
Islamitisch hindi
Urdu is de nationale taal van Pakistan, maar is de moedertaal van maar 9% van de Pakistani. Het is zwaar verwant aan Hindi, en werd meegenomen naar Pakistan tijdens de volksverhuizing na de deling van India. Bijna alle Pakistani spreken het wel als secundaire taal en daarmee is het een veel succesvollere nationale taal dan Hindi in India. Dat spreekt maar iets meer dan de helft van de Indiërs.
Pakistan
Aartsvader
Mustafa Kemal, de man die het huidige Turkije stichtte, had twee voornamen. Hij voerde naar Europees model de achternamen in, en gaf zichzelf een mooie: Atatürk - Vader der Turken.
Turkije
Surfende nijlpaarden
In Gabon heb je een nationaal park waar een rivier uitmondt in de zee. Dat is niet bijzonder denk je, klopt, maar daardoor heb je er wel zeesurfende nijlpaarden.
Gabon
Binnen- en Buiten-Mongolië
De historische regio Mongolië bestaat uit Binnen- en Buiten-Mongolië. Buiten-Mongolië kennen we nu als het onafhankelijke land Mongolië. Binnen-Mongolië is een autonome regio in China geworden. In Binnen-Mongolië wonen meer Mongolen dan in het land Mongolië.
Mongolië
EXIT
Lang niet alle Serviërs waren het eens met de gewelddadige manier waarop Slobodan Milošević probeerde om Joegoslavië bij elkaar te houden. In 2000 leidden grootschalige studentenprotesten tot de oprichting van het EXIT Festival in Novi Sad. Een meerdaags muziekfestival dat in eerste instantie bedoeld was om de volkeren van de Balkan in vrede te verenigen.
Servië
Moeilijk veel mensen
165 miljoen mensen in een gebied twee keer zo groot als de BeNeLux.
Bangladesh
Tweehalfrondenpunt
Ilhéu das Rolas is een klein eiland ten zuiden van Sao Tomé en ligt precies op de evenaar. Daarom bouwden ze het monument "Marco do Equador", dat de exacte locatie van de evenaar markeert en bezoekers de kans biedt om op beide halfronden tegelijk te staan. Klein beetje een tourist trap, soort Drielandenpunt gone tropical.
Sao Tomé en Principe
Dodelijkste route
De Straat van Sicilië is de dodelijkste migrantenroute ter wereld. Sinds 2014 zijn er in de zee rond Lampedusa minstens 20.000 mensen overleden tijdens hun oversteek.
Italië
Pacific Scotland
Ken je het landje Vanuatu? Dat heette vroeger de ‘Nieuwe Hebriden’, naar de Schotse eilandengroep. Schotland zelf heette in de Romeinse tijd Caledonië. Weet je weer dat het Pacifische Nieuw-Caledonië, gebiedsdeel van Frankrijk, ooit Brits is geweest.
VK: Schotland
Dennis bier
Dennis Martínez speelde als rechtshandige pitcher voor de Montreal Expos, toen hij in 1991 een perfect game wierp in een uitwedstrijd tegen de Los Angeles Dodgers. Dat is een wedstrijd waarin je als pitcher geen enkele slagman van de tegenpartij het thuishonk laat bereiken. Hij was de 13e speler ooit die dit lukte in de MLB, en de eerste niet-Amerikaan.
Nicaragua
Onontdekt O-zone
De Moldavische boyband O-Zone scoorde in het najaar van 2003 een megahit in Roemenië met het nummer Dragostea Din Tei. Maar buiten Roemenië bleef het lang stil. Pas toen de Roemeense zangeres Haiducii het nummer coverde en in Italië uitbracht, werd O-zone in de rest van Europa ontdekt. Dragostea Din Tei werd een nummer 1-hit in half Europa, een jaar nadat het in Roemenië op één stond.
Moldavië
Divers
New York is taalkundig de meest diverse stad ter wereld, met zo’n 800 talen. Niet gek: meer dan één op de drie New Yorkers is niet in de Verenigde Staten geboren.
New York City
010 represent
De meeste Kaapverdianen wonen niet in Kaapverdië, maar in de diaspora. Vooral veel in Portugal en in de Verenigde Staten. Na Portugal is Nederland het Europese land met de grootste Kaapverdiaanse gemeenschap, die zich vrijwel geheel concentreert in de Rotterdamse wijk Delfshaven. Daaronder ook Nataniël Gomes, de uitvinder van de kapsalon.
