Alle kroegfeitjes op een rij 👀
Bengali vlag
Op de vlag van Bangladesh staat een rode stip. In die stip stond oorspronkelijk in het geel de contour van het land. Dat was alleen te duur en te moeilijk om dubbelzijdig af te beelden. Ze hebben hem maar geschrapt.
Bangladesh
Kompas met bladeren
Overal op de ABC-eilanden zie je dividivi-bomen. Omdat de passaatwind altijd uit dezelfde richting komt, zijn deze bomen horizontaal met de wind mee gegroeid. Als je er eentje tegenkomt, weet je dus altijd waar het westen is.
Eilanden: Aruba
Mengelmoesje
In het Frans heet een simpele fruitsalade van verschillende soorten fruit een salade Macédoine. Een verwijzing naar de bonte mix van volkeren die samenleefden in het rijk van Alexander de Grote.
Noord-Macedonië
Sovjetnamen
Toen Tadzjikistan deel uitmaakte van de Sovjet Unie werden de grootste twee steden, Dushanbe en Choedzjand, omgedoopt tot Stalinabad en Leninabad.
Tadzjikistan
Cash-ew
Niet minder dan 95% van de export van Guinee-Bissau bestaat uit cashewnoten. Er ligt in Guinee-Bissau zelfs een rivier die de Cacheu heet, maar die namen zijn niet verwant.
Guinee-Bissau
Linksom of rechtsom?
De Self-Transcendence 3100 is officieel de langste marathon in de wereld met 4.988 kilometer. Maar niet zomaar. Renners lopen constant, hetzelfde rondje rond hetzelfde blok in Queens. Dit doen ze 5.649 keer. Het record is van een Finse postbode. Die liep in 40 dagen gemiddeld 123,559 kilometer per dag. Slechts 22 mensen hebben deze marathon ooit voltooid.
New York City
Neutraal
Na de onafhankelijkheid werd Burundi een eenpartijstaat, met UPRONA als enige toegestane partij. Dat is een syncretische partij: niet links of rechts, en dus ook neutraal in de koude oorlog. Klinkt mooi, is het niet. Want syncretische partijen zijn vaak super nationalistisch. In Burundi waren de hutu's het kind van de rekening, aangezien de dictator van dienst een tutsi was.
Burundi
De Donau is van iedereen
De Donau is ‘s werelds meest internationale rivier. Hij stroomt door 10 landen, meer dan elke andere rivier. Dit geldt ook voor het aantal hoofdsteden waar hij doorheen stroomt. Kun jij ze noemen?
Roemenië
Kinshasa
Kinshasa is de grootste Franstalige stad ter wereld, en groeit razendsnel. Geschat wordt dat het in 2050 de vierde stad ter wereld is, en in 2075 zelfs de grootste.
Democratische Republiek Congo
Verdrag van Lateranen
Bij de Italiaanse eenwording in 1870 verloor het Vaticaan al zijn grondgebied. In 1929 sloot Benito Mussolini met de paus het vedrag van Lateranen, waarbij Vaticaanstad weer een (piepklein) stukje grond kreeg en de huidige grenzen werden vastgelegd.
Vaticaanstad
Een van de Karels, deze is van Gelre
Karel van Gelre (1467-1538) aka de Grootste Gelderlander Aller Tijden, veroverde veel land, streed samen met Maarten van Rossem tegen Karel V en liet de Rijn verleggen zodat deze langs Arnhem stroomde. Grote speler.
Gelderland
Rood versus blauw
In Spakenburg spelen op letterlijk een steenworp afstand van elkaar twee van de meest roemruchte Nederlandse amateurclubs: SV Spakenburg, de blauwen, en VV IJsselmeervogels, de rooien. Beide clubs slaagden er ooit in om de halve finale van de KNVB-beker te halen. VV IJsselmeervogels in 1975 en SV Spakenburg in 2023, na een 1-4 zege in de kwartfinale tegen uitgerekend grote broer FC Utrecht.
Utrecht
Operation Christmas
Tijdens "Operation Christmas" heeft het Colombiaanse leger gigantische kerstbomen opgetuigd in de jungle waar de FARC rebellen zaten om ze zo heimwee te laten voelen naar huis. De operatie was heel succesvol, 331 rebellen gaven zich over.
Colombia
De koeien hebben staarten
Sint Maarten was een Romeins militair en heeft ooit, op een koude dag, zijn rode soldatenmantel gegeven aan een arme naakte bedelaar. Toen Willibrord en Bonifatius zich in Utrecht zetelden, vonden ze de inmiddels heiligverklaarde Maarten wel een goede beschermheilige van de stad. De Utrechtse stadsvlag en het stadswapen herinneren met de helften rood en wit aan de rode mantel en aan het witte onderkleed van Sint Maarten. Dat zie je bijvoorbeeld nog steeds op de shirts van FC Utrecht.