Kaapverdië
Vertaalfaal
In verdrag van Waitangi maakten de Maori's en de Engelsen afspraken over de verdeling van het land. Hoe die afspraken luidden, hing alleen wel af van welke versie van het verdrag je had. In de Maori versie hielden de Maori's de zeggenschap over al het land. Maar in de Engelse versie kon je het zo interpreteren dat dat alleen gold voor het kleine beetje land dat de Maori op dat moment al bewoonden of bewerkten.
Nieuw-Zeeland
ViraalKontakte
Rapper Max Korzh besloot te stoppen met zijn studie, wat geld te lenen van zijn moeder en de studio in te duiken om een eerste plaatje op te nemen. Kort daarna werd hij opgeroepen voor militaire dienstplicht. Toen hij terugkwam, bleek zijn nummer viraal te zijn gegaan op VKontakte, het grootste social media platform van Rusland. Tegenwoordig is het een superster in het hele Russische taalgebied.
Belarus
Topograppie
Wie op de kaart van Sint Maarten kijkt, zal met regelmaat gniffelen om de topografische namen. Wat dacht je van de eilanden Hen & Chicks, en even verderop Cow & Calf. Of de berg Naked Boy Hill, en de plaatsen Defiance, Sucker Garden en Mary's Fancy.
Eilanden: Sint Maarten
Rolkong
In Hongkong staat het langste overdekte roltrapsysteem van de wereld. Het is 800 meter lang en ongeveer 45 verdiepingen hoog. Dat is letterlijk een wolkenkrabber.
Hongkong
John Canoe?
Tweede Kerstdag op de Bahama’s is een soort turbocarnaval: Junkanoo. Kostuums, dansen, parades, alles. Vroeger kregen tot slaafgemaakten maar 1 dag vrij en dat moesten ze natuurlijk uitbundig vieren. Het hele gebeuren schijnt vernoemd te zijn naar een legendarische Akan-krijger uit Ghana wiens naam is verwesterd tot John Canoe, oftewel Junkanoo.
Bahama's
Trollen
Ga je trollen zoeken in Scandinavië? Zoek ze dan 's nachts. Overdag veranderen ze in een steen.
Noorwegen
Spookstabat
Bezoekers zijn het erover eens: wie Ashgabat aandoet, is altijd overal alleen. Er is niemand op straat, er zijn geen restaurants, geen markten en geen winkels. Maar dat gaat alleen over de nieuwe stad. In de oude stad, iets verderop, komt nooit een toerist en daar wonen bijna een miljoen inwoners.
Turkmenistan
Mongolian barbecue
Mongolian barbecue heeft niks met de Mongoolse keuken te maken. Het concept is bedacht door een Chinees uit Beijing die naar Taiwan was gevlucht. Hij wilde zijn restaurantformule eigenlijk Beijing barbecue noemen, maar die naam lag in Taiwan te gevoelig.
Mongolië
Voorkust?
Ivoorkust staat niet in de top-25 qua export van ivoor of ivoren producten. Dus die naam mogen ze wel veranderen.
Ivoorkust
Zandbanken
De Bahama's zijn als enige eilandengroep in Midden-Amerika geen Antillen. Ze liggen ook buiten die boog van vulkanische eilanden en hebben een hele andere ontstaanswijze. Eigenlijk zijn het zandbanken die onderdeel maken van het continentaal plat van Noord-Amerika.
Bahama's
Vasili Aleksandrovitsj Archipov
Vasili Aleksandrovitsj Archipov is een van de enige mensen in de geschiedenis die eigenhandig het einde van de wereld heeft voorkomen. Hij was tijdens de Cuba-crisis een Sovjet-officier in een onderzeeër met kerntorpedo's aan boord. Hij werd naar de oppervlakte gedwongen en zijn collega's wilden vuren. Hij hield het hoofd koel en weigerde, waardoor hij een kernoorlog voorkwam.
Cuba
Is ook niet de makkelijkste rivier
De Britten hebben er decennia over gedaan om de monding van de Niger te vinden, om er uiteindelijk achter te komen dat die monding precies op de plek lag waar zij al eeuwen aan het handelen waren.
Nigeria
Knappe kernkoppen
Niet minder dan vijf geboren Hongaren behoorden tot de absolute top van het Amerikaanse Manhattan-project, dat in het teken stond van de ontwikkeling van de atoombom.