Utrecht
Kiritimati
Kiritimati wordt in Kiribati uitgesproken als ‘Kirismas’, verwijzend naar kerstavond 1777 toen James Cook langs het eiland voer. Het is ook het grootste atol ter wereld, maar dat komt vooral omdat het een vrij groot eiland is met daarin een klein meertje. Daar halen ze elders in de Pacific hun neus voor op.
Kiribati
Er is altijd die ene boom
Midden in de Bahreinse woestijn staat een raadselachtige boom die al ruim 400 jaar overleeft zonder zichtbare waterbron. De Shajarat al-Hayat (vrij vertaald: Boom des Levens) voedt zich waarschijnlijk via een diep wortelstelsel, maar niemand weet precies hoe. Daarom zeggen de locals dat dit de echte locatie van het Hof van Eden is. Uiteraard.
Bahrein
Jakkaas
Chhurpi is een Nepalese kaas die bij hondenbezitters misschien een belletje doet rinkelen. Het is een langwerpige, gerookte kaas van jakmelk, die in Nederland veel wordt verkocht als snack voor honden.
Nepal
Aartsvader
Mustafa Kemal, de man die het huidige Turkije stichtte, had twee voornamen. Hij voerde naar Europees model de achternamen in, en gaf zichzelf een mooie: Atatürk - Vader der Turken.
Turkije
Schismatig verraad
Toen Byzantium werd geplunderd door Venetiaanse kruisvaarders voelden de oosterse christenen zich zo verraden, dat ze braken met hun toen nog westerse bondgenoten. Deze breuk tussen oosters-orthodoxe en rooms-katholieke kerken werd nooit hersteld.
Istanbul
Grenadine
De naam van het eiland komt niet direct van het sapje. Want grenadine komt van het eiland Grenada, wat haar naam kreeg van de Spaanse stad Granada. Maar die stad kreeg haar naam waarschijnlijk wél van de granaatappel. En grenadine is sap van de granaatappel. Cirkel is rond.
Saint Vincent en de Grenadines
Si hablo
Mexico is het land met de meeste Spaanssprekende inwoners ter wereld.
Mexico
Cuba libre
Tijdens de Spaans-Amerikaanse oorlog vocht een Amerikaanse kapitein in Havana. Hij stormde in zijn vrije tijd een Havaanse bar in en bestelde Cubaanse rum met Amerikaanse cola, met limoensap. Dat beviel zijn soldaten ook wel en samen proostten ze: "CUBA LIBRE!". Een cocktail was geboren. Tijdens de Koude Oorlog was er dus door boycots in Cuba noch de VS een échte Cuba Libre te krijgen.
Cuba
Tempelcomplex
Het Jaïnisme is een van de kleinste Indiase geloven en gelovigen staan bekend om hun extreem Spartaanse levenswijze. Maar in Shatrunjaya hebben ze op een paar heuvels wel een whopping 865 tempels gebouwd.
India
Nee jij begon!
Hitler deed er in 1939 alles aan om te doen lijken alsof Polen Duitsland aanviel in plaats van andersom, door een reeks nepaanvallen te stagen. Het bekendste incident is het Gleiwitz-incident, waarbij de SS een Poolse inval in een Duits radiostation ensceneerde. Ze hesen een stel criminelen in Poolse uniformen en schoten die vervolgens overhoop, om zo de indruk te wekken dat het radiostation was aangevallen door het Poolse leger. Trapte de wereld niet in.
Polen
Heidens ritueel
De klassieke Olympische Spelen werden in 393 na Christus verboden door de Romeinen. Want de Olympische Spelen waren een verering van Zeus, de Griekse oppergod. En dat was tegen de zin van de inmiddels streng christelijke Romeinen. Dat alle sporten naakt werden beoefend, was natuurlijk al helemaal onheus.
Griekenland
Streetfood
Veel Taiwanezen eten iedere dag op een nachtmarkt, om de simpele reden dat er thuis vaak te weinig ruimte is om zelf te koken. Dat ruimtegebrek heeft dus een heel positief effect op de streetfoodcultuur. Bovendien ben je op straat voor een paar euro ben je klaar, terwijl het prijspeil in de supermarkten juist hoger ligt dan in Nederland.
Taiwan
Novum phaenomenon
In Antwerpen zag de eerste atlas ter wereld het levenslicht. Theatrum Orbis Terrarum - het Wereldtoneel. Van de hand van Abraham Ortelius.
Antwerpen
Over de rug van de IJssel
Aan de IJssel heb je de IJssellinie. Dat was een uiterst "geheime" waterlinie uit de Koude Oorlog, aangelegd begin jaren '50. Die linie moest ons land beschermen tegen een mogelijke invasie van de Sovjets door een 127 kilometer lange strook onder water te zetten. Daar woonden 400.000 mensen die daar geen idee van hadden. De Sovjets wisten het trouwens allang, want Nederland kon niet zo goed geheimen bewaren.
Overijssel
Proeftuin
De Marshalleilanden waren voor de Amerikanen hun favoriete locatie om hun kernbommen te testen. In totaal oefenden ze voor 4.000 Nagasaki-atoombommen aan ontploffingskracht uit. Het heeft de eilanden voorgoed verminkt.
Marshalleilanden
Slagtandhandel
In Togo zijn vrijwel geen olifanten meer over, vanwege de handel in ivoor. In 2015 nog werd er in Lomé een grote lading slagtanden onderschept. Het waren er ongeveer 1600, dus er zijn 800 olifanten voor omgelegd. Ze wogen in totaal 4000 kilo. Er was in Afrika nog nooit zo'n grote lading onderschept.
Togo
Carl Emil Pettersson
Deze Zweedse zeeman leed schipbreuk en spoelde aan op het eiland Tabar, ten noorden van Nieuw-Guinea. Daar woonde een stam die kannibalistisch zou zijn. Maar Pettersson werd niet opgegeten, sterker nog: hij trouwde met de dochter van de koning en werd later zelf koning van het eiland. Voor Astrid Lindgren werd Petterson de voornaamste inspiratie voor de vader van Pippi Langkous.
Papoea-Nieuw-Guinea
Telefooncoup
We kennen Desi Bouterse van de sergentencoup in 1980, maar wat weinigen weten is dat hij in 1990 een nieuwe staatsgreep pleegde: de zogeheten telefooncoup. Hij belde de president op, en vertelde hem dat zijn regering maar beter thuis kon blijven. En ze waren blijkbaar zo bang voor Bouterse, dat de regering daadwerkelijk ontslag nam en er een waarnemend president voor in de plaats kwam.
Suriname
Slachter van Afrika
Idi Amin was een van de verschrikkelijkste dictators die de wereld heeft gekend. Onder zijn bewind in de jaren '70 stierven meer dan 300.000 Oegandezen. Het bezorgde hem de bijnaam De Slachter van Afrika. Zelf liet hij zich liever aanspreken met Zijne Excellentie Veldmaarschalk Hadji Doctor Idi Amin Dada, President voor het Leven van Oeganda, drager van het Victoriaanse Kruis, lid van de Excellente Orde van de Bron van de Nijl en Veroveraar van het Britse Rijk in Afrika.
Oeganda
Morgan!
Oud secretaris-generaal van de NAVO Kofi Anan werd meermaals aangezien voor Morgan Freeman. Toen er tijdens zijn vakantie in Italië een groep op hem af kwam stormen voor een handtekening van de filmster, krabbelde Anan braaf 'Morgan Freeman' op het papiertje.
Ghana
Ville en déclin
Aan het einde van de Belle Epoque (1871 - 1914) woonden er meer mensen in Parijs dan nu. In de stad zelf dan, want met de banlieus erbij groeit de stad nog steeds.
Parijs
Nijlbron
Als mensen op zoek gaan naar de bron van de Nijl, dan volgen ze meestal de Witte Nijl tot aan het Victoriameer of zelfs verder, want die tak van de Nijl is veel langer. Maar 80% van al het Nijlwater komt uit de Blauwe Nijl, die ontspringt in het Tanameer in het Ethiopisch Hoogland. Even dankjewel zeggen Egypte.
Ethiopië
Wieringermeer
De Wieringermeer is een Zuiderzeepolder, geen IJsselmeerpolder: de afsluitdijk werd namelijk pas later gedicht. Het was een proeftuin voor de latere inrichting van de Flevopolders en de eerste waarbij de overheid de landuitgave reguleerde.
Noord-Holland
Currywurst & Döner bitte
De Currywurst werd in 1949 in Berlijn bedacht door snackbarvrouw Herta Heuwer, terwijl de Döner Kebab in Berlijn in 1972 het licht zag. Tegenwoordig eten die Duitsers er meer dan 2 miljoen per dag van. Van beide gerechten. Schmutzie.
Berlijn
Magna Frisia
Vroeger zaten Noord-Holland en Friesland zo goed als aan elkaar vast en tijdens het grote Magna Frisia was het dan ook één groot 'rijk'. Vandaar dat we de kop van Noord-Holland nog steeds West-Friesland noemen.
Friesland
La Sape
La Sape (Société des Ambianceurs et des Personnes Élégantes) is een subcultuur uit Congo, waarbij een elegante kledingstijl centraal staat. Sapeurs en sapeuses dragen meestal kleurrijke maatpakken en zijn het Congolese equivalent van een dandy. Straatarme inwoners in sloppenwijken van Kinshasa gaan dus vaak beter gekleed dan de flaneurs in de P.C. Hooftstraat.
Democratische Republiek Congo
De Grote Podcastlas en De Speld presenteren: de betrouwbaarste landengids aller landengidsen!
- Een satirische blik van alle landen van de wereld
- Het perfecte cadeau voor wereldreizigers
Vriend van de show 🎙
Je kunt De Grote Podcastlas steunen als vriend van de show. Voor slechts 2,50 euro per maand of 27,50 per jaar kun je ons steunen om onze podcast te blijven maken.
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Ons groepje vrienden van de show is inmiddels groter dan het inwonertal van Vaticaanstad!
Luister op 👂