Hongarije
Koffiekaas
In een arctische culinaire bui? Maak eens leipäjuusto, een Fins-Samische gebakken kaas die een beetje piept als halloumi. Snijd ‘m in stukken en mik ze in een mok met hete koffie. Rare jongens.
Lapland
Je kunt elke złoty maar één keer uitgeven
ABBA was zó populair dat er een miljoen exemplaren van The Album verkocht werden. Tijdens de Koude Oorlog. Met de import van de albums was Polen in één klap door zijn buitenlandse valutareserves heen.
Zweden
Biercoup
In 1981 vond op de Seychellen een couppoging plaats. Vanuit Zuid-Afrika vlogen huursoldaten naar de Seychellen, vermomd als vakantievierend rugbyteam en leden van biersociëteit 'Ye Ancient Order of Froth-Blowers'. Hun als speelgoed vermomde kalasjnikovs werden gevonden in de bagage, ze namen gijzelaars, kaapten een vliegtuig en vlogen terug naar Zuid-Afrika. Coup mislukt.
Seychellen
Monument voor de Afrikaanse wedergeboorte
Op een heuvel in Dakar prijkt het 50 meter hoge bronzen monument voor de Afrikaanse wedergeboorte. Het werd gebouwd door Noord-Koreaanse arbeiders ter ere van 50 jaar onafhankelijkheid. Het beeld is niet onomstreden, want het kostte veel geld en toenmalig president Wade ziet het als zijn intellectueel eigendom en eist 35% van de entreegelden.
Senegal
Meer meer in Malawi
Dankzij het Malawimeer bestaat een vijfde van Malawi’s grondgebied uit water. Dat is meer dan elk ander ‘landlocked’ land.
Malawi
Zuid-Amerika is geen land
Qua culturele opbouw zijn de verschillen enorm: in Brazilië identificeert 0,5% van de inwoners zich als oorspronkelijke bevolking, in Bolivia meer dan de helft.
Zuid-Amerika
Kasteel Li(e)chtenstein
Liechtenstein staat bekend om zijn mooie kastelen, maar let op: kasteel Liechtenstein ligt in Oostenrijk en kasteel Lichtenstein ligt in Duitsland.
Liechtenstein
Wiskundige vitaminen
De romanesco - de groente - is een fractal: wanneer je in- en uitzoomt bestaat hij uit telkens dezelfde patronen op verschillende schaalniveaus. Knopjes vormen stronkjes volgens de wildste wiskundige patronen. De hele opbouw van de groente volgt de fibonacci-reeks, wat betekent dat elk stronkje uit net zo veel knopjes bestaat als de twee naastgelegen binnenste stronkjes bij elkaar. Dit patroon vind je ook in zonnebloemen.
Rome
Monsieur Cannibale
Papoea's zijn kannibalen, toch? Nou... Er is spaarzaam bewijs dat kannibalisme op hele kleine schaal voorkwam bij een beperkt aantal groepen op Nieuw-Guinea. Maar de mythe is veel groter dan de werkelijkheid. Dat komt vooral door hoe de koloniale machten de verhalen over kannibalisme gebruikten om inheemse volkeren als minderwaardig te bestempelen. Hiermee verdedigden ze hun eigen barbaarse praktijken jegens deze volkeren.
Papoea-Nieuw-Guinea
Transparantie
Het salaris van elke inwoner van Noorwegen is openbaar. Vroeger stond het genoteerd in boeken die men in openbare bibliotheken kon raadplegen. Met de internetrevolutie is alles online komen te staan. Met één muisklik kon je direct het salaris van al je facebookcontacten inzien. Inmiddels ligt de drempel iets hoger: je moet inloggen met een soort DigiD en je kunt zien welke mensen jouw salaris hebben opgevraagd.
Noorwegen
The Dutch Disease
Het Groningse gas maakte ons zo rijk, dat onze exportproducten niet meer concurrerend waren. De industrie stortte in en de werkloosheid steeg enorm. Het geld dat we binnenhaalden met het gas, moesten we daarom voor een groot deel gebruiken voor uitkeringen. The Economist heeft dit fenomeen The Dutch Disease gedoopt.
Groningen
Fatbikes in Kaboel
Buiten Afrika is Afghanistan het jongste land ter wereld. Mensen zijn er gemiddeld 20 jaar. Meer dan 60% van de bevolking is jonger dan 25. Dat zijn veel fatbikes op straat.
Afghanistan
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
